Πομπή αμάχων εγκαταλείπει το μέτωπο

Ξεκίνησε επιτέλους χθες η πρώτη επιχείρηση μαζικής εκκένωσης αμάχων από την κόλαση της Μαριούπολης, της πόλης στη νοτιοανατολική Ουκρανία με το στρατηγικό λιμάνι στη θάλασσα του Αζόφ, η οποία παραμένει υπό την ασφυκτική πολιορκία ρωσικών στρατευμάτων και φιλορώσων αυτονομιστών που επιχειρούν να δημιουργήσουν χερσαίο διάδρομο ανάμεσα στη διαφιλονικούμενη περιοχή του Ντονμπάς και την -προσαρτημένη στη Ρωσία- χερσόνησο της Κριμαίας.

Οπως ανακοίνωσε αργά χθες ανώτερος αξιωματούχος της ουκρανικής προεδρίας, περίπου 20.000 κάτοικοι κατάφεραν να απομακρυνθούν από τη Μαριούπολη με σχεδόν 4.000 ιδιωτικά οχήματα. Η αυτοκινητοπομπή εγκατέλειψε την πόλη με πορεία προς τα βορειοδυτικά μέσω ενός λεγόμενου ανθρωπιστικού διαδρόμου, μήκους άνω των 260 χιλιομέτρων. Τελικός προορισμός ήταν η Ζαπορίζια που παραμένει υπό ουκρανικό έλεγχο. Εκεί μπόρεσαν να φτάσουν ήδη 570 αυτοκίνητα με αμάχους, σύμφωνα με τον Ουκρανό αξιωματούχο, ενώ πολλοί άλλοι θα διανυκτέρευαν καθ΄ οδόν. Οι πρώτοι 300 απεγκλωβισμένοι είχαν φτάσει στη Ζαπορίζια χθες το πρωί με δεκάδες αυτοκίνητα. Το κομβόι αυτό πέρασε μάλιστα από την -κατεχόμενη από τους Ρώσους- πόλη Μπερντιάνσκ, δυτικά της Μαριούπολης. Το ίδιο αναμενόταν να συμβεί και με τις επόμενες αυτοκινητοπομπές, καθώς Ουκρανοί και Ρώσοι συνέχιζαν το γαϊτανάκι των αλληλοκατηγοριών για παραβιάσεις της κατάπαυσης του πυρός στον ανθρωπιστικό διάδρομο.

«Εχουμε έναν ανεπίσημο διάδρομο για ιδιωτικά οχήματα», ανέφερε χθες πηγή από το δημοτικό συμβούλιο της Μαριούπολης στο τουρκικό πρακτορείο Anadolu, καθώς η Αγκυρα -που επιδιώκει να παίξει κομβικό μεσολαβητικό ρόλο μεταξύ Μόσχας και Κιέβου- ενέτεινε τις προσπάθειες απομάκρυνσης δεκάδων Τούρκων πολιτών από την πόλη, σε συνεννόηση και με τους Ουκρανούς αλλά πρωτίστως με τους Ρώσους που την κρατούν περικυκλωμένη. «Ανθρωποι παίρνουν απλώς ιδιωτικά αυτοκίνητα και ακολουθούν αυτή τη διαδρομή χωρίς καμία εγγύηση», συμπλήρωσε η πηγή, επισημαίνοντας πάντως ότι η επιχείρηση εκκένωσης προχωρούσε «επιτυχώς».

«Ο Λαβρόφ μού τηλεφώνησε τα μεσάνυχτα, περιμένουμε απομακρύνσεις από τη Μαριούπολη», πιθανώς «σήμερα ή αύριο», δήλωσε με στόμφο ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας, Μεβλούτ Τσαβούσογλου. Οπως τόνιζαν μάλιστα πηγές του τουρκικού υπουργείου Αμυνας, ως αποτέλεσμα του συντονισμού με το ρωσικό υπουργείο Αμυνας δυνάμεις της Ρωσίας απομάκρυναν νάρκες που είχαν τοποθετηθεί σε δρόμους πέριξ της Μαριούπολης. Παράλληλα, συνεχίζονταν οι προσπάθειες να φτάσουν στην πόλη φορτία με ζωτική ανθρωπιστική βοήθεια για τον παγιδευμένο πληθυσμό τουλάχιστον 200.000 που έχουν ξεμείνει από τρόφιμα, πόσιμο νερό, φάρμακα και παραμένουν χωρίς ηλεκτρισμό, θέρμανση και τηλεπικοινωνίες, εξακολουθώντας να κρύβονται σε υπόγεια καταφύγια για να γλιτώσουν από τους σφοδρούς βομβαρδισμούς.

«Ο αριθμός των θυμάτων πλησιάζει ήδη τις 20.000», κατήγγειλε στην ιστοσελίδα Ukrayinska Pravda ο Πέτρο Αντριούσενκο, σύμβουλος του δημάρχου της Μαριούπολης, ανεβάζοντας κατακόρυφα τον τραγικό απολογισμό περίπου 2.500 νεκρών που έδιναν μέχρι πρότινος οι τοπικές αρχές. Τα νούμερα αυτά ήταν αδύνατο να επιβεβαιωθούν από ανεξάρτητες πηγές, ούτε και οι καταγγελίες στο BBC του αντιδημάρχου της Μαριούπολης, Σεργκέι Ορλόφ, πως ρωσικές δυνάμεις κατέλαβαν το «μεγαλύτερο νοσοκομείο» της περιοχής, στα περίχωρα της πόλης, και «χρησιμοποιούσαν ως ομήρους ασθενείς και γιατρούς».

Καθώς ο Ερυθρός Σταυρός ανέφερε σε δραματικούς τόνους ότι οι κάτοικοι «ουσιαστικά στραγγαλίζονται τώρα σε αυτή την πόλη χωρίς βοήθεια», η αντιπρόεδρος της κυβέρνησης της Ουκρανίας, Ιρίνα Βέρεστσουκ, κατήγγειλε χθες ότι αυτοκινητοπομπή που μετέφερε είδη πρώτης ανάγκης στη Μαριούπολη είχε κολλήσει στην Μπερντιάνσκ λόγω ρωσικών πυρών. Τη Δευτέρα ωστόσο, ο επικεφαλής του Κέντρου Διοίκησης Εθνικής Αμυνας της Ρωσίας, Μιχαήλ Μιζίντσεφ, υποστήριξε ότι ένα πρώτο ρωσικό κομβόι φορτηγών μετέφερε ήδη στη Μαριούπολη 450 τόνους φαρμάκων, τροφίμων και άλλων βασικών αγαθών, αφού «οι δυνάμεις της Λαϊκής Δημοκρατίας του Ντονέτσκ, με υποστήριξη από τον στρατό της Ρωσίας, εκτέλεσαν χειρουργικά πλήγματα» και κατάφεραν να «εξολοθρεύσουν τις βασικές δυνάμεις των νεοναζί που έχουν οχυρωθεί σε κατοικημένες περιοχές στην περίμετρο της πόλης».

Οση προπαγάνδα πάντως κι αν εμπεριέχει ο διακηρυγμένος στόχος του Βλαντίμιρ Πούτιν περί «αποναζιστοποίησης» της Ουκρανίας, γεγονός είναι -όπως θύμιζε χθες η Deutsche Welle, που δεν φημίζεται για μεροληψία υπέρ της Ρωσίας- ότι η Μαριούπολη «έχει μετατραπεί σε πρωταρχική βάση» του νεοναζιστικού Τάγματος Αζόφ (που έχει ενταχθεί, ως γνωστόν, στην Εθνοφρουρά της Ουκρανίας). Σημείωνε δε πως ήταν «μια από τις δυνάμεις που έπαιξαν ρόλο-κλειδί στην ανακατάληψη της πόλης» από τον ουκρανικό στρατό, όταν ξέσπασε ο πόλεμος στο Ντονμπάς το 2014.