Εφιάλτης στις πολιορκούμενες πόλεις

Ακόμα δεν έχουν συμπληρωθεί δύο εβδομάδες από τότε που ξεκίνησε η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία -αύριο Πέμπτη είναι η «στρογγυλή» επέτειος- και μπροστά στα μάτια όλων εξελίσσεται ένα διαρκές ανθρωπιστικό δράμα, εντός κι εκτός ουκρανικών συνόρων. Χθες, σύμφωνα με τον ΟΗΕ, οι πρόσφυγες είχαν φτάσει τα 2 εκατομμύρια. Στο δε εσωτερικό της χώρας, το Γραφείο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ είχε επιβεβαιώσει 406 θανάτους και 861 τραυματισμούς αμάχων.

Αριθμοί που στην πραγματικότητα «μπορεί να είναι πολύ υψηλότεροι», σύμφωνα με τη Λιζ Θρόσελ, εκπρόσωπο της Υπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ, καθώς το γραφείο ανακοινώνει μόνο τον αριθμό θανάτων που είναι σε θέση να επιβεβαιώσει. Μεταξύ των αμάχων υπάρχουν 41 νεκρά και 76 τραυματισμένα παιδιά, όπως δήλωσε η αρμόδια επίτροπος της ουκρανικής Βουλής για τα ανθρώπινα δικαιώματα, Λιουντμίλα Ντενίσοβα, σε ανάρτησή της στο Telegram.

Την ίδια στιγμή, συνεχίζονταν οι μετ’ εμποδίων προσπάθειες για την απομάκρυνση αμάχων από τις εμπόλεμες ζώνες. Χθες βράδυ, ο ρωσικός στρατός ανακοίνωσε την πέμπτη προσπάθεια για δημιουργία ανθρωπιστικών διαδρόμων η οποία αναμένεται να τεθεί σε ισχύ από σήμερα στις 10 το πρωί ώρα Μόσχας (9 ώρα Ελλάδας), όπως μετέδωσε το ρωσικό πρακτορείο TASS. Χθες έφυγαν από τις πόλεις Σούμι στη βόρεια Ουκρανία, κοντά στα σύνορα με τη Ρωσία, και Ιρπίν, έξω από το Κίεβο, τα πρώτα κομβόι φορτωμένα με αμάχους, κατόπιν συμφωνίας με τη Μόσχα για τη δημιουργία ανθρωπιστικού διαδρόμου.

Μεταξύ των 3.500 αμάχων που απεγκλωβίστηκαν από το Σούμι -όπου την προηγούμενη νύχτα είχαν σκοτωθεί 21 άνθρωποι από τους βομβαρδισμούς- με κατεύθυνση τη Λοχβίτσια, στα νοτιοδυτικά της χώρας, βρίσκονταν περίπου 1.000 ξένοι φοιτητές. Παράλληλα, μέχρι χθες το βράδυ, περίπου 2.000 άνθρωποι είχαν απομακρυνθεί από το Ιρπίν που εδώ και μέρες δεν έχει νερό, ρεύμα και θέρμανση εξαιτίας των βομβαρδισμών.

Δεν συνέβη όμως το ίδιο -τουλάχιστον μέχρι την ώρα που γράφονταν αυτές οι γραμμές- και στην πολύπαθη Μαριούπολη, με Ρώσους και Ουκρανούς να ανταλλάσσουν κατηγορίες για μη σεβασμό στον ανθρωπιστικό διάδρομο. «Ο εχθρός έβαλε απευθείας κατά του ανθρωπιστικού διαδρόμου», δήλωσε το ουκρανικό υπουργείο Αμυνας μέσω Facebook, με το αντίστοιχο ρωσικό να σχολιάζει ότι από τους 10 ανθρωπιστικούς διαδρόμους που είχε προτείνει η Μόσχα, οι ουκρανικές αρχές δέχτηκαν μόνο τον έναν.

Στο μεταξύ, ο Διεθνής Ερυθρός Σταυρός επισημαίνει τις άθλιες συνθήκες κάτω από τις οποίες ζουν οι κάτοικοι της Μαριούπολης, πολλοί από τους οποίους δεν έχουν ρεύμα, τρεχούμενο νερό και θέρμανση από την περασμένη Παρασκευή. Ανάλογα σκηνικά διαδραματίζονται σε Νικολάγεφ, Χάρκοβο και άλλες πόλεις που σφυροκοπούνται άγρια από τις ρωσικές δυνάμεις.

Ακόμα πιο τραγικές είναι οι συνθήκες για τους τραυματίες και τους αρρώστους. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας ανακοίνωσε χθες ότι έχουν αυξηθεί οι επιθέσεις εναντίον νοσοκομείων, ασθενοφόρων και εν γένει δομών υγείας. Ο ΠΟΥ έχει καταμετρήσει τουλάχιστον 16 επιθέσεις τέτοιου είδους που έχουν αφήσει πίσω τους εννέα νεκρούς από την έναρξη του πολέμου. Σύμφωνα με τον Ουκρανό υπουργό Υγείας, Βίκτορ Λιάσκο, ο οποίος μίλησε στο Reuters, 61 νοσοκομεία σε ολόκληρη τη χώρα έχουν τεθεί εκτός λειτουργίας εξαιτίας των ζημιών που έχουν υποστεί. Νωρίτερα χθες παράλληλα, ο υπουργός Αμυνας, Ολέξιι Ρέζνικοφ, ανέφερε ότι 34 νοσοκομεία, πάνω από 200 σχολεία και 1.500 συγκροτήματα κατοικιών έχουν υποστεί ολική καταστροφή από τις ρωσικές επιθέσεις.

Ο ΠΟΥ προειδοποίησε ότι η Ουκρανία κινδυνεύει να ξεμείνει σύντομα από ιατρικά υλικά ζωτικής σημασίας όπως οξυγόνο, ινσουλίνη, εξοπλισμό ιατρικής προστασίας, χειρουργικές προμήθειες και προϊόντα αίματος. Σύμφωνα με την Κάθριν Σμόλγουντ, ανώτερη αξιωματούχο του ΠΟΥ για τη διαχείριση καταστάσεων έκτακτης ανάγκης στην Ευρώπη, ο απολογισμός περιλαμβάνει και περιστατικά στα οποία ασθενοφόρα έχουν επιταχθεί για λόγους άλλους από την παροχή υγειονομικής έκτακτης βοήθειας. Πρόσθεσε επίσης ότι ο ΠΟΥ θα συνεχίσει να επικαιροποιεί τα παραπάνω νούμερα τα οποία, όπως σχολίασε, «αυξάνονται πολύ γρήγορα τις τελευταίες μέρες».

Ο Χανς Κλούγκε, ο περιφερειακός διευθυντής του ΠΟΥ για την Ευρώπη, τόνισε την ανάγκη να δοθεί προτεραιότητα στις ανάγκες υγείας των γυναικών, καθώς και να αντιμετωπιστούν περιστατικά σεξουαλικής και έμφυλης βίας, επισημαίνοντας ότι «οι διαμάχες του παρελθόντος μάς έχουν δείξει ότι έφηβες, γυναίκες με αναπηρίες και γυναίκες μεγαλύτερης ηλικίας βρίσκονται στην πλέον ευπαθή κατάσταση».

Χθες παράλληλα, το Ευρωπαϊκό Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (ECDC) συνέστησε στις χώρες υποδοχής προσφύγων από την Ουκρανία να τους συμπεριλάβουν στο εμβολιαστικό τους πρόγραμμα για μια σειρά ασθενειών όπως Covid-19, πολιομυελίτιδα και ιλαρά, επισημαίνοντας, ειδικά σε ό,τι αφορά την ιλαρά, ότι «ο συνωστισμός σε καταφύγια και κέντρα υποδοχής θα μπορούσε να διευκολύνει την έναρξη επιδημίας, καθώς η άνοιξη συμπίπτει με τη φυσική εποχικότητα της νόσου».