Σφίγγει η πολιορκία, επιτείνονται τα δεινά των αμάχων

Σφίγγει ολοένα ο ρωσικός κλοιός στη Μαριούπολη, που υφίστατο για ενδέκατη μέρα σφοδρούς βομβαρδισμούς, καθώς ρωσόφωνοι μαχητές από τη διαφιλονικούμενη γειτονική περιοχή του Ντονμπάς ενέτειναν ακόμα περισσότερο την ασφυκτική πολιορκία, σύμφωνα με το υπουργείο Aμυνας της Ρωσίας. Η πόλη της νοτιοανατολικής Ουκρανίας με το στρατηγικό λιμάνι στη Θάλασσα του Αζόφ και τους 430.000 κατοίκους, ανάμεσά τους πολλοί Ελληνες ομογενείς, είναι σε μέγκενη: στα ανατολικά βρίσκονται μια ανάσα οι φιλορώσοι αυτονομιστές του Ντονμπάς και βορειοδυτικά είναι περικυκλωμένη από ρωσικά στρατεύματα. Εξ ου και εντείνεται ο εξαντλητικός της αποκλεισμός από τον έξω κόσμο κι η αλληλένδετη ανθρωπιστική κρίση που έχει ξεσπάσει.

Ο άμαχος πληθυσμός της πόλης παρέμενε αναγκαστικά στα έγκατα της γης, κρυμμένος σε υπόγεια καταφύγια, τρομοκρατημένος, ξεπαγιασμένος, χωρίς είδη πρώτης ανάγκης και ενημέρωση για τις εχθροπραξίες. Οι ουκρανικές αρχές κατηγορούν πάγια τις ρωσικές δυνάμεις πως εξαπολύουν επιθέσεις στον λεγόμενο ανθρωπιστικό διάδρομο, μέσω του οποίου δεν είχε καταφέρει (μέχρι χθες τουλάχιστον) να απομακρυνθεί ούτε μισός εγκλωβισμένος ή να φτάσει λεωφορείο μεταφέροντας ζωτικά εφόδια. Καθώς οι επιβεβαιωμένες πληροφορίες βγαίνουν με το σταγονόμετρο (και) από τη Μαριούπολη λόγω της διακοπής ηλεκτρισμού και επικοινωνιών, ήταν αδύνατο να επαληθευτεί ο απολογισμός σχεδόν 1.300 νεκρών πολιτών από την έναρξη της πολιορκίας που έδωσε η αντιπρόεδρος της κυβέρνησης της Ουκρανίας, Ιρίνα Βέρεστσουκ.

Πτώματα πάντως κείτονταν στους δρόμους, όπως προκύπτει από φωτορεπορτάζ ειδησεογραφικών πρακτορείων, π.χ. του Associated Press, με την περισυλλογή τους να είναι άκρως επικίνδυνη εξαιτίας των αδιάκοπων βομβαρδισμών. Δεκάδες έχουν ήδη θαφτεί σε μαζικούς τάφους. Από τις φωτογραφίες, η πόλη-φάντασμα δείχνει εν μέρει κατεστραμμένη, με τον Πέτρο Αντριούσενκο, μέλος του δημοτικού συμβουλίου, να υποστηρίζει ότι η δυτική της πλευρά -στην οποία μένουν κανονικά κάπου 135.000 κάτοικοι- δεν είναι πια «βιώσιμη». Ο αντιδήμαρχος Σερχίι Ορλόφ έκανε λόγο για «μεσαιωνικές συνθήκες» κι ο Σάσα Βολκόφ, στέλεχος του Ερυθρού Σταυρού, επαλήθευσε τη ζοφερή κατάσταση.

«Ανθρωποι άρχισαν να επιτίθενται ο ένας στον άλλο για φαγητό», ανέφερε, περιγράφοντας μεταξύ άλλων λεηλασίες καταστημάτων και κατεστραμμένων σπιτιών για εύρεση τροφής, λιώσιμο χιονιού για νερό ελλείψει υδροδότησης, αρρώστιες απ’ το ψύχος και την έλλειψη θέρμανσης. Το πιο πολύτιμο αγαθό πλέον είναι τα ξύλα για ζέσταμα και μαγείρεμα, περιέγραψε, λέγοντας πως το κρέας δεν είναι διαθέσιμο αλλά υπάρχει «κάποιου είδους μαύρη αγορά για λαχανικά». Οι μαρτυρίες αμάχων δημοσιοποιούνται ενίοτε από οικείους τους σε ΜΜΕ. Μια τέτοια περίπτωση είναι η 18χρονη Τάνια, που μεγάλωσε στη Μαριούπολη αλλά βρίσκεται στη Γερμανία και μίλησε στην Guardian για όσα μαθαίνει από τη μητέρα και τον αδελφό της, οι οποίοι έχουν καταφύγει σε υπόγειο πάρκινγκ.

«Είναι ασφαλέστερο από το διαμέρισμά τους που βρίσκεται στον πέμπτο όροφο. Κοιμούνται στο αυτοκίνητο ώστε να μπορούν να μένουν για λίγο ζεστοί και να φορτίζουν τα τηλέφωνά τους». Η μητέρα της Τάνια προνόησε να μαγειρέψει «τεράστια ποσότητα χυλού» όσο υπήρχε ακόμα ηλεκτροδότηση και να γεμίσει την μπανιέρα με νερό. «Εκαναν κάποια ψώνια για να στοκάρουν όταν άρχισε ο πόλεμος, δεν είναι όμως αρκετά. Η μαμά μου είπε τηλεφωνικά πως έχουν χάσει βάρος επειδή είναι τόσο αγχωμένοι. Μου είπε: “Χωρίς φαΐ είμαστε εντάξει, να ξέρεις. Δεν φοβόμαστε πια. Είμαστε απλά κουρασμένοι, κουρασμένοι από αυτή την κατάσταση”. […] Θέλουν να φύγουν, να είναι ασφαλείς».

Οπως διηγούνται άλλοι εγκλωβισμένοι κάτοικοι, υπάρχουν στιγμές και συγκεκριμένα σημεία όπου τα κινητά έχουν σήμα, δίνοντας σε ορισμένους μια επικίνδυνη όσο και βραχύβια ευκαιρία να μιλήσουν ελάχιστα με τους δικούς τους, που αγωνιούν για το αν ζουν ή πέθαναν. «Η σιωπή μάς σκοτώνει. Δεν ξέρουμε τι τους έχει συμβεί», δήλωσε στη βρετανική εφημερίδα ο Ολσι, σύζυγος Ουκρανής στη Βιέννη, που δεν έχει κανένα νέο από τους συγγενείς της στη Μαριούπολη εδώ και δέκα μέρες. Ο χειρότερος φόβος είναι μήπως δεν μάθουν ποτέ τι απέγιναν. «Εχουν οχτώ κινητά. Δοκιμάζουμε σε όλα, όλη μέρα, από το πρωί ώς το βράδυ. Το μόνο θετικό που συνέβη ήταν δύο μέρες πριν. Ενα από τα κινητά χτύπησε δυο φορές. Κανείς δεν απάντησε, κανείς δεν σήκωσε το τηλέφωνο. Είναι τρομακτική η σκέψη πως δεν μπορούσαν να το σηκώσουν»…