«Οι ρωσικές ανησυχίες ουσιαστικά αγνοήθηκαν» από τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους, καθώς η Ουάσινγκτον προσπαθεί να ανασχέσει την ανάπτυξη της Ρωσίας μέσω της Ουκρανίας, όπως με το να τη σύρει σε πόλεμο για να επιβληθούν μετέπειτα κυρώσεις, σχολίασε χθες ο Ρώσος πρόεδρος Πούτιν, στην πρώτη εδώ και πάνω από έναν μήνα δημόσια παρέμβασή του στην κλιμακούμενη αντιπαράθεση της χώρας του με τη Δύση. Παρ’ όλα αυτά, συμπλήρωσε, η Μόσχα παραμένει ανοιχτή σε περισσότερες συνομιλίες για άμβλυνση των εντάσεων, που έχουν επίκεντρο την Ουκρανία και ουσιαστικό διακύβευμα ένα νέο δόγμα ασφαλείας στη γηραιά Ευρώπη.
«Ελπίζω ότι τελικά θα βρούμε μια λύση, αν και συνειδητοποιούμε ότι δεν θα είναι εύκολο», υπογράμμισε κατά τη διάρκεια κοινής συνέντευξης Τύπου με τον επισκέπτη Ούγγρο πρωθυπουργό Ορμπαν. Ομως «θα ήθελα για μια ακόμη φορά να εξηγήσω τη λογική της δικής μας συμπεριφοράς και των δικών μας προτάσεων (για τις εγγυήσεις ασφαλείας)», είπε.
«Οπως είναι γνωστό, μας είχαν δοθεί υποσχέσεις ότι δεν θα προωθήσουν τις υποδομές του ΝΑΤΟ προς Ανατολάς ούτε κατά μία ίντσα, αυτό το γνωρίζουν όλοι». «Σήμερα βλέπουμε πού βρίσκεται το ΝΑΤΟ: στην Πολωνία, τη Ρουμανία, τις χώρες της Βαλτικής. Αλλα είπαν, άλλα έκαναν. Και όπως λέει ο λαός “μας έριξαν”, δηλαδή απλά μας εξαπάτησαν»…
Εν αναμονή, λοιπόν, της ανταπάντησης του Κρεμλίνου στις γραπτές απορρίψεις από τις ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ των βασικών ρωσικών αξιώσεων (πάγωμα «επέκτασης» προς Ανατολάς και απόσυρση στρατευμάτων και εξοπλισμού στη γραμμή του 1997), ο Βλαντίμιρ Πούτιν υπενθύμισε στα δυτικά κράτη τις δεσμεύσεις που έχουν αναλάβει εγγράφως περί του «αδιαίρετου της ασφάλειας». Επί τούτου, άλλωστε, ο επικεφαλής της ρωσικής διπλωματίας έχει στείλει επιστολές στους ΥΠΕΞ των χωρών – μελών του ΝΑΤΟ και του ΟΑΣΕ, ζητώντας διευκρινίσεις.
Τούτων λεχθέντων, ο Ρώσος πρόεδρος «έκρουσε καμπανάκι» για την προοπτική ένταξης της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ και το ενδεχόμενο το Κίεβο να επιχειρήσει ανάκτηση του ελέγχου της Κριμαίας ή των ανατολικών επαρχιών των ρωσοφώνων.
Το καυτό ερώτημα
«Θα πρέπει να πολεμήσουμε το ΝΑΤΟ τότε;», διερωτήθηκε. «Το έχει σκεφτεί κανείς;».
Προς το παρόν, αυτό που φαίνεται να κυριαρχεί είναι οι ένθεν κακείθεν φόβοι για μια πιθανή άμεση ανάφλεξη -είτε από μία νέα ρωσική εισβολή, όπως εικοτολογεί η Ουάσινγκτον, είτε από ουκρανική προβοκάτσια, όπως υπαινίσσεται η Μόσχα, η οποία συνεχίζει τη συγκέντρωση δυνάμεων στα ουκρανικά σύνορα, επισήμως στο πλαίσιο στρατιωτικών γυμνασίων εντός κι εκτός ρωσικού εδάφους (βλ. Λευκορωσία).
Μοιραία, τα τηλέφωνα έχουν πάρει «φωτιά». Από τις πλέον κομβικές, θεωρείται η χθεσινή επικοινωνία που είχαν χθες οι ΥΠΕΞ ΗΠΑ και Ρωσίας. Διάρκειας περίπου μισής ώρας, συνοδεύτηκε από εκατέρωθεν προειδοποιήσεις: Εν μέσω νέων διαβεβαιώσεων ότι η χώρα του δεν σκοπεύει να εισβάλει στην Ουκρανία, ο Σεργκέι Λαβρόφ τόνισε ότι η Μόσχα δεν θα επιτρέψει στις ΗΠΑ να την κάνουν να «σιωπήσει». Και ο Αντονι Μπλίνκεν, απειλώντας «με γρήγορες και σοβαρές συνέπειες» σε περίπτωση «περαιτέρω εισβολής στην Ουκρανία», κάλεσε τη Ρωσία να αποδείξει τις πραγματικές προθέσεις της, αποσύροντας από τη μεθόριο τα στρατεύματά της.
Η πόρτα του διαλόγου, ωστόσο, κάθε άλλο παρά έχει κλείσει. Οι δυο κορυφαίοι διπλωμάτες συμφώνησαν ότι το επόμενο βήμα θα είναι η Ρωσία να υποβάλει την απάντησή της στις ΗΠΑ και να μιλήσουν ξανά οι δυο πλευρές «σχετικά με αμοιβαίες ανησυχίες για την ασφάλεια». Αναλόγως των εξελίξεων, κανείς δεν αποκλείει αυτό να συμβεί ακόμη και σε επίπεδο προέδρων.
Προσώρας, αμέσως μετά τη συνομιλία του με τον Λαβρόφ και δείχνοντας ότι κάτι πράγματι κινείται, ακολούθησε τετραμερής επικοινωνία του Μπλίνκεν με τον επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Ζοζέπ Μπορέλ, τον Γενικό Γραμματέα του ΝΑΤΟ, Γενς Στόλτενμπεργκ, και τον προεδρεύοντα του ΟΑΣΕ, Πολωνό ΥΠΕΞ, Ζμπίγκνιεφ Ράου. Κατά την επίσημη ενημέρωση, συνομολογήθηκε η ανάγκη τήρησης των θεμελιωδών αρχών της ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής ασφάλειας, συντονισμός και συνέχιση των συζητήσεων για την αντιμετώπιση της τρέχουσας κατάστασης, με τον ΟΑΣΕ ως πλέον κατάλληλης πλατφόρμας. Στο μεσοδιάστημα, ο Ιταλός πρωθυπουργός Ντράγκι είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Ρώσο πρόεδρο Πούτιν, ο οποίος μάλιστα προανήγγειλε επίσκεψη του Γάλλου προέδρου Μακρόν στη Μόσχα.
Παράλληλα, στο Κίεβο επικρατούσε το… αδιαχώρητο από τις επισκέψεις ξένων ηγετών και αξιωματούχων, προς λεκτική, αλλά και έμπρακτη στήριξη του Ουκρανού προέδρου Ζελένσκι. Χθες, συναντήθηκαν μαζί του στην ουκρανική πρωτεύουσα οι πρωθυπουργοί Πολωνίας και Βρετανίας (με τον Μπόρις Τζόνσον να μεταθέτει για σήμερα την αρχικά προγραμματισμένη για τη Δευτέρα τηλεφωνική επικοινωνία του με τον Βλαντίμιρ Πούτιν). Αύριο, στο Κίεβο αναμένεται ο Τούρκος πρόεδρος Ερντογάν, σε διπλό ρόλο: του προμηθευτή του Κιέβου με φονικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη και του επίδοξου μεσολαβητή.
Χαιρετίζοντας τη διεθνή στήριξη, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι μίλησε περιχαρής για τις ισχυρές συμμαχίες με τη Δύση. Και ανακοίνωσε σχέδιο μετατροπής του ουκρανικού στρατού σε επαγγελματικό, με την πρόσληψη 100.000 στρατιωτικών μέσα στην επόμενη τριετία…
