Οι γυναίκες της Κολομβίας πέτυχαν μια σπουδαία νίκη

Η αμερικανική ήπειρος αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα για το ότι η πρόοδος, σε ό,τι αφορά τα δικαιώματα των γυναικών, δεν είναι γραμμική ούτε εξελίσσεται παράλληλα σε όλα τα γεωγραφικά μήκη και πλάτη. Τον περασμένο Αύγουστο, το Τέξας ψήφισε έναν από τους πιο περιοριστικούς νόμους για την άμβλωση, καθιστώντας την παράνομη μετά την έκτη εβδομάδα της κύησης.

Ο εμβληματικός νόμος Ρόου εναντίον Γουέιντ του 1973, που νομιμοποίησε την άμβλωση σε ομοσπονδιακό επίπεδο, βρίσκεται ουσιαστικά στα χέρια ενός Ανώτατου Δικαστηρίου με συντηρητική πλέον πλειοψηφία, που αυτή την περίοδο εξετάζει μεταξύ άλλων παρόμοιων υποθέσεων τη συνταγματικότητα ενός νέου περιοριστικού νόμου της Πολιτείας του Μισσισιπή για τις αμβλώσεις. Την ίδια στιγμή η Κολομβία, μια συντηρητική, καθολική χώρα, υιοθετεί έναν από τις πιο προχωρημένους νόμους παγκοσμίως, νομιμοποιώντας την άμβλωση ώς την 24η εβδομάδα της κύησης.

Εκατοντάδες γυναίκες, κουνώντας πράσινα μαντίλια, το χρώμα που υιοθέτησε το κίνημα υπέρ της νομιμοποίησης των αμβλώσεων, είχαν συγκεντρωθεί τη Δευτέρα έξω από το Συνταγματικό Δικαστήριο στη Μπογοτά, άρχισαν να ζητωκραυγάζουν και να αγκαλιάζονται μόλις ανακοινώθηκε η απόφαση-σταθμός. Υστερα από αναμονή σχεδόν δύο ετών, το δικαστήριο έκρινε με πέντε ψήφους υπέρ και τέσσερις κατά ότι οι γυναίκες θα μπορούν στο εξής να διακόψουν την εγκυμοσύνη τους μέχρι τον έκτο μήνα χωρίς αιτιολόγηση – και όχι μόνο αν κινδυνεύει η υγεία της γυναίκας, αν το έμβρυο παρουσιάζει σοβαρές γενετικές ανωμαλίες ή αν έχει προηγηθεί βιασμός, όπως ίσχυε ώς τώρα.

Ηταν η δικαίωση ενός μακροχρόνιου αγώνα των γυναικείων οργανώσεων που μπροστά στην απροθυμία της δεξιάς, αντιδραστικής κυβέρνησης του Ιβάν Ντούκε, αλλά και όλων των άλλων δεξιών κυβερνήσεων που προηγήθηκαν, να νομοθετήσει, αποφάσισαν να προσφύγουν στη Δικαιοσύνη. Ετσι, η προσφυγή που υπέβαλε το 2020 η οργάνωση «Causa Justa» (Δίκαιος Αγώνας), έδωσε προχθές καρπούς. «Χαιρετίζουμε αυτή την απόφαση ως μια ιστορική νίκη για το γυναικείο κίνημα της Κολομβίας που αγωνίζεται εδώ και δεκαετίες για την αναγνώριση των δικαιωμάτων του. Οι γυναίκες, τα κορίτσια και εν γένει τα άτομα που είναι σε θέση να κυοφορήσουν είναι οι μόνες που πρέπει να αποφασίζουν για το σώμα τους», δήλωσε η Ερικα Γκεβάρα-Ρόσας, διευθύντρια του Λατινοαμερικανικού Παραρτήματος της Διεθνούς Αμνηστίας.

Δικαίωση και για τις περίπου 400.000 γυναίκες που κάθε χρόνο υποβάλλονταν σε παράνομες και συχνά επικίνδυνες αμβλώσεις, ρισκάροντας όχι μόνο την υγεία τους αλλά και το να βρεθούν στη φυλακή. Σύμφωνα με την «Causa Justa», μεταξύ 2006 και 2019 τουλάχιστον 350 γυναίκες καταδικάστηκαν σε ποινή φυλάκισης ενός έως τριών ετών ή σε πρόστιμα επειδή έκαναν έκτρωση. Ανάμεσα στις γυναίκες που πέρασαν από δίκη το 2020 οι 85 ήταν ανήλικες.

Με ένα μεγάλο άλμα προς τα εμπρός, η Κολομβία βρίσκεται πλέον ανάμεσα στις πέντε πρώτες χώρες στον κόσμο με τις πιο χαλαρές νομοθεσίες ως προς την άμβλωση, όπως σημείωνε η εφημερίδα «El Colombiano». Στην πρώτη θέση βρίσκεται ο Καναδάς, όπου από το 1988 η άμβλωση είναι νόμιμη και δωρεάν καθ’ όλη τη διάρκεια της κύησης. Ακολουθούν η Αγγλία, η Ουαλία και η Σκοτία, όπου η άμβλωση επιτρέπεται ώς την 24 εβδομάδα, όπως τώρα πια και στην Κολομβία. Πρόσφατα προηγήθηκαν στη Λατινική Αμερική η Αργεντινή που νομιμοποίησε την άμβλωση ώς τη 14η εβδομάδα και το Μεξικό ώς τη 12η. Η άμβλωση ήταν ήδη νόμιμη στην Κούβα, την Ουρουγουάη, τη Γουιάνα, τη Γαλλική Γουιάνα και το Πουέρτο Ρίκο.

Στον αντίποδά τους, όπως διαβάζουμε στο BBC Mundo, βρίσκονται το Ελ Σαλβαδόρ, η Νικαράγουα, η Ονδούρα, η Αϊτή και η Δομινικανή Δημοκρατία, όπου ισχύει πλήρης απαγόρευση, ακόμα και σε περιπτώσεις βιασμού ή κινδύνου για τη ζωή της εγκύου. Κάπου στη μέση βρίσκονται η Χιλή, η Βραζιλία, η Βολιβία, το Εκουαδόρ, το Μπελίζ, η Παραγουάη, η Βενεζουέλα, η Γουατεμάλα, το Περού και η Κόστα Ρίκα, όπου οι αμβλώσεις επιτρέπονται υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.

Βλέπουμε λοιπόν ότι, ενώ η Κολομβία μπαίνει στον σωστό δρόμο, είναι πολλά αυτά που πρέπει να γίνουν σε άλλες χώρες για άλλες γυναίκες. Οπως δήλωσε η Εουχένια Λόπες Ουρίμπε, διευθύντρια του Παραρτήματος Λατινικής Αμερικής της Διεθνούς Ομοσπονδίας Οικογενειακού Προγραμματισμού (International Planned Parenthood Federation), «ενώ σήμερα γιορτάζουμε αυτή την ιστορική απόφαση, το Πράσινο Κίνημα είναι ισχυρό και μεγαλώνει και ο αγώνας για τα αναπαραγωγικά δικαιώματα και τη δικαιοσύνη δεν θα τελειώσει έως ότου το κάθε άτομο να μπορεί να έχει πρόσβαση σε υψηλής ποιότητας σεξουαλική και αναπαραγωγική υγεία, όποτε και όπου την έχει ανάγκη».