Σε υπόγεια καταφύγια κτιρίων και σταθμούς του μετρό παρέμενε και χθες σε αναζήτηση ασφάλειας πλήθος αμάχων όλων των ηλικιών στις πολυπληθέστερες και πολιορκημένες από τον ρωσικό στρατό πόλεις της Ουκρανίας, Κιέβο και Χάρκοβο, περιμένοντας με φόβο και αγωνία να δουν τι τους ξημερώνει, καθώς η στρατιωτική κατάληψη των μεγάλων αστικών κέντρων της εμπόλεμης πλέον χώρας θεωρείτο θέμα χρόνου, μέχρι την ώρα τουλάχιστον που γραφόταν το κείμενο αυτό.
Ο ρωσικός κλοιός έσφιγγε διαρκώς με νέες επιθέσεις και οι τοπικές αρχές στις δύο μεγαλουπόλεις ζητούσαν από τους κατοίκους να παραμείνουν στα σπίτια τους ή να μεταβούν σε καταφύγια για να γλιτώσουν από τις «ενεργές στρατιωτικές επιχειρήσεις» της Ρωσίας. Η δε ουκρανική κυβέρνηση –που μέχρι πρότινος καθησύχαζε τους πολίτες– τους κάλεσε χθες μέσω του υπουργείου Αμυνας να αντισταθούν στις πάνοπλες ρωσικές δυνάμεις που πλησίαζαν απειλητικά το κέντρο του Κιέβου, ζητώντας τους «να φτιάξουν βόμβες μολότοφ και να εξουδετερώσουν τον εχθρό»! Παράλληλα κήρυξε γενική επιστράτευση, απαγορεύοντας πρακτικά στους άντρες 18-60 ετών να εγκαταλείψουν τη χώρα.
Εξού και τα σύνορα με Πολωνία, Ουγγαρία, Ρουμανία, Σλοβακία και Μολδαβία, που γειτνιάζουν με την Ουκρανία, συνέχιζαν μεν να διασχίζουν και χθες δεκάδες χιλιάδες πρόσφυγες, αποτελούμενοι όμως κυρίως από γυναίκες και παιδιά που αναγκάστηκαν άξαφνα να ξεσπιτωθούν για να γλιτώσουν τη ζωή τους, εγκαταλείποντας τους άντρες που καλούνται τώρα –θέλουν, δεν θέλουν– να πολεμήσουν τους Ρώσους. «Αφήσαμε τον σύζυγό μου πίσω, ώστε να παραμείνει εκεί για να υποστηρίξει την κυβέρνηση», έλεγε στο Reuters η 36χρονη Ιρίνα από το Κιέβο, που μπόρεσε να περάσει μαζί με τις δύο μικρές κόρες και τη μητέρα της στην Ούμπλα της Σλοβακίας. «Προσευχόμαστε για την Ουκρανία», συμπλήρωνε, «και ελπίζουμε να πάνε όλα καλά». Η 30χρονη Μάρτα Μπούατς από τη δυτική ουκρανική πόλη Λβιβ δήλωσε ότι ο άντρας της εμποδίστηκε να φύγει μαζί της για τη γειτονική Μεντίκα της νότιας Πολωνίας. «Στη Λβιβ είναι εντάξει τα πράγματα», ανέφερε, «σε άλλες πόλεις όμως είναι μια πραγματική καταστροφή. Το Κιέβο βομβαρδίζεται, άλλες μικρότερες πόλεις βομβαρδίζονται, ακούμε για σφυροκόπημα παντού. Νομίζω πως είναι θέμα χρόνου να γίνει επικίνδυνη η κατάσταση [στη Λβιβ], όπως στις άλλες πόλεις».
Οπως μετέδιδαν πολωνικά ΜΜΕ, η αναμονή σε συνθήκες ψύχους για να περάσουν οι εκτοπισμένοι τα σύνορα έφτανε ενίοτε τις 16-18 ώρες, με τους δρόμους που οδηγούν στη μεθόριο να έχουν κατακλυστεί από ατέλειωτες ουρές αυτοκινήτων. Σύμφωνα με τις κατά τόπους συνοριακές αρχές, μόνο την Πέμπτη 29.000 άνθρωποι εισήλθαν στην Πολωνία, πάνω από 10.000 στη Ρουμανία και σχεδόν 3.000 στη Σλοβακία. Ο Πολωνός υφυπουργός Εσωτερικών, Πάβελ Σεφερνάκερ, επιβεβαίωσε πως Ουκρανοί οδηγοί λεωφορείων δεν κατάφεραν να περάσουν τη μεθόριο λόγω της γενικής επιστράτευσης. Στα δε σύνορα με τη βόρεια Ρουμανία αυτόπτες μάρτυρες έβλεπαν γυναίκες να κλαίνε, αποχαιρετώντας άντρες οικείους τους που άφηναν υποχρεωτικά πίσω. Ουρές οχημάτων είχαν σχηματιστεί και στις όχθες του Δούναβη, εν αναμονή επιβίβασης σε ποταμόπλοια με προορισμό παράκτια πόλη ανάμεσα στη Μολδαβία και τη Μαύρη Θάλασσα. Παράλληλα εθελοντές και ακτιβιστές έχουν αρχίσει να δίνουν αίμα, να προσφέρουν στέγη και να συγκεντρώνουν εφόδια για να συνδράμουν τους ξεριζωμένους.
Ξαφνική φιλανθρωπία
Η οργάνωση, η προθυμία και η ταχύτητα με την οποία ανταποκρίθηκαν στην υποδοχή και τη φιλοξενία λευκών και χριστιανών προσφύγων από την Ουκρανία γειτονικές της χώρες της Ε.Ε. με φανατικά μισαλλόδοξες κυβερνήσεις –Ουγγαρία και Πολωνία πρώτες πρώτες– βγάζει μάτι μπροστά στην ξενόφοβη και ωμή άρνησή τους να δεχτούν μουσουλμάνους πρόσφυγες από άλλα εμπόλεμα κράτη, όπως Συρία και Αφγανιστάν. Τα δύο μέτρα και δύο σταθμά φάνηκαν κι από την υποκριτική πρόθεση της Ουγγαρίας του ακροδεξιού Βίκτορ Ορμπαν να ανοίξει, λέει, ανθρωπιστικό διάδρομο (!) για πολίτες τρίτων χωρών, π.χ. Ινδίας και Ιράν, που εγκαταλείπουν επίσης την Ουκρανία. Με μια ειδοποιό διαφορά βέβαια, που τα λέει όλα: θα τους αφήνουν μεν να μπαίνουν χωρίς βίζα στην ουγγρική επικράτεια-φρούριο, θα τους οδηγούν όμως σούμπιτους στο κοντινότερο αεροδρόμιο για να τους… ξαποστέλνουν άμεσα.
Η διαχείριση του προσφυγικού κύματος από την Ουκρανία πρόκειται να συζητηθεί το Σαββατοκύριακο στη συνάντηση των υπουργών Εσωτερικών της Ε.Ε. Ζοφερές είναι πάντως οι εκτιμήσεις υπηρεσιών των Ηνωμένων Εθνών. «Προβλέπουμε εύρος 1-3 εκατομμυρίων για την Πολωνία, λ.χ., ή ένα σενάριο 1-5 εκατομμυρίων σε όλες τις περιβάλλουσες χώρες», δήλωσε χθες διευθυντικό στέλεχος της Unicef. Εκπρόσωπος της Υπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα ανέφερε πως έχουν καταγραφεί τουλάχιστον 127 θύματα μεταξύ αμάχων στην Ουκρανία –25 νεκροί και 102 τραυματίες– «από βομβαρδισμούς και αεροπορικές επιδρομές», αν και ο πραγματικός αριθμός τους είναι πιθανότατα σημαντικά μεγαλύτερος. Ενδέχεται, μάλιστα, να προκληθεί σύντομα ανθρωπιστική κρίση, αφού υπάρχουν ήδη ελλείψεις φαρμάκων, καυσίμων και μετρητών σε αρκετές περιοχές της Ουκρανίας μετά τη ρωσική εισβολή.
