Τι είδε το… CSI των πολιτών στο σκάμμα

Η βλάβη που θα επιφέρει η απόσπαση των αρχαιοτήτων της Βενιζέλου θα είναι ανεπανόρθωτη, οι αμφιβολίες για την επανατοποθέτηση είναι βάσιμες και δεν έχει γίνει απόσπαση στο ποσοστό (50%) που διακινεί η Αττικό Μετρό (Α.Μ.). Είναι τα πρώτα συμπεράσματα των εμπειρογνωμόνων που κατέβηκαν χθες στο σκάμμα ως απεσταλμένοι των 316 πολιτών που κέρδισαν στα δικαστήρια το δικαίωμα να δουν από κοντά τι συμβαίνει ενώ η απόσπαση των αρχαιοτήτων έχει ξεκινήσει. Το κλίμα ήταν παγωμένο έως παγερό στην υποδοχή τους και υπήρχαν μόνο εκπρόσωποι της αναδόχου εταιρείας ΑΚΤΩΡ. Επίσημος της Α.Μ. δεν παρευρέθη.

Δικηγόροι και από τις δύο πλευρές επιστατούσαν των διαδικασιών, παρά ταύτα, ενώ οι δύο επιστήμονες φωτογράφισαν την κατάσταση, δεν επετράπη σε έτερο καθηγητή αρχαιολογίας να κατέλθει για να βιντεοσκοπήσει τις εργασίες. Κι όλα αυτά ενώ τα δικόγραφα που ανταλλάσσονται έχουν πάρει διαστάσεις καταιγίδας και το βράδυ ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων τιμούσε τον Γιάννη Μπουτάρη για τη συνεισφορά του στον αγώνα για τη διάσωση των αρχαιοτήτων.

Κλεφτοπόλεμος

Ηταν δηλαδή η χθεσινή μέρα μεστή διαδικαστικού κλεφτοπόλεμου, γεγονότων και ουσίας. Λίγο μετά τις 9 το πρωί ο καθηγητής Βυζαντινής Αρχαιολογίας Αριστοτέλης Μέντζος και η Ευαγγελία Καμπούρη, αρχιτέκτων μηχανικός, πρώην προϊσταμένη ΥΠΠΟΑ, κατέβηκαν στο σκάμμα και ανέβηκαν λίγο πριν από τις 12 το μεσημέρι με 144 φωτογραφίες, όσες επιτρεπόταν από τη δικαστική απόφαση.

Η απόπειρα να κατέλθει αμέσως μετά ο Γεώργιος Φουστέρης, επίκουρος καθηγητής Βυζαντινής Αρχαιολογίας, για να κινηματογραφήσει, απέτυχε και αφού οι δικηγόροι αντάλλαξαν επί ώρα επιχειρήματα. Επιτομή της παρελκυστικής πολιτικής, με τον δικηγόρο των πολιτών Γιάννη Ηλιάδη να δηλώνει πως «οι υπεύθυνοί του δεν έδωσαν την άδεια, χρονοτριβώντας μέχρι το πέρας της χρονικής προθεσμίας (13.00) για την αυτοψία». Εκπρόσωποι του ΥΠΠΟΑ τελικά δεν εμφανίστηκαν στο σκάμμα. Κανένας δεν ξενάγησε τους δύο επισκέπτες. Ο,τι είδαν μόνοι τους, ό,τι γνώριζαν από την προηγούμενη κατάσταση και ό,τι πρόλαβαν να φωτογραφίσουν.

«Βρέθηκα εδώ γιατί οι διαδικασίες που έχουν ακολουθηθεί μέχρι τώρα είναι καταστροφικές για τα αρχαία και η λύση που έχει επιλεγεί είναι δαπανηρότερη και απαιτεί περισσότερο χρόνο για να ολοκληρωθεί» δήλωσε αμέσως μετά ο κ. Μέντζος, διευκρινίζοντας ότι «η εντολή που έλαβα από τους 316 πολίτες είναι να βοηθήσουμε με την πραγματογνωμοσύνη μας το δικαστήριο να κρίνει αν η διαδικασία της απόσπασης θα επιφέρει βλάβη στο 92% των αρχαίων που θα επανατοποθετηθούν μετά την απόσπαση. Ωστόσο δεν μας επετράπη να δούμε όλο τον αρχαιολογικό χώρο, υπήρχαν κεντρικά σημεία που δεν μπορούσαμε να προσεγγίσουμε. Επικαλέστηκαν λόγους ασφαλείας».

Σημειώνοντας πως η δυσκολία της αποτίμησης έγκειται επιπλέον στο γεγονός ότι «καλούμαι να αποτυπώσω μια στιγμή, χωρίς να γνωρίζω τι έχει προηγηθεί και τι θα ακολουθήσει», τόνισε: «Εχουν αποσπαστεί μέχρι τώρα τα “εύκολα” τμήματα από τα πλαϊνά του σκάμματος, έκταση μικρότερη αυτής που αναγγέλλεται από την Α.Μ. και σε κάθε περίπτωση το δύσκολο τμήμα της απόσπασης (τοιχοποιίες) δεν έχει ξεκινήσει. Αυτά τα τμήματα σε πολύ μεγάλο ποσοστό είναι εύθραυστα και συγκρατούνται με χαλαρό συνδετικό υλικό. Ουσιαστικά λοιπόν η μεταφορά αδρανών υλικών συνιστά διάλυση των τοιχοποιιών διότι δεν μπορούν να μεταφερθούν διαφορετικά, οπότε μιλάμε ήδη για απώλεια της αυθεντικότητας. Οι ασβεστότοιχοι και οι λασπότοιχοι δεν μπορούν να αναπαρασταθούν, είναι σαν να χτίζεις με παλιά υλικά». Το υλικό των πραγματογνωμόνων σήμερα θα τεθεί υπόψη του δικαστηρίου που εκδικάζει την αγωγή των 316 πολιτών και διέταξε την αυτοψία.

Εξώδικο

«Καυτός» δικονομικός διάλογος άνοιξε μεταξύ του δικηγόρου των πολιτών, Απόστολου Σοφιαλίδη, και της Ελισάβετ Τσιγαρίδα, αναπληρώτριας προϊσταμένης της Εφορείας Αρχαιοτήτων Πόλης Θεσσαλονίκης, η οποία απέστειλε εξώδικο προς… τους πραγματογνώμονες, καλώντας τους να καταθέσουν το φωτογραφικό υλικό στο Πρωτοδικείο

διότι μεταξύ άλλων «απαγορεύεται χωρίς προηγούμενη άδεια του υπουργείου Πολιτισμού να το διατηρήσετε στην κατοχή σας». Σφοδρή ήταν η αντίδραση του κ. Σοφιαλίδη, που απάντησε ότι το έγγραφο της κ. Τσιγαρίδα δεν έχει πρωτόκολλο, ρωτά αν είναι επίσημο έγγραφο του ΥΠΠΟΑ, θυμίζει ότι η απόφαση του δικαστηρίου εκδόθηκε αφού ακούστηκε η γνώμη και του ΥΠΠΟΑ και ρωτά ποιος νόμος -αρχαιολογικός ή άλλος- της έδωσε το δικαίωμα να δίνει εντολές σε πρόσωπα πέραν των ορίων της δικαστικής απόφασης.