Οι λέξεις συμπεριφέρονται σαν τις νότες…

Δέκα ερωτήσεις, περισσότερο αφορμές και σπινθήρες για μια συνομιλία, ανάμεσα σ’ έναν επίμονο αναγνώστη κι ένα πρόσωπο της γραφής. Σήμερα ο Δημήτρης Καλοκύρης απέναντι σ’ ένα ερωτηματολόγιο που επιχειρεί να ψηλαφίσει, εντός κι εκτός αφηγηματικής επιφάνειας, διαθέσεις, εμμονές, αναγωγές.

● Γράφετε συνεχώς το ίδιο βιβλίο ή στο έργο σας εντοπίζετε τομές και ασυνέχειες;

Κάθε φορά γράφω άλλο βιβλίο με τις ίδιες περίπου λέξεις.

● Εκτός από τη λογοτεχνία, τι άλλο καθορίζει και φωτίζει το έργο σας;

Η μουσική εικόνα· εξού και αυτοαποκαλούμαι συνθέτης εικόνων οι οποίες αποτελούν αυτοτελή αφηγηματικά περιβάλλοντα. Οι λέξεις συμπεριφέρονται σαν τις νότες: αλλάζεις τη σειρά, τον ρυθμό, τις σιωπές και νομίζεις πως έχεις άλλο αποτέλεσμα.

● Υπάρχει κάποιο βιβλίο που βιαστήκατε να το παραδώσετε στον εκδότη σας και κάποιο άλλο που το απωθείτε, το «φοβάστε» μέχρι σήμερα;

Απωθώ το πρώτο μου βιβλίο (για τον τίτλο του) και «φοβάμαι» το δεύτερο (για τον ίδιο λόγο). Οτι βιάστηκα να παραδώσω στον εκδότη όλα τα άλλα, αποδεικνύεται από το γεγονός ότι σε κάθε επανέκδοση τα ξαναγράφω σχεδόν εκ βάθρων.

● Τρεις τίτλοι βιβλίων που σας σφράγισαν, στο πέρασμα του χρόνου, εντός κι εκτός κειμένου.

Το Αλφαβητάριο του σχολείου, «Το φωτόδεντρο», τα «Απαντα» ορισμένων ποιητών.

● Υπάρχουν αρνητικές κριτικές που σας βοήθησαν και θετικές που υπομειδιάσατε;

Ναι και όχι. Ή, για να το πω καλύτερα, υπομειδίασα με αρνητικές και κάποιες θετικές με βοήθησαν να ανακαλύψω πτυχές που δεν είχα καν υποψιαστεί.

● Υπάρχει κάποιος παλαιότερος και κάποιος νεότερος Ελληνας συγγραφέας που σας έλκει η γραφή του;

Αυτή την εποχή, για τελείως διαφορετικούς λόγους, ανακαλύπτω ξανά την ποιητική του Ευριπίδη και του Μάνου Ελευθερίου.

● Σήμερα, υπάρχουν λογοτεχνικές συντροφιές που διαμορφώνουν το πνευματικό κλίμα της εποχής;

Δεν τις γνωρίζω, αλλά οφείλουν να υπάρχουν.

● Για ποιο λόγο η παρουσία της ελληνικής λογοτεχνίας, εκτός συνόρων, είναι τόσο νωθρή και αποσπασματική;

Γιατί η ποίηση θέλει χαλκέντερους και αφοσιωμένους μεταφραστές που σπανίζουν και η πεζογραφία μας (εν πολλοίς) εξαρτάται ακόμα από την «παθολογία της φυλής».

● Η πολιτική συγκυρία, εντός και εκτός της χώρας, αλλά και η γλώσσα και ο τρόπος της ενημέρωσης αγγίζουν το συγγραφικό εργαστήρι σας;

Επιφανειακά. Τόσο η πολιτική, όσο και η λογοτεχνία είναι, νομίζω, υπερεκτιμημένοι δρόμοι προσέγγισης του φανταστικού. Το φανταστικό, δηλαδή το «έργο», δημιουργείται σε αόρατο εργαστήριο.

● Σας απασχολεί αν, μετά θάνατον, θα σας θυμούνται μέσα από το έργο σας;

Θα με ενδιέφερε να με θυμούνται και πέρα από αυτό. Στην πραγματικότητα όμως δεν με απασχολεί και πολύ γιατί το «έργο» μου δεν είμαι εγώ, «εγώ» είμαι το έργο μου…

Ο Δημήτρης Καλοκύρης (Ρέθυμνο 1948) σπούδασε Φιλολογία στη Θεσσαλονίκη. Εχει κυκλοφορήσει 55 βιβλία: ποίηση, πεζογραφία, μελέτες, βιβλία για παιδιά και μεταφράσεις (Μπόρχες, Λόρκα, Σοφοκλή κ.ά.) Ιδρυσε και διηύθυνε λογοτεχνικά περιοδικά («Tραμ», «Xάρτης», www.hartismag.gr. Σχεδίασε και επιμελήθηκε πολλές μουσειολογικές εκθέσεις, καθώς και περισσότερες από 4.000 λογοτεχνικές και καλλιτεχνικές εκδόσεις. Τιμήθηκε δυο φορές με το Κρατικό Βραβείο Διηγήματος και με το Βραβείο Ουράνη της Ακαδημίας Αθηνών για το σύνολο του έργου του.