Ο αυταρχισμός ως λοιμώδης νόσος

Από το ξέσπασμα της πανδημίας ζούμε μια διαρκή σύγκρουση του ορθού λόγου με τον σκοταδισμό. Το φαινόμενο είναι παγκόσμιο όπως και η δοκιμασία για τους πολίτες, τα πολιτικά συστήματα, τις ιδεολογίες, τα δημόσια συστήματα υγείας, τις αγορές, αλλά και τα όρια του κρατικού παρεμβατισμού στις ατομικές ελευθερίες και τα δικαιώματα. Σε τέτοιες στιγμές δοκιμασίας έννοιες όπως «ελευθερία», «αυτοδιάθεση», «κοινό καλό», «πρόσωπο», «κοινωνία» έρχονται στο επίκεντρο της δημόσιας σφαίρας.

Η υποχρεωτικότητα του εμβολιασμού για τους άνω των 60 έρχεται στο όνομα της προστασίας της κοινωνίας και της δημόσιας υγείας, ενώ οι (σκεπτικιστές / φοβισμένοι / παραπλανημένοι – βάλτε όποια λέξη θέλετε) πολίτες αντιμετωπίζονται ως υγειονομικοί παραβάτες. Χωρίς δημόσια διαβούλευση με τα πολιτικά κόμματα, τους φορείς των υγειονομικών και των γιατρών, εκπροσώπους των συνδικαλιστικών φορέων και φορείς της κοινωνίας των πολιτών, η κυβέρνηση αποφάσισε και διέταξε.

Είναι πολλά τα ζητήματα και τα ερωτήματα που εγείρονται: ξεκινούν από το κατά πόσο είναι σύμφωνο ένα τέτοιο μέτρο με το Σύνταγμά μας, τους ευρωπαϊκούς θεσμούς και τις διεθνείς συνθήκες για την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και φτάνουν μέχρι τη σχέση του πολίτη με την πολιτεία.

Η επιχειρηματολογία όσων συμφωνούν με το μέτρο συνοψίζεται κυρίως σε δύο άξονες: τον αμιγώς επιδημιολογικό και τον οικονομίστικο. Στην πρώτη περίπτωση το ερώτημα που τίθεται είναι αν το εμβόλιο είναι το μόνο μας όπλο κι αν κάποιοι πολίτες το αρνούνται πώς θα σταματήσει η πανδημία; Στη δεύτερη, η επιλογή του μη εμβολιασμού παρουσιάζεται σαν κοστοβόρα για το σύστημα υγείας και άρα τους φορολογούμενους (αλήθεια, πόσο κοστοβόρα είναι δυνητικά η επιλογή ενός καπνιστή αν νοσήσει; Ενός υπέρβαρου, ενός πότη; Θα πρέπει να επιβάλλονται πρόστιμα και σε αυτούς;).

Υπάρχουν μέτρα στη φαρέτρα μιας κυβέρνησης απέναντι στην πανδημία (ενίσχυση του ΕΣΥ, μικρότερα τμήματα στα σχολεία, πυκνότερα δρομολόγια ΜΜΜ, γενίκευση της τηλεργασίας, περιορισμοί για τους ανεμβολίαστους σε δημόσιους χώρους). Ο κ. Μητσοτάκης έχει επιλέξει να τα αγνοήσει. Χρειάζεται πειθώς –μια λέξη που το επιτελικό κράτος την έχει διαγράψει από το πολιτικό του λεξιλόγιο– και, κυρίως, σεβασμός στα ανθρώπινα δικαιώματα, τα οποία χρειαζόμαστε κυρίως όταν διαφωνούμε. Κι έχουν κατοχυρωθεί για να προστατεύουν τις μειοψηφίες ή ακριβώς εκείνους που θέτουν την ανοχή μας στα όριά της.