«Πάει ενάμισης χρόνος που κυκλοφόρησαν τα Σύνορα. Φανταζόμαστε ότι σας συνόδευσαν σε καραντίνες, λοκντάουν και λοιπά ζόρια. Επιχειρήσαμε δύο φορές να παρουσιάσουμε το δίσκο, καμία από τις δύο δεν είχε τύχη. Ε, λοιπόν έφτασε η ώρα. Social Waste-Σύνορα: η παρουσίαση που σας χρωστάμε…».
Η πολυαναμενόμενη παρουσίαση θα γίνει στις 17-18 Δεκεμβρίου στο «Gagarin», στις 20.30, και με αφορμή αυτή τη συναυλία μιλήσαμε με τους Social Waste, δηλαδή με τον Λεωνίδα, τον Γιώργη, τον Χρήστο, τον Γιώργο και τον Γιάννη, πιο πολύ για πολιτική: για τα σύνορα, την πανδημία, τις πυρκαγιές και το περιβάλλον.
Αλλωστε η hip hop μπάντα που δημιουργήθηκε πριν από περίπου είκοσι χρόνια στο Ηράκλειο της Κρήτης διακρίνεται για την πολιτική στάση της, τους αιχμηρούς στίχους και την αυτοοργανωμένη συγκρότησή της. Γι’ αυτό στηρίζουν πάντα με τη μουσική τους τους αυτοοργανωμένους πολιτικούς χώρους και κινήματα και κάνουν τη διαφορά συντασσόμενοι «με τους αγώνες που μας βρίσκουν σύμφωνους, διατηρώντας την ανεξαρτησία και την αυτονομία της φωνής μας. Κι ας μην αρέσει σε όλους…».
● Η πρώτη ερώτηση δεν γίνεται να μην έχει σχέση με τον τίτλο «Σύνορα» στον δίσκο και το ομότιτλο τραγούδι. Γιατί αυτή η πολιτική, όπως αντιλαμβανόμαστε, επιλογή;
Το ομότιτλο τραγούδι γράφτηκε γύρω στο 2016-17. Ηταν μια εποχή που αν κάτι χαρακτήριζε την κοινωνική πραγματικότητα στην Ελλάδα, αυτό ήταν το προσφυγικό, στο οποίο αρχικά η ελληνική κοινωνία υπήρξε αλληλέγγυα, αλλά όταν αυτοί οι άνθρωποι παγιδεύτηκαν εδώ και ειδικότερα στα νησιά (δεν το διάλεξαν οι ίδιοι, πολιτικές της Ε.Ε. και των ελληνικών κυβερνήσεων, μεταξύ των οποίων και του ΣΥΡΙΖΑ, ήταν αυτές), άρχισε το κλίμα να αλλάζει. Γι’ αυτό και θελήσαμε να κάνουμε ένα κοινωνικό-πολιτικό σχόλιο με αυτό το τραγούδι που λέει: «Στο λέω με λίγα λόγια: ο πόλεμος κι η φτώχεια…».
● Διαβάζοντας το βιβλίο τής Parwana Amiri «Η πένα μου δεν σπάει, τα σύνορα είναι που θα σπάσουν» έρχεται στο μυαλό το τραγούδι σας «Τι κρύβει το μολύβι» από τον δίσκο «Το hip hop της Μεσογείου – Αντίποινα & Social Waste». Πώς ονειρεύεστε έναν κόσμο χωρίς σύνορα; Τι είναι τελικά αυτό που ενώνει ή χωρίζει τους ανθρώπους;
Από τη στιγμή που το είδος μας, o homo sapiens, έφυγε από τη νοτιοανατολική Αφρική και ξεκίνησε να ταξιδεύει στον κόσμο 70.000 χρόνια πριν, δεν σταμάτησε να πηγαίνει παντού στη Γη εποικώντας την στην πραγματικότητα (και καταστρέφοντας χλωρίδα και πανίδα όπου πήγε, αλλά αυτό είναι μια άλλη ιστορία). Οπου γης και πατρίς το είδος μας.
Μετά επινόησε τα σύνορα και τις φυλές και τα έθνη, τα οποία φυσικά δεν είναι φυσικώς εκεί, είναι κοινωνικές κατασκευές που προκαλούν από τότε πολέμους και συμφορές. Κυνηγάει την ουρά του δηλαδή το είδος μας επίσης. Οσο πιο γρήγορα το αντιληφθεί, τόσο το καλύτερο, πριν μεταφέρει αυτή την άρρωστη νοοτροπία του και σε άλλους πλανήτες καταστρέφοντάς τους κι αυτούς.
● Η επιλογή να συμπεριλάβετε παραδοσιακά και αρχαία χειροποίητα όργανα και μουσικές πιο παραδοσιακές κόντρα σε ό,τι συνηθίζεται στη hip hop σκηνή, εκτός από μουσική είναι και μια πολιτική επιλογή; Είναι κριτική σε μια εν γένει «καθαρότητα»;
Εμμέσως ίσως. Βασικά όμως είναι μια ανάγκη μας να σπάσουμε τον τρόπο που γίνεται το ραπ τραγούδι με τη χρήση επαναλαμβανόμενων προηχογραφημένων μουσικών μοτίβων δηλαδή, κάνοντας τη μουσική μας ζωντανή και πειραματιζόμενοι με μουσικά όργανα της ευρύτερης λεκάνης της Μεσογείου. Εξάλλου η παράδοση, τόσο του hip hop όσο και του τόπου, το χειρότερο που μπορεί να πάθει είναι να μείνει στάσιμη και να αναπαράγεται μουσειακά. Εμείς την επανεφευρίσκουμε, όπως συνέβαινε πάντα με αυτό που λέμε παράδοση εξάλλου.
● Σε αυτόν τον δίσκο έχετε τουλάχιστον δύο τραγούδια («Βοριάς και Λίβας», «Σύνορα») που είναι πολιτικά, με αιχμή την προστασία του περιβάλλοντος. Πρέπει να είστε από τους ελάχιστους που αναφέρεστε με τόση συνέπεια και από πολύ νωρίς στο περιβάλλον. Πώς εξηγείται αυτή η επιμονή; Πώς βιώσατε το καλοκαίρι την καταστροφή της βορειοανατολικής Εύβοιας και της Αττικής; Υπάρχει λύση;
Ο δίσκος έχει αρκετά σχόλια γύρω από την κλιματική αλλαγή, έχετε δίκιο. Είναι κάτι που μας απασχολεί και δεν γίνεται να μη μας απασχολεί, αυτό θα έπρεπε να είναι το νο1 πρόβλημα που μας απασχολεί ως ανθρώπινο είδος! Ούτε οι οικονομικές κρίσεις, ούτε το να διαφυλάξουμε τα «μοναδικά» υποτίθεται χαρακτηριστικά της φυλής και τέτοια φαιδρά και κατασκευασμένα από τον ίδιο τον άνθρωπο «προβλήματα».
Σε κάποια χρόνια κατά πάσα πιθανότητα δεν θα έχουμε πλανήτη να κατοικήσουμε -ίσως είναι βέβαια καλύτερα για τον πλανήτη που αν μας ξεφορτωθεί μάλλον θα βρει τον δρόμο του ξανά, αλλά το πιο πιθανό είναι ότι θα πάμε να καταστρέψουμε κι άλλους πλανήτες, έχει ένα ωραίο σχετικό μυθιστόρημα η Ούρσουλα ΛεΓκέν, το «Η λέξη για τον κόσμο είναι δάσος».
● Πάνω από είκοσι χρόνια μπάντα. Τι είναι αυτό που σας ενώνει; Και τι ονειρεύεστε για το μέλλον; Υπάρχει κάτι άλλο που ετοιμάζετε;
«Μένει όμως ακόμα ένα πείσμα…» έλεγαν οι Κατσιμιχαίοι. Είναι κάτι που μάθαμε να κάνουμε για να εκφραστούμε, πλέον έχει βρει και απήχηση, μεγάλη κιόλας, οπότε μας χαροποιεί και το ζούμε για όσο κρατήσει, γιατί κάποια στιγμή ξέρουμε πως θα έρθει και για εμάς το πλήρωμα του χρόνου και θα σταματήσουμε, όπως συμβαίνει με όλες τις μπάντες. Ελπίζουμε όταν έρθει αυτή η στιγμή να το έχουμε πάει και λίγο παραπέρα από κει που το παραλάβαμε. Για το άμεσο μέλλον ετοιμάζουμε τις παρουσιάσεις του δίσκου μας σε όλη την Ελλάδα και για το πιο μακρινό, καινούργια τραγούδια!
● Λοκντάουν και μουσική: πώς θα περιγράφατε τι ζήσατε και πώς το αντιμετωπίσατε; Συναυλία σε καιρό πανδημίας: υπήρχαν διλήμματα και τι βάρυνε παραπάνω στην απόφασή σας;
Η κυβέρνηση έχει κάνει κοινωνικά καταστροφική διαχείριση της πανδημίας. Και μόνο που βλέπεις τον Αδωνη να σου κουνάει το δάχτυλο λέγοντας «πήγαινε κάνε το εμβόλιο, αλλιώς…», σου ‘ρχεται να πεις «δεν το κάνω με τίποτα!» Μια δουλειά είχαν να κάνουν: να πείσουν τον κόσμο ότι το εμβόλιο θα τον προστατέψει έστω σε κάποιο βαθμό, να πείσουν δηλαδή για την αξιοπιστία της επιστήμης, το πιο απλό. Είχαν και όλα τα μίντια εξαγορασμένα.
Ε, δεν τα κατάφεραν να πείσουν και τώρα εξαναγκάζουν. Από την άλλη, απ’ τη στιγμή που η κεντρική πολιτική ευθύνη δεν υπάρχει (βλέπετε εσείς να εξοπλίζεται το σύστημα υγείας; Αυτοί κοιτάνε πώς θα το παραχωρήσουν στους ιδιώτες), δεν μπορούμε να αγνοήσουμε την κοινωνική: να προστατέψουμε όσο το δυνατόν εμάς και τους άλλους. Αρνητές της επιστήμης εμείς δεν είμαστε, ούτε θα γίνουμε στο 2021.
Η κυβέρνηση επίσης παίζει το παιχνίδι του κοινωνικού κανιβαλισμού: προσπαθεί να ενεργοποιήσει την κοινωνική πίεση στο όνομα της ατομικής ευθύνης να κάνει τη δουλειά που η ίδια απέτυχε να κάνει. Τώρα το να απαιτείς από καλλιτέχνες και ανθρώπους της εστίασης να κάνουν «αντίσταση» στο όνομά σου μην παίζοντας και μην ανοίγοντας τα μαγαζιά τους, τους ανθρώπους που περισσότερο χτυπήθηκαν από την πανδημία οικονομικά δηλαδή, είναι τουλάχιστον ανέντιμο. Και το επιχείρημα του «διαχωρισμού της παρέας» είναι φαιδρό και ευρωκεντρικό.
Ο πρώτος διαχωρισμός όταν μιλάμε για μια συναυλία ή μια παράσταση είναι ταξικός, οικονομικός. Ποιος έχει να πληρώσει και ποιος όχι. Οι Social Waste δεν χρειάζεται να αποδείξουν τίποτα γύρω από αυτό: δεν παίζουν σε μαγαζιά μόνο. Δεν υπάρχει αυτοδιαχειριζόμενoς χώρος, κατάληψη, αυτοοργανωμένη ομάδα ή κινητοποίηση για την κοινωνική δικαιοσύνη στην Ελλάδα τα τελευταία δέκα χρόνια που να μην είδε τους Social Waste να τον στηρίζουν παίζοντας δωρεάν. Τους ξέρουν οι πλατείες τούς S.W.
Επίσης η συζήτηση αυτή είναι ευρωκεντρική και αν θες προνομιακή: υπάρχουν χώρες, φτωχές χώρες που ΔΕΝ ΕΧΟΥΝ εμβόλιο να κάνουν. Είναι ακριβές οι πατέντες. Σε εμάς είναι επιλογή, εκεί δεν είναι καν επιλογή -δεν είμαστε εμείς και ο εαυτός μας το κέντρο του κόσμου ξέρετε. Και, τέλος, δεν νομίζουμε ότι κάνουμε «ζημιά» στην κυβέρνηση μην παίζοντας. Χέστηκε ο Μητσοτάκης αν δεν παίζουν οι Social.
Περισσότερη ζημιά τού κάνουμε παίζοντας. Ούτε είναι «πολιτική ανυπακοή» το «δεν παίζω μόνο για εμβολιασμένους». Πολιτική ανυπακοή είναι το «ανοίγω τις πόρτες και μπαίνει όποιος θέλει». Αλλά δυστυχώς σε καταστάσεις πανδημίας είναι πιο ασφαλές για όλους να μη γίνεται αυτό. Οχι γιατί το λέει ο Μητσοτάκης, αλλά γιατί δεν μας το επιτρέπει η συνείδησή μας να παίζουμε όταν δεν είναι ασφαλές για όλους -και ο πιο ασφαλής τρόπος αυτή τη στιγμή σε κλειστούς χώρους είναι με το εμβόλιο ή το ράπιντ που η κυβέρνηση το επιτρέπει μόνο στις εκκλησίες. Γιατί όχι και στις συναυλίες ή τα γήπεδα; Για κάποιους αυτές είναι «οι εκκλησίες μας». Τώρα το να λες «παίζεις, άρα στηρίζεις τον Μητσοτάκη» είναι άλμα λογικής. Να μιλάμε σοβαρά.
● Πώς αντιλαμβάνεστε την πολιτική κατάσταση σήμερα; Πώς βλέπετε τον εαυτό σας στο ευρύτερο κίνημα;
Αυτή τη στιγμή ζούμε μια καταστροφική διαχείριση της πανδημίας από την κυβέρνηση, ενώ και αυτό που αποκαλούμε «κίνημα» δεν έχει και ακριβώς την ίδια άποψη σχετικά με το τι θα έπρεπε να γίνει. Εμείς θεωρούμε ότι αφού η κυβέρνηση δεν ενισχύει το σύστημα υγείας (έχουν αλλεργία σε κάθε τι δημόσιο οι νεοφιλελεύθεροι), αυτό που θα πρέπει να κάνουμε είναι να αναλάβουμε την κοινωνική ευθύνη να αλληλoπροστατευτούμε και να μη χάσουμε άλλο κόσμο.
Δεν είμαστε όλοι εδώ ξέρετε: έχουμε χάσει 18.500 ανθρώπους και μεγάλη ευθύνη γι’ αυτό έχει αυτή η κυβέρνηση! Από κει και πέρα οι Social Waste θα κάνουν αυτό που έκαναν πάντα: θα συντάσσονται με τους αγώνες που τους βρίσκουν σύμφωνους, διατηρώντας την ανεξαρτησία και την αυτονομία της φωνής τους. Κι ας μην αρέσει σε όλους.
? INFO: Παρασκευή 17 / Σάββατο 18 Δεκεμβρίου «Gagarin 205» (Λιοσίων 205, σταθμός μετρό/ΗΣΑΠ Αττικής, τηλ.: 210-8547600-1). Μαζί με τους Social Waste εμφανίζονται οι μουσικοί: Lucretia De Manchione (ντραμς), Γιάννης Μιχαηλίδης (ποντιακή λύρα), Στέλιος Μπότσαρης (μπάσο). Στον ήχο ο DJ Stigma. Τιμή εισιτηρίων (προπώληση και ταμείο): 12 ευρώ.
