Δικαστήριο ακύρωσε χθες τη συμφωνία για την κήρυξη πτώχευσης της Purdue, της παρασκευάστρια του οξικοντίν που κέρδισε δισεκατομμύρια εθίζοντας εκατομμύρια, διότι προβλέπει πρακτικά την ασυλία των ιδιοκτητών της, της οικογένειας Σάκλερ, με αντάλλαγμα τη χορήγηση ποσού 4,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων σε θύματα και θεσμούς που επλήγησαν από την κρίση των οπιοειδών στις ΗΠΑ.
Σύμφωνα με το Γαλλικό Πρακτορείο, η Κολίν Μακμάον κρίνει πως το δικαστήριο πτωχευτικού δικαίου το οποίο επικύρωσε τη συμφωνία αυτή τον Σεπτέμβριο δεν είχε τη δικαιοδοσία να απαγορεύσει κάθε ενδεχόμενη μελλοντική άσκηση ποινικής δίωξης και αγωγής σε βάρος των μελών της οικογένειας, εκτός εάν προκύψει ότι ενήργησαν με δόλο.
Μάλιστα, ο υπουργός Δικαιοσύνης των ΗΠΑ, ο Μέρικ Γκάρλαντ, εξέφρασε ικανοποίηση για την χθεσινή απόφαση, εκτιμώντας πως το πτωχευτικό δικαστήριο «δεν είχε το δικαίωμα να στερήσει από τα θύματα της κρίσης των οπιοειδών το δικαίωμα να προσφύγουν εναντίον της οικογένειας Σάκλερ».
Το σχέδιο για την πτώχευση της βιομηχανίας που παρήγαγε το ισχυρό οπιοειδές αναλγητικό είχε εξασφαλίσει την υποστήριξη της συντριπτικής πλειονότητας των πιστών της και 40 και πλέον αμερικανικών πολιτειών. Όμως, αρκετά μέρη αποφάσισαν να ασκήσουν έφεση, ανάμεσά τους αντιπρόσωπος του υπουργείου Δικαιοσύνης και εννέα πολιτειών.
Το σχέδιο προέβλεπε ότι η επιχείρηση θα κλείσει ως το 2024 και ότι θα τη διαδεχθεί νέο σχήμα, που θα διαχειρίζεται εξ ολοκλήρου ένα τραστ. Πέραν της πώλησης του OxyContin για «θεμιτούς» σκοπούς (σ.σ. για καρκινοπαθείς και άλλους ασθενείς που αντιμετωπίζουν οξείς πόνους), θα προσφέρει, δωρεάν ή σε πολύ φθηνή τιμή, φάρμακα για την αποτροπή του θανάτου από υπερβολική δόση οπιοειδών και θεραπείες απεξάρτησης από τα οπιοειδή. Τα μέλη της οικογένειας Σάκλερ δεσμεύθηκαν να διαθέσουν 4,32 δισεκ. δολάρια, πέρα από τα 225 εκατ. που πλήρωσαν στο υπουργείο Δικαιοσύνης.
Ωστόσο, στη χθεσινή απόφαση εγείρονται ερωτήματα για τα ποσά που προβλέπει η συμφωνία. Η Purdue άλλωστε είχε εξασφαλίσει πάνω από 10 εκατομμύρια στην οικογένεια Σάκλερ τη δεκαετία προτού η βιομηχανία κηρύξει στάση πληρωμών.
Η συμφωνία, επιχειρηματολόγησαν, δεν επέτρεψε να ακουστούν τα θύματα, ούτε να προσφύγουν ενδεχομένως εκ νέου στη δικαιοσύνη εναντίον των Σάκλερ.
Επιχαίρουν με μισό εκατομμύριο νεκρούς
Η επιθετική προώθηση του οξικοντίν από την Purdue, με παρότρυνση των Σάκλερ παρ’ ότι γνώριζαν πόσο εθιστική ήταν η δραστική του ουσία, θεωρείται από πολλούς ο πυροκροτητής της κρίσης των οπιοειδών στην οποία αποδίδονται πάνω από 500.000 θάνατοι τα τελευταία 20 χρόνια στις ΗΠΑ.
Η φαρμακευτική βιομηχανία κήρυξε στάση πληρωμών τον Σεπτέμβριο του 2019, προτείνοντας ένα σχέδιο πτώχευσης για να απαλλαγεί από τη χιονοστιβάδα των μηνύσεων σε βάρος της και αποδεχόμενη να παραδεχθεί την ενοχή της.
Στην απόφασή της, η Μακμάον αναγνωρίζει ότι η άρση της ασυλίας που παραχωρήθηκε στους Σάκλερ θα οδηγήσει «σχεδόν σίγουρα στην ακύρωση ενός σχεδίου καταρτισμένου επιμελώς», που είχε και θετικά στοιχεία, όπως η χρηματοδότηση προγραμμάτων για την απεξάρτηση από τα οπιοειδή.
Ο πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου της Purdue, Στιβ Μίλερ, υποστήριξε ότι η απόφαση «θα καθυστερήσει, και πιθανόν θα βάλει τέλος, στη δυνατότητα των πιστωτών, κοινοτήτων και προσώπων να λάβουν δισεκατομμύρια δολάρια» για την άμβλυνση των συνεπειών της κρίσης.
Ο υπουργός Δικαιοσύνης της πολιτείας Ουάσινγκτον, ο Μπομπ Φέργκιουσον, επίσης εξέφρασε ικανοποίηση για τη χθεσινή απόφαση: «δεν μπορούν να υπάρχουν δύο συστήματα δικαιοσύνης, ένα για τους απλούς Αμερικανούς κι ένα για τους δισεκατομμυριούχους», τόνισε και πρόσθεσε πως «είμαι έτοιμος να συνεχίσω τη μάχη ως το ανώτατο δικαστήριο, αν χρειάζεται, για να εξασφαλιστεί αληθινή λογοδοσία της οικογένειας Σάκλερ».
«Πρόκειται για τεράστια νίκη για τη δικαιοσύνη και για την υποχρέωση να δίνεται λόγος», που θα ανοίξει ξανά το ζήτημα της πολύ αμφιλεγόμενης πτώχευσης της Περντιού και «θα αναγκάσει την οικογένεια Σάκλερ να έρθει πρόσωπο με πρόσωπο με την καταστροφή που προκάλεσε», ήταν η αντίδραση του εισαγγελέα της πολιτείας Κονέτικατ, του Ουίλιαμ Τονγκ, που είχε επίσης ασκήσει έφεση.
Πάντως, πριν μία εβδομάδα, το Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης της Νέας Υόρκης (MoMA) αποφάσισε να αφαιρεθεί το όνομα των Σάκλερ, που αυτοπροβάλλονταν για δεκαετίες ως μαικήνες των τεχνών και φιλάνθρωποι, από επτά εκθεσιακούς χώρους.
