Κι όμως… ζει

Μερικοί υπερπλούσιοι σήμερα έχουν φτάσει σε ακραία σημεία αλαζονείας. Νιώθουν ότι έχουν κατακτήσει τα πάντα και, κυριολεκτικά, δεν τους χωράει ο τόπος. Κάποιοι, όπως οι Μπράνσον, Μπέζος, Μασκ, οργανώνουν ιδιωτικά ταξίδια στο Διάστημα, κάποιοι άλλοι, όπως ο Πίτερ Τιλ, συνιδρυτής των Paypal και Palantir, άλλοτε συνεργάτης του Μασκ και υποστηρικτής του Τραμπ, ονειρεύονται πόλεις που επιπλέουν στο νερό, σε διεθνή ύδατα κατά προτίμηση.

Τους χωρίζουν μεγάλοι ανταγωνισμοί, τους ενώνει όμως μια ιδεολογία: είναι ελευθεριστές (libertarians), που σημαίνει ότι απεχθάνονται οτιδήποτε μοιάζει με κρατική παρουσία και αναγνωρίζουν μόνο την απόλυτη ατομική ελευθερία. Κυρίως ως οικονομική ελευθερία. Η ιδέα πίσω από τις πόλεις που επιπλέουν στο νερό είναι ότι έτσι θα απαλλαγούν από τους πολιτικούς που, ακόμη και ως υποχείρια, τους είναι άχρηστοι και τους εμποδίζουν.

Εκπρόσωπος του Ινστιτούτου Seasteading, που είχε συσταθεί γι’ αυτόν τον σκοπό, είχε μιλήσει το 2017 στους New York Times για «χώρες start-up». Και διαγράφοντας μονοκονδυλιά αιώνες Διαφωτισμού, ανάπτυξης της πολιτικής επιστήμης, αλλά και το πρότυπο της αρχαίας ελληνικής δημοκρατίας, πρόσθεσε, σαν να προωθούσε προϊόν, το εξής ανατριχιαστικό: «Μπορούμε να δημιουργήσουμε μια μεγάλη ποικιλία κυβερνήσεων για μια μεγάλη ποικιλία ανθρώπων».

Το σχέδιο δεν περπατάει τόσο εύκολα αλλά δεν το βάζουν κάτω. Για δύο πράγματα είναι διατεθειμένοι να ξοδέψουν: για να απαλλαγούν οριστικά από πολιτικούς και κράτη και για να φτιάξουν τεχνητά ανθρώπινα όργανα που θα παρατείνουν τη δική τους ζωή. Ετσι που, αν έφτιαχναν κάποτε δική τους θαλάσσια χώρα, θα της άξιζε το όνομα «Φρανκενστάιν».

Αυτού του τύπου οι υπερπλούσιοι θεωρούν ότι μόνο οι ίδιοι εκπροσωπούν την πρόοδο και όλοι οι άλλοι είναι οπισθοδρομικοί. Κι ας πέτυχαν, πολλοί απ’ αυτούς, να κάνουν καριέρα χάρη σε τεράστιες επιδοτήσεις του αμερικανικού κράτους προς την έρευνα, τη Σίλικον Βάλεϊ, τα διαστημικά προγράμματα κ.λπ.

Ετσι πρέπει να διαβαστεί και η πρόσφατη απάντηση του Μασκ σε τουίτ του Μπέρνι Σάντερς. Ο Σάντερς έγραψε στο τουίτερ ότι πρέπει οι υπερπλούσιοι να πληρώνουν ό,τι τους αναλογεί. Και μία μέρα μετά ο Μασκ απάντησε προσβλητικά: «Ολο ξεχνάω ότι ζεις ακόμη». Εννοώντας όχι τόσο την ηλικία του Σάντερς όσο αυτό που εκπροσωπεί: όχι μόνο τις ιδέες της Αριστεράς αλλά και τη σημασία της πολιτικής, της ισότητας, της κοινωνικής προστασίας. Ολα αυτά ο Μασκ τα θεωρεί πεθαμένα. Και είναι μαθηματικά βέβαιο ότι αργά ή γρήγορα θα επιτεθεί και σε ακραιφνείς φιλελεύθερους. Το μέλλον προοιωνίζεται συγκρούσεις.

Γιατί η «πρόοδος» που επιφυλάσσουν οι υπερπλούσιοι είναι η επιστροφή στις αυταρχικές, απόλυτες εξουσίες βασιλιάδων και φεουδαρχών, που είχαν δικαίωμα ζωής και θανάτου επί των υπηκόων τους. Στις εποχές που δεν υπήρχε νόμος ως έκφραση της γενικής βούλησης. Θέλουν να είναι νόμος οι ίδιοι. Να έχουν δικαίωμα ζωής και θανάτου επί υπηκόων/εργαζομένων. Η ύβρις θυμίζει τον μύθο της Βαβέλ. Με τους υπερπλούσιους να θέλουν να γίνουν ελέω θεού μονάρχες, με θεό το χρήμα.