Ταξιδεύοντας με τις λέξεις…

Δεν έχει πάρει το μάθημά του. Ξεκάθαρα. Τι κι αν «έκοψαν» πριν από λίγες εβδομάδες, έπειτα από χρόνια, την εκπομπή του στο Πρώτο Πρόγραμμα της ΕΡΑ; Υπάρχει «ανάγκη ομοιογένειας» βλέπεις στα κρατικά ραδιόφωνα και ο ίδιος έχει μόνο γένια – από «ομοιογένεια» δεν σκαμπάζει.

Κι ας ξέρει πολύ καλά τη σημασία της λέξης. Οχι μόνο αυτής – πολλών. Και τη σημασία και την ετοιμολογία και την προέλευσή τους. Και μπορεί η εκπομπή λόγου που είχε να «διεκόπη» (!), ωστόσο ο Γιώργος Παπαζαχαρίου συνεχίζει (με τα ραδιοφωνικά του τρίλεπτα) το ταξίδι του στις (και με τις) λέξεις.

Αυτά τα αποσπάσματα της υπερ-εικοσάχρονης εκπομπής τους (στο Πρώτο Πρόγραμμα της ΕΡΑ, άλλοτε στον ραδιοσταθμό «Στο κόκκινο» και αλλού, μα πάντα με τίτλο «Από πού και γιατί») «μαζεύτηκαν» για τρίτη χρονιά σε ένα ημερολόγιο. Με τίτλο «Ταξιδεύοντας με τις λέξεις» ο Γιώργος Παπαζαχαρίου μάς χαρίζει ένα ημερολόγιο «για το νέον έτος» που κυκλοφορεί ήδη από τις εκδόσεις Ταξιδευτής (Βαλτετσίου 10 και σε όλα τα βιβλιοπωλεία).

«Το πάθος μου με τις λέξεις το κληρονόμησα από τον πατέρα μου, Τώνη Παπαζαχαρίου» μάς λέει ο ίδιος. «Δική του ήταν η εκπομπή “Ομιλείτε ελληνικά”, αλλά και το “Από πού και γιατί”, που μεταδιδόταν στα ραδιόφωνα της ΕΡΤ από το 1974 ώς το 1990. Εκεινη τη χρονιά ο πατέρας μου “έφυγε” από ανακοπή και το μόνο που βρήκα στις τσέπες του ήταν μία σύμβαση ανανέωσης της εκπομπής του. Οπως καταλαβαίνεις, ήταν σχεδόν μοιραίο να τη συνεχίζω εγώ, καθώς είχα ήδη μπολιαστεί στη μαγεία της ετυμολογίας. Βασικά, μ’ αυτό το χαρτί πήγα στην ΕΡΤ και ζήτησα να συνεχίσω εγώ την εκπομπή του. Ηδη έκανα ραδιόφωνο από το 1984, μα ήθελα να καταπιαστώ και με τις λέξεις και όχι μόνο με τον ραδιοφωνικό λόγο που ξέρουμε. Το να ψάχνεις από πού προέρχεται, πώς χρησιμοποιείται και τι σημαίνει μία λέξη ανοίγει ολόκληρους κόσμους. Γίνεται δική σου, με έναν προσωπικό σχεδόν τρόπο: σαν να γνωρίζεις έναν άνθρωπο που τον ήξερες μόνο από φωτογραφίες! Χρόνια τώρα, το μεράκι μου αυτό, το μοιράζομαι με το ραδιοφωνικό κοινό. Τα λεξικά έχουν γίνει οι καλύτεροι φίλοι μου, αλλά δεν αρκούν. Χρειάζεται και έρευνα» εξηγεί.

«Οσο για το βιβλίο-ημερολόγιο, η ιδέα προέκυψε μετά από μια συνάντηση που είχα με τον εκδότη Κώστα Παπαδόπουλο και τον καθηγητή Φοίβο Γκικόπουλο. Πρόκειται για ένα ταξιδιάρικο -και όχι μόνο λεξιλογικά- ημερολόγιο για το 2022, το οποίο εμπεριέχει λέξεις, την ιστορία τους αλλά και κείμενα γύρω από αυτές. Δεν φαντάζεσαι τι λέμε και δεν καταλαβαίνουμε τι ακριβώς λέμε σαν το λέμε.

Ή, το ακόμα πιο επικίνδυνο, τι μας λένε και δεν καταλαβαίνουμε. Γι’ αυτό, τώρα, περισσότερο από ποτέ, είναι σημαντική η γνώση των λέξεων και η ιστορία τους: γιατί έτσι αντιλαμβανόμαστε σαν πάνε να μας αποπροσανατολίσουν ή να μας φανατίσουν!».