«Η ομιλία του Μπόρις Τζόνσον διεπόταν από το κλασικό στιλ του κλόουν, αντί της ουσίας, την ώρα που η κυβέρνησή του αδειάζει τις τσέπες των φτωχών». Με σκωπτικό τρόπο σχολίασε στο τουίτερ ο αρθρογράφος της Guardian, Όουεν Τζόουνς, τον χθεσινό λόγο του πάντα ανέμελου και υπεραισιόδοξου Βρετανού πρωθυπουργού, με τον οποίο έκλεισε το ετήσιο συνέδριο των νεοφιλελέδων Τόρις στο Μάντσεστερ. Και τι δεν έταξε στο κόμμα του ο Μπο-Τζο, ξεδιπλώνοντας και καλά το όραμά του για τη μετα-Brexit και τη μετα-πανδημική εποχή και φιλοτεχνώντας (αόριστα ως συνήθως) μια ειδυλλιακή εικόνα για το μέλλον του Ηνωμένου Βασίλειου – το απώτερο όμως, αφού το άμεσο δεν προδιαγράφεται καθόλου λαμπρό.
Υπό το βάρος και των αποκαλύψεων των Pandora Papers για ζάπλουτους δωρητές της συντηρητικής παράταξης που έκαναν πάρτι φοροαποφυγής μέσω offshore εταιρειών, ο Τζόνσον υποσχέθηκε να αναδιαμορφώσει ριζικά τη χώρα και να αντιμετωπίσει την περιφερειακή ανισότητα, βάζοντας τέλος στις «μακροχρόνιες δομικές αδυναμίες» της βρετανικής οικονομίας (που υπέστη πέρσι την ισχυρότερη ζημιά της εδώ και 300 χρόνια λόγω κορονοϊού, χωρίς να συνυπολογίζονται οι επιπτώσεις και του Brexit). Μνημόνευσε την αγαπημένη του(ς) Μάργκαρετ Θάτσερ, καυτηρίασε τους «κουρασμένους» και «διχασμένους» Εργατικούς (που όντως εξακολουθούν να μαστίζονται από εσωτερικές έριδες) και κοκορεύτηκε για τις επιτυχίες της κυβέρνησής του, με πρώτη την ταχύτατη εμβολιαστική εκστρατεία, «ξεχνώντας» βολικά τη συνολικά ελεεινή διαχείριση της πανδημίας και το μαύρο ευρωπαϊκό ρεκόρ των 137.500 και πλέον νεκρών στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Παρουσιάζοντας από τη μια ένα φαντασιακό παράλληλο σύμπαν όπου τα πράγματα τώρα είναι μεταβατικά, αλλά τελικά θα πάνε πρίμα και αγνοώντας σκόπιμα από την άλλη (ώστε να μη χαλάσει το επικοινωνιακό του αφήγημα) το δυσάρεστο παρόν με τις πολλαπλές ντροπιαστικές του κρίσεις -τεράστια προβλήματα τροφοδοσίας της αγοράς, πρωτίστως με καύσιμα όσο και με άλλα προϊόντα, αύξηση τιμών ενέργειας και κόστους ζωής, μεγάλες ελλείψεις εργατικού δυναμικού μεταναστών- ο Τζόνσον ενθουσίασε το κομματικό ακροατήριο. Επιδίωξε άλλωστε να καθησυχάσει τα στελέχη που ανησυχούν ότι ενίοτε σπρώχνει τους Τόριδες μακριά από τις παραδοσιακές τους πολιτικές των χαμηλών φόρων και του μικρού κράτους, στον απόηχο της εσωτερικής δυσαρέσκειας που προκάλεσε η πρόσφατη παραβίαση του προεκλογικού μανιφέστου του κόμματος από την επιβολή αυξημένων ασφαλιστικών εισφορών σε εργαζόμενους και εργοδότες, με πρόφαση την αντιμετώπιση των συσσωρευμένων προβλημάτων του βρετανικού ΕΣΥ, του γνωστού NHS, και των υπηρεσιών κοινωνικής πρόνοιας.
«Στ’ αλήθεια σκέφτεται κανείς σοβαρά ότι δεν θα έπρεπε να αυξήσουμε τώρα τη χρηματοδότηση για να τα διευθετήσουμε αυτά; Αυτή είναι η γνώμη των υπεύθυνων Συντηρητικών; Μπορώ να σας πω κάτι – η Μάργκαρετ Θάτσερ δεν θα είχε αγνοήσει ποτέ αυτόν τον μετεωρίτη που μόλις συνετρίβη στα δημοσιονομικά μας. Θα είχε κουνήσει το δάχτυλο και θα έλεγε: “Περισσότερος δανεισμός τώρα σημαίνει απλώς υψηλότερα επιτόκια και ακόμη υψηλότεροι φόροι αργότερα”», δικαιολογήθηκε ο Τζόνσον.
Ταυτόχρονα πάντως κατάφερε να ενοχλήσει, αν όχι να εξοργίσει, σημαντικό μέρος του επιχειρηματικού κόσμου, που είχε ταχθεί εξαρχής κατά του Brexit φοβούμενο τους οικονομικο-κοινωνικούς μετασεισμούς του, όπως η απώλεια φτηνού εργατικού δυναμικού από την Ε.Ε. Όπως παρατηρούσε εύστοχα το Reuters, o Βρετανός πρωθυπουργός «δεν θα εντυπωσίασε πολλούς ιδιοκτήτες εστιατορίων, αγρότες και εμπόρους, που παλεύουν με κενά στο προσωπικό τους κι έχουν καλέσει την κυβέρνηση να τους επιτρέψει να προσελκύσουν ξένους εργαζόμενους, ώστε να αποφύγουν τις ελλείψεις και τα κλεισίματα». Ενδεικτικά, εκτροφείς χοίρων διαδήλωσαν έξω από τον χώρο του συνεδρίου, καταγγέλλοντας πως η τραγική ανεπάρκεια ξένων εργαζομένων σε σφαγεία θα οδηγήσει πιθανώς στο σφάξιμο χιλιάδων γουρουνιών σε αγροκτήματα, με ενδεχόμενη κατάληξη τις χωματερές. Βρετανοί κτηνοτρόφοι, δε, έχουν αναγκαστεί να πετάξουν δεκάδες χιλιάδες λίτρα γάλατος τους τελευταίους μήνες, επειδή δεν υπήρχαν οδηγοί φορτηγών για να τα παραλάβουν.
Ο Τζόνσον όμως επέμεινε στις μπρεξιτικές, αντιμεταναστευτικές και οικονομικίστικες ιδεοληψίες του, οι οποίες θα γίνουν, λέει, η βάση ώστε οι Τόρις να «ξαναχτίσουν καλύτερα» τη χώρα. Αυτή την αλλαγή εξάλλου «ψήφισε ο λαός το 2016». «Η απάντηση στις τρέχουσες πιέσεις και δυσκολίες […] δεν είναι να φτάσουμε στο ίδιο επίπεδο ανεξέλεγκτης μετανάστευσης για να κρατήσουμε χαμηλά τους μισθούς», τόνισε στο συνέδριο. «Η απάντηση είναι να ελέγξουμε τη μετανάστευση, να επιτρέψουμε σε ανθρώπους με ταλέντο να έρθουν σε αυτή τη χώρα, αλλά όχι να χρησιμοποιούμε τη μετανάστευση ως δικαιολογία για την αποτυχία να επενδύσουμε σε ανθρώπους με ικανότητες και στον εξοπλισμό, τις υποδομές και τα μηχανήματα που χρειάζονται για να κάνουν τη δουλειά τους». Κοινώς, βγάλτε τα πέρα μόνοι σας και αυξήστε τους μισθούς για να βρείτε εγχώριο προσωπικό. Μόνο αύξηση μισθών δεν θέλουν όμως να επωμιστούν μεγάλοι αλλά και μικροί εργοδότες.
Οικονομολόγοι άλλωστε θεωρούν παραπλανητικό το επιχείρημα ότι η μετανάστευση οδηγεί σε χαμηλούς μισθούς, χαρακτηρίζοντας ελλιπές το οικονομικό σχέδιο της κυβέρνησης Τζόνσον. «Το έλλειμμά του σε πολιτικές που θα τα θεραπεύσουν αυτά λέει πολλά», επισημαίνει ο Τζορτζ Ντιμπ από το Institute for Public Policy Research. «Οι ελλείψεις εργατικού δυναμικού από μόνες τους δεν θα αυξήσουν τους μισθούς, ούτε θα βελτιώσουν τις συνθήκες εργασίες σε ολόκληρο το Ηνωμένο Βασίλειο». Μέσα σ’ αυτή την… τέλεια καταιγίδα κι ενόψει ενός πολύ ζόρικου χειμώνα, αποσύρεται και η πενιχρή κρατική οικονομική ενίσχυση των 20 λιρών τη βδομάδα, που έχει βοηθήσει πάνω από τέσσερα εκατομμύρια οικογένειες να τα βγάλουν πέρα μεσούσης της πανδημίας.
