Αλέξης Κροκιδάς*
Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης
Προσθήκη του efsyn.gr στην Google

11 Οκτωβρίου, μια μέρα μετά από την 10η Οκτωβρίου, Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας που βγήκαν οι ενδιαφερόμενοι επαγγελματίες ψυχικής υγείας να διαλαλήσουν τη πραμάτεια τους αλλά και να παραπονεθούν γιατί τα πράγματα δεν είναι τόσο ρόδινα στον χώρο της ψυχικής υγείας. Οι σωτήρες των ψυχικά ασθενών διαρρηγνύουν τα ιμάτια τους γιατί οι υπηρεσίες δεν ανταποκρίνονται στις ανάγκες των συνανθρώπων μας με προβλήματα ψυχικής υγείας. Σώπα, μη σκίσετε τα ρούχα σας συνάδελφοι και σας δούμε γυμνούς.

Εδώ η καλή ψυχική υγεία, περάστε κόσμε, αγοράστε κι απολαύστε, ένα αργό ή όχι τόσο αργό θάνατο της αξιοπρέπειας και της ίδιας της ζωής. Εμείς θα σας υπερασπιστούμε. Η πολιτεία δεν καταλαβαίνει. Δεν μας ακούει. Εμείς φωνάζουμε, περισσότεροι πόροι, εκπαίδευση, κοινοτικές υπηρεσίες, αλλαγή κουλτούρας, σεβασμός στα δικαιώματα. Προ παντός στα δικαιώματα. Μην ξεράσετε. Εμείς είμαστε εδώ, δίπλα σας. Μη ξεράσετε πάνω μας.

Θα σας φροντίσουμε, τρυφερά και προπαντός επιστημονικά, θα σεβαστούμε τα δικαιώματα σας, καλά, μην τρελαθούμε κιόλας, το δικαίωμα σας να πείτε «Όχι» στις ακούσιες νοσηλείες, όχι στα δεσίματα, όχι στην καταναγκαστική φαρμακευτική αγωγή, όχι στα ηλεκτροσόκ, όχι στις λοβοτομές (ναι, γίνονται ακόμα) αυτό θα το παραβλέψουμε, θα κάνουμε πως δεν το είδαμε, δεν το ακούσαμε, εξάλλου είστε ψυχικά ασθενείς και δεν καταλαβαίνετε τι λέτε. Εμείς ξέρουμε. Εμείς θα σας φροντίσουμε. Περάστε από την πανεπιστημιακή ψυχιατρική κλινική του Αιγινητείου για ηλεκτροσόκ, 70 ευρώ για τον αναισθησιολόγο τη φορά. Τίποτα. Τζάμπα. Τζάμπα επιστήμη.

Το «Όχι» σας θα το γιατρέψουμε εμείς με προγράμματα επανένταξης, με ομάδες ποίησης και χειροτεχνίας, ομαδούλες κοινωνικών δεξιοτήτων (γιατί εσείς οι ψυχικά ασθενείς από κοινωνικές δεξιότητες δεν τα πάτε και τόσο καλά), μην ανησυχείτε.

Μη ξεχνάτε βέβαια να παίρνετε και τα φαρμακάκια που σας γράφει η/ο ψυχίατρος σας, αλλά καλά, δεν πειράζει κι αν τα ξεχνάτε, θα σας το υπενθυμίζουμε εμείς κι αν επιμένετε να τα ξεχνάτε, ε, του κερατά, δυο τρεις βδομαδούλες δεμένοι στο κρεβάτι κάποιας ψυχιατρικής κλινικής θα σας κάνει καλό στη μνήμη, ή τουλάχιστον θα σας σπάσει τον τσαμπουκά.

Είπαμε, δικαιώματα, αλλά μην τρελαθούμε κιόλας.

Κι άμα είστε τόσο χρόνια πεισματάρηδες και δεν σας σπάει ο τσαμπουκάς, ε, τότε έχουμε και οικοτροφεία για τους χρόνιους πεισματάρηδες. Θα σας φροντίσουμε εκεί. Τα λέμε κιόλας μονάδες ψυχικής υγείας και ψυχοκοινωνικής αποκατάστασης. Θα περάσετε φίνα. Φαγάκι, θέρμανση τον χειμώνα, παρεϊτσα με τους άλλους έγκλειστους (φιλοξενούμενους τους λέμε εμείς), τα φαρμακάκια σας, καμιά εκδρομούλα αν είστε καλά παιδιά, καμιά μουσική βραδιά, κανά μπαζαρ στην κοινότητα, και στο τέλος θα φροντίσουμε εμείς για μια αξιοπρεπή κηδεία.

Τι είπατε για την Επιτροπή για τα Δικαιώματα Ατόμων με Αναπηρίες του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών (Committee on the Rights of Persons with Disabilities) και δη τις κατευθυντήριες οδηγίες για το Άρθρο 14 της Σύμβασης Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα Ατόμων με Αναπηρίες (United Nations Convention on the Rights of Persons with Disabilities) που υιοθετήθηκαν κατά την 14η συνεδρία της Επιτροπής τον Σεπτέμβριο του 2015, οι οποίες προτρέπουν εμφατικά τα κράτη μέλη να καταργήσουν την ακούσια νοσηλεία, χωρίς καμία εξαίρεση, αναφέροντας ρητά ότι ούτε και η εκτίμηση επικινδυνότητας δεν αποτελεί εξαίρεση;

Τι είπατε για τον Ειδικό Εισηγητή των Ηνωμένων Εθνών για τα βασανιστήρια και κάθε άλλη βάναυση, απάνθρωπη ή εξευτελιστική μεταχείριση ή τιμωρία, και δη τον κύριο Juan E Mendez, ο οποίος στην έκθεση του της 4ης Μαρτίου 2013 δήλωσε μεταξύ άλλων ότι η στέρηση της ελευθερίας λόγω αναπηρίας δεν μπορεί να δικαιολογηθεί για λόγους προστασίας του προσώπου ή άλλων; Δήλωσε επίσης ότι προτρέπει όλα τα κράτη μέλη να επιβάλουν μια απόλυτη απαγόρευση (an absolute ban) σε κάθε μορφή καταναγκαστικής και μη συναινετικής ιατρικής παρέμβασης σε άτομα με αναπηρίες όπως ψυχοχειρουργικές επεμβάσεις, ηλεκτροσόκ και ψυχοτρόπα φάρμακα όπως τα νευροληπτικά (neuroleptics).

Μη τρελαθούμε, αυτοί είναι γραφειοκράτες και απ΄ ότι φαίνεται ψιλο-περιθωριακοί αριστεριστές. Πάει ο ΟΗΕ. Χάλασε. Δεν είναι τυχαίο οτι ο Τραμπ όσο ήταν πρόεδρος δεν τους πήγαινε καθόλου. Μη τρελαθούμε, αυτοί είναι γραφειοκράτες και απ΄ ότι φαίνεται ψιλο-περιθωριακοί αριστεριστές. Πάει ο ΟΗΕ. Χάλασε. Δεν είναι τυχαίο οτι ο Τραμπ όσο ήταν πρόεδρος δεν τους πήγαινε καθόλου.

Πώς είπατε λοιπόν;

Τί; Ο Ανοιχτός Διάλογος στην Φινλανδία και τώρα στο Ηνωμένο Βασίλειο, στην Αμερική, στον Καναδά. στην Ιταλία, στη Νορβηγία και σε άλλες χώρες; Καλά, μόδα είναι, θα περάσει. Και εμείς του διαλόγου είμαστε εξάλλου, αλλά τα φαρμακάκια σας να τα παίρνετε γιατί αλλιώς εσείς θα φάτε το δέσιμο.

Ποιός; Η καθηγήτρια/ερευνήτρια/ψυχίατρος Joanna Moncrief, o καθηγητής John Read o Παιδοψυχίατρος Sammi Timmi, ο ψυχίατρος Peter Breggin, συγγνώμη δεν τους έχουμε ακούσει αυτούς. Μήπως είναι τσαρλατάνοι; Τέλος πάντων και να μην είναι τσαρλατάνοι, μάλλον αντιδραστικοί θα ναι. Πάντα υπήρχαν οι περίεργοι και οι αντιδραστικοί. Η ιστορία είναι γεμάτη απ’ αυτούς, από τον Κοπέρνικο, τον Γαλιλαίο, ακόμα και τον δικό μας τον Σωκράτη.

Πώς είπατε; Η ερευνητική βιβλιογραφία που αναδεικνύει τις σοβαρότατες βλάβες από μακροχρόνια λήψη ψυχιατρικών φαμάκων; Συγγνώμη εμείς δεν διαβάζουμε τέτοια πράγματα. Μάλλον προπαγάνδα θάναι. Εμείς διαβάζουμε τις έρευνες που χρηματοδοτούν οι φαρμακευτικές εταιρείες.

Πώς είπατε; Οι φαρμακευτικές εταιρείες; Οι φαρμακευτικές εταιρείες που έχουν πληρώσει δισεκατομμύρια σε πρόστιμα σε αμερικανικά δικαστήρια για εγκληματικές πρακτικές που αφορούν την προώθηση ψυχοφαρμάκων, αποκρύπτοντας και παραπλανώντας συστηματικά και μεθοδικά τόσο το κοινό, πολιτικούς αλλά και γιατρούς; Καλά μην τρελαθούμε κιόλας. Πλήρωσαν. 1,4 δις η Elli Lilly για το zyprexa (ολανζαπίνη), η Glaxo Smith Kliine 3 δις για τα αντικαταθλιπτικά Paxil και Wellbutrin. Η Johnson & Johnson πάνω από ένα δις για τα αντιψυχωτικά Risperdal και Invega. Δεν πλήρωσαν; Αναγνώρισαν το λάθος τους. Άνθρωποι είμαστε, λάθη κάνουμε. Δεν θα τους σταυρώσουμε κιόλας. Στον καπιταλισμό ζούμε.

Πώς είπατε; Στη Νορβηγία θεσπίστηκαν με νόμο ψυχιατρικές κλινικές όπου οι ασθενείς έχουν δικαίωμα να μην παίρνουν ψυχοφάρμακα; Ε καλά τώρα, σιγά μην τρελαθούμε με τη Νορβηγία. Σιγά μη γίνουμε Νορβηγία.

Μην τρελαίνεστε. Τα ψυχοφάρμακα σας κάνουν καλά. Όλα τα άλλα είναι μπούρδες. Να ακούτε τον γιατρό σας. Ξέρει αυτός. Τι νομίζετε, ότι δεν ξέρει;

Πώς είπατε; Ότι αυξάνεται ολοένα ο αριθμός των γιατρών και ερευνητών που έχουν αρχίσει να αμφισβητούν ριζικά την χρησιμότητα των ψυχοφαρμάκων; Καλά κι αυτοί γιατροί είναι αλλά είναι ψιλο-μυστήριοι τύποι.

Γιατί, δεν είδατε γιατρούς που αρνούνται να εμβολιαστούν κατά του κόβιντ; Η τρέλα πάει παντού.

Πως είπατε;

Πως είπατε; Michel Foucault, R.D. Laing, David Cooper,Thomas Szasz; Ε καλά τώρα. Μας γυρνάτε πολύ πίσω. Αυτοί ήταν γραφικοί τύποι. Δεκαετία του 60 γαρ υπήρχαν κι οι χίππιδες. Πέρασε αυτή η μόδα. Τι να κάνουμε; να κυκλοφορούμε μα χαϊμαλιά, να παίρνουμε LSD και να καπνίζουμε μαριχουάνα; Έλεος.

Πώς είπατε; Η Σοσιαλιστική Κοινότητα Ασθενών (SPK)? Μα πάλι μας γυρνάτε πίσω στις δεκαετίες 60, 70. Τι μας νοιάζει τι έγινε στην Χαϊδελβέργη; Εξάλλου τους πιάσαν αυτούς τους ψυχασθενείς και τους υποστηρικτές τους και τους χώσαν φυλακή. Μάλλον κιόλας τα χαν βρει και με την τρομοκρατική ομάδα Μπάαντερ-Μάινχοφ. Τι να λέμε τώρα;

10 Οκτωβρίου. Παγκόσμια ημέρα ψυχικής υγείας. Φέτος η θεματική ήταν η ανισότητα. Η ψυχική υγεία σε ένα άνισο κόσμο. Συγκινηθήκαμε. Η πραγματικότητα καμμιά φορά είναι παράξενη, πολύ παράξενη. Τόσο παράξενη που ο ίδιος ο ΠΟΥ (Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας) την αποφεύγει ή επιλέγει να την ξεχνάει. Ας θυμήσουμε λοιπόν ότι δύο μεγάλες έρευνες του ΠΟΥ για τις εκβάσεις ατόμων με σχιζοφρένεια σε διαφορετικές χώρες, έδειξε ότι άτομα σε κάποιες αναπτυσσόμενες (ή «υπανάπτυκτες») χώρες που δεν είχαν πρόσβαση σε υπηρεσίες ψυχικής υγείας και δη σε φαρμακευτική αγωγή, είχαν πολύ καλύτερες εκβάσεις από άτομα σε ανεπτυγμένες χώρες που λάμβαναν αντιψυχωτικά. Δηλαδή η ανισότητα σχετικά με την πρόσβαση σε ψυχοφάρμακα λειτούργησε ευεργετικά. Σημειωτέον ότι αυτές οι έρευνες που δημιούργησαν τεράστιο πονοκέφαλο στην ψυχιατρική και ερευνητική κοινότητα, στον ΠΟΥ αλλά και στη φαρμακοβιομηχανία, έχουν από τότε προκαλέσει αμέτρητες αντιπαραθέσεις. Το μυστήριο δεν έχει λυθεί ακόμα.

Η ψυχική υγεία σε ένα άνισο κόσμο λοιπόν. Μας έγνοιαξε η φτώχεια ξαφνικά. Ναι, να σιγουρευτούμε ότι και οι φτωχοί έχουν πρόσβαση σε ψυχοφάρμακα. Λες και δεν ήταν πρώτοι πάντα οι φτωχοί, οι αποκλεισμένοι, οι γυναίκες, οι ομοφυλόφυλοι, οι μαύροι, οι μειονότητες, της γης οι κολασμένοι, που γεύτηκαν τις ευεργετικές παρεμβάσεις της ψυχιατρικής από την γένεση της μέχρι και τώρα.