Μια πολύ παρεξηγήσιμη θέση για το ελεύθερο θέατρο και τον κώδικα δεοντολογίας

«Ο χώρος του ελεύθερου θεάτρου επέλεξε την αυτορρύθμιση, κάτι που είναι πολύ σεβαστό από την πλευρά μας. Από εκεί και πέρα όμως, όταν το ελεύθερο θέατρο έρχεται και διεκδικεί επιχορηγήσεις, δηλαδή δημόσιο χρήμα, εκεί θα πρέπει να συναινέσει με τους όρους που θα βάζουμε εμείς σε σχέση με τον κώδικα δεοντολογίας που θα πρέπει να ακολουθείται και να τηρείται».

Έτσι απάντησε ο υφυπουργός Πολιτισμού και Αθλητισμού, αρμόδιος για θέματα Σύγχρονου Πολιτισμού Νικόλας Γιατρομανωλάκης, όταν, στο πλαίσιο συνέντευξης που παραχώρησε στο «Βήμα» για να δημοσιευτεί σήμερα ερωτήθηκε από την Έρη Βαρδάκη τι θα γίνει με τη δημιουργία και υιοθέτηση κώδικα δεοντολογίας στο ελεύθερο θέατρο. Εξαιρετικά αμφίσημη απάντηση, φοβάμαι, που αφήνει περιθώριο για μεγάλες παρεξηγήσεις.

Σωστά ο χώρος του ελεύθερου θεάτρου ζήτησε μέσα στον τυφώνα ακόμα του ελληνικού #MeToo την αυτορρύθμιση: Ουδείς ξέρει καλύτερα τα απαραίτητα όρια και τον κώδικα συμπεριφοράς που οφείλει να γίνεται σεβαστός απ΄όλους, χωρίς όλα αυτά να διαταράσσουν και να παρεμβαίνουν στην καλλιτεχνική ελευθερία. Είναι μία «χρυσή», εξαιρετικά ευαίσθητη ισορροπία που μόνο το ίδιο το θέατρο κι ο κόσμος του ξέρει να επιδιώξει και να τηρήσει. Πολύ σωστά και το ΥΠΠΟ έκανε σεβαστό το δίκαιο αίτημα του ελεύθερου θεάτρου.

Από εκεί και πέρα όμως τί είναι αυτό το νέο δεδομένο; Το ελεύθερο θέατρο στην πλειονότητά του και ειδικά σε συνθήκες πανδημίας χρειάζεται την- έστω και ελάχιστη-κρατική επιδότηση για να επιβιώσει. Συνεπώς τι εννοεί ο υφυπουργός όταν προειδοποιεί ότι προκειμένου να δίνεται αυτή η επιδότηση, το ελεύθερο θέατρο «θα πρέπει να συναινέσει με τους όρους που θα βάζουμε εμείς»; Δηλαδή; Καταλάβαμε καλά; Το μήνυμα είναι «αυτορρυθμιστείτε εάν το θέλετε, αλλά εάν αιτηθείτε επιδότηση τότε τους όρους θα τους βάζουμε εμείς»;

Η φράση είναι εξαιρετικά παρεξηγήσιμη κι έτσι που έχει διατυπωθεί μοιάζει με οικονομικό και ψυχικό εκβιασμό των φορέων του ελεύθερου θεάτρου. Την αποδίδουμε για την ώρα σε βιαστική διατύπωση. Ας το διευκρινίσει ο υφυπουργός κι ας μην ξεχνά ότι ένα υπουργείο διαχειρίζεται δημόσιο χρημα, δεν κάνει δώρα αν τα «παιδιά» κάθονται ήσυχα και καλά.

Ας μην ξεχνά επίσης ότι δεν ήταν το ΥΠΠΟ που ηγήθηκε του #MeToo μέχρι εδώ. Αντίθετα η πολιτική ηγεσία υπήρξε στις πρώτες καταγγελίες εξαιρετικά δύσπιστη και χαρακτηριστικά δυσκίνητη. Όμως ήταν το ίδιο το θέατρο που έκανε ό,τι έπρεπε να γίνει. Και μάλιστα από αυτό, πολύ πιο τολμηρά, το έκανε το ελεύθερο θέατρο. Ασφαλώς δεν χρειάζεται τώρα, ξαφνικά και εκ των υστέρων πολιτικούς «εγγυητές» μίας κάθαρσης – στην οποία δεν είχαν πάρει μέρος.