Τις ευθύνες της κυβέρνησης Μητσοτάκη για τις συνεχείς ανατιμήσεις στην ηλεκτρική ενέργεια αναδεικνύουν με ερώτησή τους 44 βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. καταλογίζοντάς της απουσία βούλησης να ασκήσει έλεγχο και ρύθμιση στην αγορά, αλλά και να προχωρήσει σε μέτρα αντιστάθμισης από τις μεταβολές στις τιμές.
Παρά το αφήγημα των κυβερνητικών ότι οι αυξήσεις έρχονται εισαγόμενες και εκείνοι τρέχουν να λάβουν μέτρα στήριξης, η ερώτηση των βουλευτών που κατατέθηκε με πρωτοβουλία του τομεάρχη Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σωκράτη Φάμελλου, επισημαίνει κινήσεις που θα μπορούσαν να γίνουν, ανατρέχοντας και στα όσα συνέβησαν όταν ξεκίνησε, πριν από έναν χρόνο, να εφαρμόζεται το περίφημο Target Model (Μοντέλο Στόχου).
Το μοντέλο αυτό, δηλαδή ο νέος τρόπος λειτουργίας της αγοράς ηλεκτρισμού, ξεκίνησε τον Νοέμβριο του 2020 και συνοδεύτηκε από τεράστιες ανατιμήσεις που προκάλεσαν την αντίδραση του τότε αρμόδιου υπουργού Κ. Χατζηδάκη. Οπως αναφέρουν, την πέμπτη εβδομάδα το κόστος στην Αγορά Εξισορρόπησης ανέβηκε από τα 19,74 ευρώ/μεγαβατώρα στα 41,79 (!) και την αμέσως επόμενη έπεσε στα 8,48 ευρώ. «Αυτή η εκτίναξη προσέφερε αδικαιολόγητα κέρδη δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ στους καθετοποιημένους παραγωγούς», δηλαδή σε όσους παράγουν αλλά και πωλούν ρεύμα, καθώς εκείνοι δίνουν ή αφαιρούν ενέργεια για να εξισορροπεί το σύστημα και αμείβονται σχετικά.
Οι βουλευτές θυμίζουν ότι τους τελευταίους μήνες η Ελλάδα αναδεικνύεται συνεχώς πρωταθλήτρια ακρίβειας στην Ευρώπη στη χονδρεμπορική τιμή ηλεκτρικής ενέργειας χωρίς μέχρι σήμερα να έχουν ανακοινωθεί αποτελέσματα ελέγχων για το κατά πόσο οι τιμές αυτές είναι εύλογες, σε σχέση με το πραγματικό κόστος των παραγωγών και βάσει των συμβολαίων προμήθειας φυσικού αερίου που είχαν συνάψει.
Επικαλούνται τις δημόσιες καταγγελίες της ένωσης των ενεργοβόρων βιομηχανιών (ΕΒΙΚΕΝ) για «χειραγώγηση και ολιγοπώλιο», στις οποίες προστίθενται πλέον στοιχεία για 39% «ουρανοκατέβατα κέρδη» παραγωγών ηλεκτρικής ενέργειας, στο δίμηνο Αυγούστου-Σεπτεμβρίου 2021, όπως παρουσίασε ο καθηγητής του ΕΜΠ, Π. Κάπρος, σε πρόσφατο ενεργειακό συνέδριο.
Ο κ. Κάπρος ανέφερε ότι το μεγάλο πρόβλημα της εγχώριας αγοράς είναι ότι μετακυλίει πλήρως τις αυξήσεις στις τιμές χονδρικής στη λιανική, καθώς δεν διαθέτει τους κατάλληλους μηχανισμούς αντιστάθμισης κινδύνου (εργαλεία hedging), όπως είναι για παράδειγμα τα διμερή και τα προθεσμιακά συμβόλαια. Ομως στην Ελλάδα δεν διατίθενται προς συναλλαγή Συμβόλαια Μελλοντικής Εκπλήρωσης με συνέπεια η αγορά να είναι πλήρως εκτεθειμένη στις πολύ υψηλότερες στην παρούσα συγκυρία χρηματιστηριακές τιμές. Οπως αναφέρουν, στις πλέον εδραιωμένες αγορές της Ευρώπης, μόνον ένα μικρό ποσοστό 15-20% είναι εκτεθειμένο στις χρηματιστηριακές τιμές και το υπόλοιπο 80-85% αφορά προσυμφωνημένες πωλήσεις σε σταθερές τιμές εκτός των αγορών χρηματιστηρίου επόμενης ημέρας ή άλλου μικρότερου χρόνου.
Οι 44 βουλευτές ρωτούν, μεταξύ άλλων, τα υπουργεία Ενέργειας και Ανάπτυξης εάν έχουν ερευνήσει τις καταγγελίες για ολιγοπωλιακή συμπεριφορά και χειραγώγηση τιμών, καθώς και τον ρόλο της ΔΕΗ σε αυτές τις απαράδεκτες πρακτικές και πού έχουν καταλήξει.
