Μπορεί η υπουργική απόφαση για το πώς θα εφαρμοστεί η επιδότηση στους «φλεγόμενους» λογαριασμούς ρεύματος να καθυστερεί υπέρμετρα, εκδόθηκε όμως ήδη άλλη με το πώς θα μοιραστεί το 1 δισ. ευρώ των ρύπων που περιλαμβάνει και κάποιες «εκπλήξεις». Τα έσοδα από τα δικαιώματα ρύπων αναμένεται φέτος να φτάσουν το 1 δισ. καθώς η τιμή τους καθορίζεται χρηματιστηριακά και πήρε τον ανήφορο μετά την άρση των αυστηρών λοκντάουν.
Εως και πέρυσι, το μεγαλύτερο ποσοστό των χρημάτων που συγκεντρώνονταν κατέληγαν στον λογαριασμό ενίσχυσης των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ). Ο λογαριασμός αυτός ονομάζεται ΕΛΑΠΕ και είχε υποστεί τεράστιο πλήγμα μετά την απόφαση να μειωθεί το τέλος εναέριων ρύπων που περιλαμβάνεται σε όλους τους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος και ονομάζεται ΕΤΜΕΑΡ.
Το ΕΤΜΕΑΡ μειώθηκε το 2019 για να «πονέσουν» λιγότερο οι αυξήσεις άνω του 20% στα τιμολόγια της ΔΕΗ που ανακοίνωσε τότε η κυβέρνηση Μητσοτάκη. Το αποτέλεσμα, σε συνδυασμό με την πανδημία και την κατάρρευση των τιμών, ήταν ο ΕΛΑΠΕ να γίνει ελλειμματικός και η κυβέρνηση να λάβει άλλα μέτρα, όπως το τέλος στο πετρέλαιο κίνησης για να διασωθεί.
Στο μεταξύ, όμως, προέκυψαν δύο τινά: η κατακόρυφη άνοδος στις τιμές των πρώτων υλών (π.χ. φυσικό αέριο) και η ταυτόχρονη άνοδος στην τιμή των δικαιωμάτων. Η πρώτη ενεργοποίησε τις ρήτρες αναπροσαρμογής με αποτέλεσμα οι λογαριασμοί λιανικής να εμφανίζουν ήδη αυξήσεις έως 170% όπως πρόσφατα ανακοίνωσε η καταναλωτική οργάνωση ΕΚΠΟΙΖΩ. Η κυβέρνηση θέλησε να δείξει ότι αντιδρά και ανακοίνωσε ότι θα εφαρμόσει επιδότηση στους λογαριασμούς δεσμεύοντας 500 εκατ. ευρώ.
Για να συμβεί όμως αυτό χρειάζεται να εκδοθεί κοινή υπουργική απόφαση των υπουργείων Οικονομικών και Περιβάλλοντος-Ενέργειας (ΥΠΕΝ) που ακόμη αναμένεται. Ομως το ΥΠΕΝ εξέδωσε στις 30 Οκτωβρίου, χωρίς να δώσει ιδιαίτερη δημοσιότητα, την άλλη απόφαση για το πώς θα κατανεμηθούν τα έσοδα από τα δικαιώματα ρύπων, βάσει της οποίας:
● Το 47,86% διατίθεται στο Ταμείο Ενεργειακής Μετάβασης για να μοιραστεί ως επιδότηση στους λογαριασμούς.
● Στον ΕΛΑΠΕ διατίθεται το 30% ενώ το 2019 είχε διατεθεί το 72%. Υποτίθεται ότι αυτό δεν θα πλήξει τη βιωσιμότητα του λογαριασμού όσο τα δικαιώματα ρύπων μένουν σε ψηλά επίπεδα.
● Το ποσοστό που διατίθεται στο Πράσινο Ταμείο διατηρείται συνολικά στο 6% και υποτίθεται ότι το 4,5% κατευθύνεται στις περιοχές όπου κλείνουν τα λιγνιτικά εργοστάσια ώστε να καταπολεμηθεί η ανεργία.
Νέα «λίστα Πέτσα»;
Εκπληξη αποτελεί η θέσπιση πόρου 1% επί των δικαιωμάτων ρύπων, δηλαδή περίπου 10 εκατομμύρια ευρώ, υπέρ του Ελληνικού Οργανισμού Ανακύκλωσης (ΕΟΑΝ) «για τη χρηματοδότηση δράσεων για την προστασία, διατήρηση και βελτίωση του φυσικού περιβάλλοντος». Ο ΕΟΑΝ είναι ο οργανισμός που θα έπρεπε να είχε οργανώσει την ανακύκλωση, η οποία καρκινοβατεί επί χρόνια. Τα έσοδά του προέρχονταν ώς τώρα από τις συνδρομές των συστημάτων ανακύκλωσης (π.χ. μπλε κάδοι-σπιτάκια) και το τέλος της πλαστικής σακούλας και έφταναν έως τώρα στα 13,5 εκατομμύρια ετησίως.
Με τα 10 εκατομμύρια των ρύπων, τα έσοδα σχεδόν διπλασιάζονται δημιουργώντας ερωτήματα σχετικά με το πού θα καταλήξουν. Υπενθυμίζεται ότι τον περασμένο Απρίλιο 44 βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ είχαν καταθέσει αίτημα υπαινισσόμενοι νέα «λίστα Πέτσα» καθώς ζητούσαν να μάθουν πώς θα οργανωθεί το πρόγραμμα επικοινωνιακής προβολής του ΕΟΑΝ ύψους 1,47 εκατ. που είχε εγκρίνει η Γενική Γραμματεία Επικοινωνίας και Ενημέρωσης.
