Στα τάρταρα οι αγροτικές φυλακές του επιτελικού κράτους

Οι αγροτικές φυλακές αργοσβήνουν στην Ελλάδα, ενώ οι εκτάσεις που διαθέτουν γίνονται βορά σε ιδιωτικά επιχειρηματικά συμφέροντα. Ο διεθνώς αναγνωρισμένος και εξαιρετικά πετυχημένος αυτός θεσμός μιας μορφής εναλλακτικής έκτισης ποινής, που εισφέρει στις διαδικασίες σωφρονισμού και επανένταξης, μαραζώνει σκόπιμα στα χέρια του επιτελικού κράτους.

Το δόγμα «περισσότερη ποινή και χειρότερη διαβίωση» είναι κυρίαρχο στη λογική των αρμόδιων υπουργών του Κ. Μητσοτάκη, ενώ παράλληλα οι επικοινωνιακές εξαγγελίες περί δήθεν εξανθρωπισμού και εκσυγχρονισμού των συνθηκών κράτησης αναμεταδίδονται αποκλειστικά από τα πλήρως ελεγχόμενα ΜΜΕ, χωρίς να φτάνουν ποτέ στα σωφρονιστικά ιδρύματα.

Οι βουλευτές των κομμάτων της αντιπολίτευσης μάταια καταθέτουν ερωτήσεις για τη συνειδητή διάλυση των αγροτικών, λαμβάνοντας μόνο γενικόλογες απαντήσεις από τους αρμόδιους. Ακόμα και ένα από τα διορισμένα μέλη του αποδεκατισμένου πλέον και πλήρως ελεγχόμενου Επιστημονικού Συμβουλίου των Φυλακών εξέφρασε, αρθρογραφώντας, τη μεγάλη ανησυχία για το σημερινό κατάντημα.

Στο μεταξύ, τα στοιχεία μιλούν από μόνα τους, όταν στις φυλακές κοιμούνται οι κρατούμενοι στα πατώματα, ενώ οι αγροτικές είναι άδειες. Ο Νόμος 4760/2020 που ψήφισε η κυβέρνηση Μητσοτάκη ειδικά για τον Δημήτρη Κουφοντίνα παρέσυρε και πολλούς άλλους κρατουμένους που στερήθηκαν το δικαίωμα με το κυβερνητικό «έτσι θέλω».

Η «Εφ.Συν.» έχει κατ’ επανάληψη αναδείξει το θέμα της συρρίκνωσης των αγροτικών φυλακών που συμβαδίζει προφανώς και με την κατάργηση της κοινωφελούς εργασίας αλλά και με την πλήρη επαναφορά μιας μεσαιωνικής αντίληψης για θεσμοθέτηση ολοένα και βαρύτερων ποινών ως μοναδικό εργαλείο της σωφρονιστικής πολιτικής Μητσοτάκη.

Οι αριθμοί διαψεύδουν (ξανά) την κυβέρνηση

Μπορεί η γενική γραμματέας Αντεγκληματικής Πολιτικής στις περιοδείες (πρόσφατα στην πατρίδα της οικογένειας Μητσοτάκη) και στις τηλεοπτικές εμφανίσεις της να επιμένει για το πόσο νοιάζεται για τον θεσμό αυτόν, όπως και για την εκπαίδευση των κρατουμένων, αλλά την πραγματικότητα αποτυπώνει η ισοπεδωτική και εχθρική προσέγγιση της κυβέρνησης, όπως αποτυπώθηκε στα του υφ. Προστασίας του Πολίτη, κ. Οικονόμου, «αυτοί που μετάγονται στις αγροτικές φυλακές, οι πιο πολλοί… πάνε για να αποδράσουν…» (Επιτροπή Σωφρονιστικού Συστήματος της Βουλής 1.10.2019) και από τη Σοφία Νικολάου, που παραπλανητικά αναφέρθηκε σε «παραπάνω από 200 αποδράσεις κρατουμένων από τα αγροτικά καταστήματα κράτησης και, μάλιστα, ιδιαίτερα επικίνδυνων».

Υπερπληθυσμός στις κλειστές φυλακές

Η πολιτική της Ν.Δ. για τη συρρίκνωση των αγροτικών φυλακών υλοποιήθηκε με τον νόμο 4760/2020, με τον οποίο αυστηροποιήθηκαν οι προϋποθέσεις μεταγωγής σε αγροτική φυλακή.

Μ’ αυτό τον νόμο, όχι μόνο αποκλείστηκε η μεταγωγή κρατουμένων από τις κλειστές φυλακές (με αποτέλεσμα την αφόρητη υπερσυμφόρηση των τελευταίων), αλλά επιπλέον αρκετοί επέστρεψαν από τις αγροτικές όπου είχαν ήδη εκτίσει μέρος της ποινής τους, χωρίς προβλήματα. 

Ο υπερπληθυσμός εντάθηκε ακόμα περισσότερο, διότι οι κρατούμενοι δεν απολαμβάνουν το δικαίωμα του ιδιαίτερα αυξημένου ευεργετικού υπολογισμού του χρόνου ποινής των αγροτικών φυλακών (1 μέρα προς 3).

Η προσφορά  των αγροτικών φυλακών

Εκτός από την εξαιρετικά αποτελεσματική -για τον σωφρονισμό και την επανένταξη των κρατουμένων- λειτουργία του είδους αυτού της ημιελεύθερης φυλακής, δεν είναι αμελητέα και η παραγωγική αποτελεσματικότητά της. Σημειώνεται ότι ειδικά οι κρατούμενοι με τις πολυετείς καθείρξεις, έχοντας πολλά χρόνια φυλακής μπροστά τους και πολλά χρόνια φυλακής πίσω τους, όταν πήγαιναν στις αγροτικές, ήταν οι «καλύτεροι μαθητές», σεβόμενοι απολύτως το δικαίωμα που τους παραχωρήθηκε. Τον θεσμό της έκθεσης των προϊόντων τους διέκοψε «με το καλημέρα» η κυβέρνηση Μητσοτάκη. 

To «φιλέτο» στα χέρια του ΤΑΙΠΕΔ

«Είναι γνωστό ότι οι διαδικασίες του ΤΑΙΠΕΔ για την πώληση των 916 στρεμμάτων επισπεύδονται, ώστε να έχει ολοκληρωθεί η πώληση μέσα στο 2022», συμπληρώνει η καθηγήτρια κ. Λαμπροπούλου, επισημαίνοντας ότι η πρόθεση είναι να εκποιηθεί όλη η έκταση των αγροτικών φυλακών Κασσάνδρας

Οπως διαφημίζει το ΤΑΙΠΕΔ, υπάρχει «ακίνητο πλησίον του παραθεριστικού οικισμού Σάνη σε τοποθεσία ιδιαίτερου φυσικού κάλλους και περιβαλλοντικού ενδιαφέροντος σε απόσταση 300 μ. από τη θάλασσα. Το έδαφος είναι γαιώδες και το σύνολο σχεδόν της επιφάνειάς τους καλύπτεται από χαμηλή βλάστηση και καλλιεργήσιμες εκτάσεις.

Η περιοχή είναι δημοφιλής προορισμός και χαρακτηρίζεται από υψηλού επιπέδου τουριστική ανάπτυξη, με ξενοδοχεία 5 αστέρων (Sani Resort δυτικά του ακινήτου, Aegean Melathron Thalasso Spa Hotel, Posidi Holidays Resort & Suites Hotel, Theophano Imperial Palace Hotel, Potidaia Istion Club κ.λπ.) και υψηλής ποιότητας παραθεριστικές κατοικίες)» (https://www.hradf.com/portfolio/view/162/fylakes-kassandras).

«Είναι γνωστό ότι οι διαδικασίες του ΤΑΙΠΕΔ για την πώληση των 916 στρεμμάτων επισπεύδονται, ώστε να έχει ολοκληρωθεί η πώληση μέσα στο 2022», συμπληρώνει η καθηγήτρια κ. Λαμπροπούλου, επισημαίνοντας ότι η πρόθεση είναι να εκποιηθεί όλη η έκταση των αγροτικών: «Ετσι, ο παλαιότερος, παραγωγικότερος και πιο ανθρώπινος θεσμός του ελληνικού συστήματος πνέει τα λοίσθια. Ο θεσμός για τον οποίο το ελληνικό σωφρονιστικό σύστημα θα έπρεπε να είναι περήφανο και να αναπτύξει με τον καλύτερο δυνατό τρόπο, ο θεσμός που ίδρυσε ο οραματιστής Παναγής Σκουριώτης το 1925, αργοπεθαίνει».

Και η ίδια καταλήγει: «Αντί της καταστροφής, δεν θα έπρεπε να ενισχυθούν οι καλλιέργειες και η απόδοσή τους; Δεν θα έπρεπε να προσληφθεί προσωπικό και να συντηρηθούν οι κτιριακές και παραγωγικές της υποδομές; Με αυτό τον τρόπο, οι αγροτικές φυλακές δεν θα εξυπηρετούσαν τη διατήρηση της σωματικής και ψυχικής υγείας των κρατουμένων και θα τους προετοίμαζαν να είναι ωφέλιμα κοινωνικά στοιχεία, όταν απολυθούν; Προτιμούν οι ελληνικές κυβερνήσεις να απολογούνται συνεχώς για την κατάσταση των ελληνικών φυλακών στην Επιτροπή κατά των βασανιστηρίων (CPT) του Συμβουλίου της Ευρώπης, αντί να επεκτείνουν επιτυχημένους θεσμούς; Εάν ισχύουν όσα εκτέθηκαν πιο πάνω […], εφεξής καμία κυβέρνηση και κανένα πολιτικό κόμμα δεν θα δικαιούται να προτείνει και να συζητεί για εναλλακτικές μορφές έκτισης των ποινών κατά της ελευθερίας, παρά μόνο για σκοτεινές φυλακές σαν αυτή που έκλεισαν τον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη» (athensvoice.gr).

Οι ερωτήσεις στο… κενό

▶ Ηδη, από τον περασμένο Μάιο, πρώτος ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ Σπύρος Λάππας κατέθεσε ερώτηση προς τον Μ. Χρυσοχοΐδη για τη συρρίκνωση των αγροτικών φυλακών, την ίδια στιγμή που επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ είχε δημιουργηθεί και το πρώτο τμήμα αγροτικών φυλακών για γυναίκες. Ο Σ. Λάππας ρωτούσε τον υπουργό αν πρόθεση της κυβέρνησης είναι να καταργήσει τις αγροτικές και ποια μέτρα σκοπεύουν να πάρουν, για να αντιμετωπιστεί η χαμηλή πληρότητα, ειδικά μετά τον Νόμο «Κουφοντίνα».

▶ Στις 28 Ιουνίου, ο βουλευτής του ΚΙΝ.ΑΛΛ. Γιώργος Καμίνης επανήλθε με ερώτηση στον Μ. Χρυσοχοΐδη για τις αγροτικές και το μέλλον τους, εκφράζοντας έντονη ανησυχία για τη διαφαινόμενη αποδυνάμωση του θεσμού των αγροτικών φυλακών. «Οι διαφορές των αριθμών μεταξύ του πληθυσμού των αγροτικών φυλακών και των λοιπών φυλακών της χώρας υποδηλώνουν ότι οι υπεύθυνοι για τη σωφρονιστική πολιτική είτε δρουν με πλήρη αδιαφορία για τον τομέα ευθύνης τους είτε απαξιώνουν σκοπίμως τον θεσμό της αγροτικής φυλακής». Eκανε ειδική αναφορά στο τμήμα των γυναικείων, επισημαίνοντας ότι στο Αγροτικό Τμήμα του Κ.Κ. Γυναικών Ελεώνα Θηβών, το οποίο δημιουργήθηκε το 2017, απασχολούνταν μόλις έξι κρατούμενες, ενώ εκκρεμούσε μόνο μία αίτηση μεταγωγής, όταν τον Μάρτιο του 2019 είχε δημοσιευτεί με υπουργική απόφαση ο πρώτος Εσωτερικός Κανονισμός Λειτουργίας των Αγροτικών Φυλακών, στο πλαίσιο μιας διαφαινόμενης προσπάθειας στήριξης του μοντέλου αυτού. Στην ερώτηση έκανε ειδική αναφορά για τις φυλακές Κασσάνδρας και ζήτησε να πληροφορηθεί το «πότε αναμένεται το νέο στρατηγικό σχέδιο για το σωφρονιστικό σύστημα, το οποίο αναφέρετε στην απάντησή σας στην πρόσφατη 30ή έκθεση της Επιτροπής κατά των Βασανιστηρίων του Συμβουλίου της Ευρώπης. Ποιοι θα είναι οι βασικοί στρατηγικοί σας στόχοι για τις αγροτικές φυλακές;».

▶ Η γενικόλογη απάντηση του υφυπουργού ΠροΠο στον Σ. Λάππα δόθηκε τον Μάιο, με αναφορές σε μνημόνια συνεργασίας με αγροτικούς συνεταιρισμούς αλλά και τις αυστηρές πλέον προϋποθέσεις για μεταγωγές στις αγροτικές.

▶ Διαχρονικός υπέρμαχος και καλός γνώστης του θεσμού των αγροτικών φυλακών, ο δρ Εγκληματολογίας Παναγιώτης Σχίζας ζήτησε πλήρη και εκτενή ενημέρωση, με πρόσφατη επιστολή του προς τον διευθυντή της αγροτικής φυλακής Κασσάνδρας, εκφράζοντας και αυτός την αγωνία του για την υποβάθμιση και την εκποίηση των φυλακών στα ιδιωτικά συμφέροντα:

«Η λειτουργία των εγκαταστάσεων του ποιμνίου που βρίσκονται πλησίον του ξενοδοχείου Σάνη και που επί δεκαετία υποστήριζε επιτυχώς και χωρίς προβλήματα τον θεσμό των Αγροτικών Φυλακών διεκόπη προσφάτως και το ποίμνιο μετεγκαταστάθηκε σε παλιά αποθήκη του κεντρικού καταστήματος. Ποια είναι η κατάσταση του ποιμνίου σήμερα; Πόσο έχει επηρεάσει το δικαίωμα στην εργασία και την εκπαίδευση των κρατουμένων; Πόσο έχει επηρεάσει στη μείωση της παραγωγής γάλακτος, με αντίκτυπο στην εύρυθμη λειτουργία του Τυροκομείου του καταστήματος; Ως νέα διεύθυνση του καταστήματος και σύμφωνα με τον Ν. 4711/2020 για την αδειοδότηση κτηνοτροφικών μονάδων με παράταση έως τον Δεκέμβριο 2022, έχετε προβεί στις απαιτούμενες ενέργειες αδειοδότησης του συνόλου των αντίστοιχων εγκαταστάσεων του καταστήματός σας;

Στην πρόσφατη τηλεφωνική μας επικοινωνία, με κατηγορηματικό τρόπο διαψεύσατε τις πληροφορίες περί κατεδάφισης των εγκαταστάσεων του ποιμνίου που τυχόν υποκρύπτει δόλο για λόγους ιδιωτικών συμφερόντων. Ενημερώθηκα από τον προϊστάμενο γεωργικής υπηρεσίας ότι σας έχει σταλεί έγγραφο για την κατεδάφισή τους, άμεσα ή έμμεσα, δεν το γνωρίζει, γιατί δεν έχει δει ο ίδιος το έγγραφο αυτό.

Τι προτίθεστε να κάνετε σε μια τέτοια εκδοχή και με ποια νόμιμη διαδικασία μπορεί να κατεδαφιστεί δημόσιο κτίριο με ακέραιη λειτουργικότητα πριν λίγο καιρό; Συμφωνείτε με τη συρρίκνωση της Αγροτικής Φυλακής Κασσάνδρας, την οποία υπηρετείτε ως διευθυντής;»