Γαμώτο. Κάθε φορά μπρος στον χαμό ενός νέου ανθρώπου πονάει η καρδιά μας, μαυρίζει η ψυχή μας. Πόσο μάλλον όταν αυτό γίνεται τόσο αιφνίδια, τόσο απρόσμενα που ούτε για δευτερόλεπτο δεν μπορεί να το χωρέσει ο νους μας. Μας «αποχαιρετούν» αγκαλιά με ένα τιμόνι και εμείς μένουμε πίσω κραυγάζοντας ένα τεράστιο «γιατί», κουνώντας ταυτόχρονα το δάχτυλο στους επίδοξους «γκαζιάρηδες», «κοντράκηδες», απρόσεκτους κ.ο.κ, φοβούμενοι πως θα αποτελέσουν το επόμενο όνομα στη μακάβρια, με πίσσα στρωμένη λίστα.
Μόνο στη χώρα μας ετησίως σκοτώνονται εκατοντάδες (701 το 2019) άνθρωποι σε αυτοκινητικά δυστυχήματα. Ατομα με ονόματα, διευθύνσεις, οικογένειες, όνειρα. Είναι ο Mad Clip (κατά κόσμον Πίτερ), ο Γιώργος, ο Παντελής, ο Νίκος, η Κατερίνα, η Ελένη, η Γεωργία. Είναι ένας φίλος μας, ένας γείτονας, ένας πατέρας, μια μητέρα. Τους θρηνούμε μα δεν διορθωνόμαστε. Ούτε ατομικά, μα ακόμα περισσότερο ούτε ως οργανωμένη πολιτεία. Την επόμενη κιόλας μέρα υποπίπτουμε στα ίδια σφάλματα που μας στέρησαν αγαπημένους συνοδοιπόρους της ζωής. Γιατί όμως;
Γιατί ως άνθρωποι είμαστε από τη φύση μας εγωιστές και αλαζόνες. Ως Ελληνες, μάλιστα, ένα παραπάνω. Κριτικάρουμε όσους πίνουν και οδηγούν αλλά αφαιρούμε τον εαυτό μας καθώς «εγώ είμαι ο καλύτερος οδηγός και δεν επηρεάζονται τα αντανακλαστικά μου όσο κι αν πιω». Ναι, μη φας, έχουμε γλαρόσουπα. Αυτό το σύνδρομο του «καλύτερου οδηγού» σε συνδυασμό με τον παραλογισμό του τύπου «ε, καλά, σε μένα θα τύχει;» δημιουργούν μια εσφαλμένη εντύπωση ασφάλειας και σωματικής ανθεκτικότητας, τη στιγμή που κανείς δεν είναι άτρωτος μπροστά στον θάνατο.
Επιπλέον, γιατί οι νόμοι συχνά αποτελούν χάιδεμα και προϊόν ειρωνείας στα αυτιά των κατά συρροήν καταπατητών τους. Τα τελευταία χρόνια το νομικό πλαίσιο έχει αυστηροποιηθεί, ωστόσο ακόμα παρατηρούνται περιπτώσεις ελαστικότητας της ποινής, αδικαιολόγητες κατ’ εμέ. Κύριέ μου, πέρασες με κόκκινο, κυρία μου, οδηγείτε υπό την επήρεια αλκοόλ, άνθρωπέ μου, έτρεχες σαν τρελός, οπότε σου αφαιρείται το δίπλωμα και καλείσαι να δώσεις ξανά εξετάσεις, με δυνατότητα επανέκδοσης διπλώματος έως και δύο φορές. Στην τρίτη φορά που θα παραβείς τους νόμους προχωράμε σε επ’ αόριστον αφαίρεση. Να δείτε εκεί συμμόρφωση που θα υπάρξει.
Επίσης, ποτέ κανείς και σε καμία ηλικία δεν μας διδάσκει το πώς θα πρέπει να συμπεριφερόμαστε στο τιμόνι. Και μη μου πείτε για τις εξετάσεις στο δίπλωμα. Εκείνα είναι μπαινάκης-βγαινάκης, που λέει και ο πατέρας μου. Το θέμα είναι να μιλήσουμε στα παιδιά όταν ακόμα είναι ακατέργαστα διαμάντια. Στην παιδική τους ηλικία να τους επιμορφώσουμε σχετικά με την οδική ασφάλεια και τον σεβασμό της ζωής. Της δικής τους αλλά και των διπλανών τους.
Μας νοιάζει ο γιος μας και όχι τόσο η κόρη μας (γιατί και εδώ παρατηρείται κατάλοιπο της πατριαρχίας) να μάθει από μικρός να οδηγεί αλλά δεν του μιλάμε για τη ζώνη και το κράνος ή για τη συνέπεια που οφείλει να επιδεικνύει όντας οδηγός. Αντ’ αυτού σβήνουμε τα πρόστιμα που του επιβάλλονται αξιοποιώντας τις γνωριμίες μας, κάνοντας και επίδειξη δύναμης. Ετσι ο νέος διακατέχεται από μια αίσθηση ατιμωρησίας και δεν αντιλαμβάνεται την ανάγκη τήρησης των νόμων ως προαπαιτούμενο μιας ασφαλούς οδήγησης και συνάμα της ζωής.
Ομως, ας περάσουμε και στις ευθύνες της πολιτείας. Τι κυκλοφοριακή-οδική παιδεία μάς προσφέρει το σχολείο; Ενα απόλυτο μηδέν. Και μη μου πείτε για το μάθημα της Κυκλοφοριακής Αγωγής γιατί θα το λάβω ως αστείο. Στα περισσότερα περιφερειακά σχολεία δεν γίνεται ούτε λόγος ενώ στα μεγάλα αστικά κέντρα γίνονται αναφορές απλά για να γίνουν και να πάμε παρακάτω.
Τα παιδιά είναι η συνέχεια της ζωής. Πώς θα πάμε παρακάτω εάν δεν τους συνδράμουμε με τα απαραίτητα εκείνα εφόδια για μια ασφαλή ζωή; Ναι στην Κυκλοφοριακή Αγωγή αλλά με διαφορετικό τρόπο. Με βιβλίο ειδικά γραμμένο για παιδιά και εφήβους, με προγράμματα θεωρητικής και πρακτικής διδασκαλίας, γιατί όχι και με βαθμό (χωρίς να επηρεάζει το γενικό σύνολο). Με παιχνίδι που θα στοχεύει στην ασυναίσθητη απορρόφηση γνώσεων.
Και ας πούμε ότι εμείς είμαστε τέλειοι σε όλα. Προσέχουμε, δεν πίνουμε, δεν τρέχουμε, ελέγχουμε μηχανικά το αυτοκίνητό μας. Γινόμαστε υπεύθυνοι, με ενσυναίσθηση οδηγοί. Τι δρόμους μάς προσφέρει η πολιτεία; Κάθε πενήντα μέτρα και μια λακκούβα, κάθε εκατό και μια επίσκεψη στο συνεργείο. Δρόμοι παρατημένοι, χωρίς συντήρηση, χωρίς φωτισμό. Και εσύ να αναρωτιέσαι, τόσα λεφτά για τα δημοτικά τέλη πού πάνε, ρε αδερφέ; Πού είναι το κράτος και η περιφέρεια; Αυτό το άρθρο γράφεται με αφορμή το θανατηφόρο τροχαίο του Mad Clip. Ο πραγματογνώμονας είπε πως πράγματι ο οδηγός είχε αναπτύξει μεγάλη ταχύτητα, εντούτοις ίσως είχε σωθεί εάν υπήρχαν προστατευτικές μπάρες. Αυτό τα λέει όλα…
Εν κατακλείδι, για να πάμε επιτέλους μπροστά πρέπει πρώτα να κοιτάξουμε πίσω και να διορθώσουμε τα κακώς κείμενα. Κάνοντας αυτοκριτική να γίνουμε καλύτεροι, αλλιώς να πάψουμε να θρηνούμε γιατί θρήνος δίχως επαναπροσέγγιση της δικής μας προσωπικής οδικής συμπεριφοράς μάλλον αποτελεί προϊόν υποκρισίας.
*Φοιτητής Πολιτικής Επιστήμης στο ΔΠΘ
