Από την Κριμαία στο Σουδάν

«Από τα Παλάτια του Μοντεζούμα στις Ακτές της Τρίπολης». Αυτός είναι ο πρώτος στίχος του Υμνου των Πεζοναυτών των ΗΠΑ, αλλά και ο κεντρικός άξονας της εξωτερικής πολιτικής Ερντογάν.

Μέσα σε μία εβδομάδα η Τουρκία πήρε μέρος στο Κίεβο σε διεθνή διάσκεψη για την Κριμαία, προς μεγάλη δυσαρέσκεια της Μόσχας με την οποία φέρεται να έχει ολοκληρώσει τη συμφωνία για την αγορά δεύτερης παρτίδας S-400, δήλωσε ξανά πρόθυμη να αναλάβει την ασφάλεια του αεροδρομίου της Καμπούλ, βομβάρδισε στόχους του ΡΚΚ στο Βόρειο Ιράκ και, τέλος, ανακοίνωσε ότι θα συμβάλει στην ανασυγκρότηση των στρατιωτικών δυνάμεων στο Νότιο Σουδάν.

Είναι πλέον πέραν πάσης αμφιβολίας βέβαιο ότι ο Ερντογάν έχει επιλέξει τη φυγή προς τα εμπρός ως κύριο άξονα της διεκδίκησης ρόλου περιφερειακής δύναμης από τις ΗΠΑ και την Ε.Ε.

Με άλλα λόγια, πολλαπλασιάζει τα διπλωματικά και στρατιωτικά μέτωπα στα οποία εμπλέκεται η Αγκυρα με προφανή στόχο τη διαπραγμάτευση από θέση ισχύος.

Αν η Μόσχα δεν έχει αφήσει στον Ερντογάν ουσιαστικό περιθώριο παρέμβασης στον Καύκασο, τότε η τουρκική πλευρά με το ενδιαφέρον για την Κριμαία υπενθυμίζει σε κάθε ενδιαφερόμενο τη δυνητική ενεργοποίηση των τουρκόφωνων και μουσουλμάνων Τατάρων της χερσονήσου.

Η φυγή προς τα εμπρός της Τουρκίας του Ερντογάν δεν είναι μόνο μικρομεγαλισμός χωρίς αντίκρισμα, αλλά σοβαρή παρενόχληση για τις χώρες που θίγονται άμεσα ή έμμεσα.

Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της Αιγύπτου, που αντιμετωπίζει πρώτον τη στήριξη της Μουσουλμανικής Αδελφότητας από την Τουρκία, η οποία ενισχύει και τη Χαμάς στη Γάζα, ενώ στην τουρκική στρατιωτική παρουσία στη Δυτική Λιβύη έρχεται να προστεθεί η εξαγγελθείσα εμπλοκή στο Νότιο Σουδάν.

Το γυαλί έχει ραγίσει, με την επιστροφή της Τουρκίας στην ατλαντική κανονικότητα να αποκλείεται και πολύ περισσότερο να φαντάζει εξωπραγματική μια συνολική εκκαθάριση εκκρεμοτήτων με τις ΗΠΑ, αλλά και τις περιφερειακές δυνάμεις στην ευρύτερη Μέση Ανατολή.

Ζητούμενο παραμένει αν η διπλωματία της αναστάτωσης που εξήγγειλε πριν από τριάντα χρόνια ο Οζάλ και υλοποιεί σήμερα ο Ερντογάν θα αντιμετωπίζεται από τους άμεσα θιγόμενους κατά περίπτωση ή αν θα πυροδοτήσει τη σύμπηξη ενός διευρυμένου και ετερόκλητου μετώπου δυσαρεστημένων από τον γεωπολιτικό τουρκικό ακτιβισμό.