Μια εικόνα, 306 λέξεις

Είναι συχνά εντυπωσιακός ο τρόπος με τον οποίο οι σχεδιαστές, οι εικονογράφοι, οι δημιουργοί κόμικς επιλέγουν να αναμετρηθούν με μια «πρωτότυπη», εμβληματική εικόνα και να την ενσωματώσουν στο δικό τους έργο αφήνοντας το στίγμα τους. Τα παραδείγματα είναι αμέτρητα, αλλά την αφορμή για σήμερα μας τη δίνουν «Τα Παιδιά του Πλοιάρχου Γκραντ» του Ιουλίου Βερν και η εξαιρετική προσαρμογή τους σε κόμικς από τον Alexis Nesme (εκδόσεις Μικρός Ηρως, μετάφραση: Γαβριήλ Τομπαλίδης).

Το τρίτο μέρος του έργου προσφέρεται σήμερα από την «Εφ.Συν.» και αν έχετε χάσει τα δύο προηγούμενα, δεν είναι αργά να τα αναζητήσετε, γιατί οι εικόνες του Nesme που συνοδεύουν το κείμενο του Γάλλου οραματιστή είναι μοναδικές.

Το βιβλίο του Ιουλίου Βερν κυκλοφόρησε πρώτη φορά το 1868 και συνοδευόταν από ορισμένα σπάνιας ομορφιάς χαρακτικά του Edouard Riou (εικ. 1). Από τότε υπήρξαν πολλές ακόμα εικονοποιήσεις του κειμένου, ενώ στην οπτικοποίηση του λογοτεχνικού έργου συνέβαλε καθοριστικά και η κινηματογραφική του μεταφορά από τον Robert Stevenson το 1962 (εικ. 2). Για να έχει όμως λόγο ύπαρξης και, ακόμα περισσότερο, ενδιαφέρον κάθε νέα εκδοχή πρέπει να κομίζει κάτι διαφορετικό.

Στην περίπτωση του Nesme (εικ. 3) η καινοτομία έγκειται στους χαρακτήρες του έργου που είναι όλοι ζωόμορφοι. Και έτσι ένα αρπακτικό πτηνό με τεράστια φτερά, αλλά χωρίς ανθρώπινα χαρακτηριστικά, παγιδεύει με τα σουβλερά του νύχια έναν άλλο ζωόμορφο χαρακτήρα. Δέχεται όμως τον πυροβολισμό από ένα άλλο αρπακτικό πτηνό, ένα τεράστιο γεράκι με ανθρώπινα ρούχα, και πέφτει νεκρό «απελευθερώνοντας» τη λεία του.

Ετσι προκύπτουν μια σειρά από ενδιαφέροντα ερωτήματα γύρω από τη φύση της αναπαράστασης, τη συνύπαρξη του ανθρώπου με τα ζώα, τη σχέση μορφής, εμφάνισης και περιεχομένου ενός λογοτεχνικού χαρακτήρα όταν αυτός γίνεται εικόνα. Και τότε αποκτούν νόημα οι νέες εκδοχές, οι προσαρμογές, οι επανερμηνείες που είναι πάντα ευπρόσδεκτες από όσους δεν θεωρούν τα έργα τέχνης ιερά και ανέγγιχτα τοτέμ, αλλά τα απολαμβάνουν ως δυναμικά και εξελισσόμενα πεδία νέων προβληματισμών και αναζητήσεων.