Mπροστά στην ανάγκη ριζικής αναδιάταξης των κονδυλίων του Ταμείου Ανάκαμψης, ύψους 30,5 δισ. ευρώ, αλλά και του νέου ΕΣΠΑ 2021-2012, ύψους 26,2 δισ. ευρώ, πριν καν στεγνώσει η μελάνη της υπογραφής των σχετικών συμβάσεων χρηματοδότησης με τις Βρυξέλλες, βρίσκεται εκ των πραγμάτων η κυβέρνηση, καθώς αποκαλύπτεται η ασύλληπτων διαστάσεων περιβαλλοντική και ανθρωπιστική καταστροφή που προκαλούν οι δασικές πυρκαγιές.
Αν και δεν είναι ακόμη σαφές, βάσει των κανονισμών που διέπουν τον Μηχανισμό Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF) και τον κοινοτικό προϋπολογισμό, ποιες «ευελιξίες» διαθέτουν τα κράτη-μέλη να αναθεωρήσουν τα ήδη εγκεκριμένα σχέδιά τους, θεωρείται και αδύνατο και απίθανο η κυβέρνηση να διαχειριστεί το κόστος των αποζημιώσεων σε χιλιάδες πληγέντες από τις φωτιές και της αποκατάστασης της τεράστιας καταστροφής στους δασικούς πνεύμονες της Εύβοιας, της Αττικής, της Πελοποννήσου και των άλλων περιοχών της χώρας αποκλειστικά με εθνικούς πόρους, χωρίς ανακατανομή των ευρωπαϊκών κονδυλίων στις ζοφερές ανάγκες που δημιούργησε η πύρινη τραγωδία.
Και αυτό γιατί, παρά τη ρητορική προσήλωση του σχεδίου «Ελλάδα 2.0» στην «πράσινη μετάβαση και την κλιματική αλλαγή», ελάχιστοι πόροι από τα 30,5 δισ. ευρώ προορίζονται για την προστασία των δασών, τις αναδασώσεις και την ενίσχυση της πολιτικής προστασίας.
Σύμφωνα με το 880 σελίδων σχέδιο «Ελλαδα 2.0» και το έγγραφο που συνοδεύει την απόφαση του Συμβουλίου που εγκρίνει το ελληνικό σχέδιο, θεωρητικώς από τα 31 δισ. ευρώ της συνολικής χρηματοδότησης από το Ταμείο Ανάκαμψης (επιδοτήσεις και δάνεια), 11,4 δισ. αποτελούν συνεισφορά για το κλίμα. Το ποσό τυπικά υπερκαλύπτει την υποχρεωτική ποσόστωση που επέβαλε η Κομισιόν (37,5% στο σύνολο της χρηματοδότησης). Ομως, από τι συντίθεται αυτό το εκ πρώτης όψεως ικανοποιητικό ποσοστό;
Το 15,4% αντιστοιχεί στα 12,7 δισ. δανείων για τη «βελτίωση της ανταγωνιστικότητας και την προώθηση των ιδιωτικών επενδύσεων» (είναι άγνωστο πώς τεκμαίρεται τόσο υψηλή συμβολή στην καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής των δανείων που προορίζονται να χρηματοδοτήσουν πάσης φύσεως ιδιωτική επένδυση που θα ενταχθεί σε αυτόν τον δανεισμό), ενώ 13,2% (περίπου 9 δισ. ευρώ) προέρχεται από τις επενδύσεις στην ενεργειακή μετάβαση (κυρίως πριμοδότηση των ΑΠΕ), τις ανακαινίσεις κτιρίων (πρόγραμμα «εξοικονομώ» κ.λπ.) και την προώθηση της ηλεκτροκίνησης.
Μόλις 1,7 δισ. ευρώ είναι επενδύσεις και μεταρρυθμίσεις που συνδέονται άμεσα ή έμμεσα με την «προστασία του περιβάλλοντος και την ανθεκτικότητα στην κλιματική αλλαγή». Και από αυτό το ποσό, μόλις το 1,065 δισ. αξιολογείται και από την Ε,Ε, ότι συμβάλλει στην καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής, με ποσοστιαία συνεισφορά 3,5% (στο συνολικό 37,5% της όλης συνεισφοράς του σχεδίου στο κλίμα).
Από αυτό το θολό σύνολο, ακόμη μικρότερο είναι το υποσύνολο που προορίζεται άμεσα ή έμμεσα για τη δασοπροστασία.
● Στο σχέδιο (με κωδικό 16849) είναι ενταγμένο το «Εθνικό Σχέδιο Αναδασώσεων και η εμβληματική επένδυση Πάρνηθα», με χρηματοδότηση 224 εκατ. ευρώ.
● Με κωδικό 16911 δεσμεύονται 155 εκατ. ευρώ για εναέρια μέσα διαχείρισης κρίσεων (που δεν αφορούν μόνο δασοπυρόσβεση).
● Αλλα 115 εκατ. (κωδικός 16912) προορίζονται για εξοπλισμό πρόληψης και αντιμετώπισης δασικών πυρκαγιών (συστήματα πυρανίχνευσης, έγκαιρης προειδοποίησης, GPS, συστήματα ασύρματης επικοινωνίας κ.λπ.).
● 74 εκατ. (με κωδικό 16909) προορίζονται για τη δημιουργία «στρατηγικού εθνικού συστήματος διαχείρισης καταστροφών» και ακόμη 19 εκατ. για τη δημιουργία 13 περιφερειακών κέντρων Πολιτικής Προστασίας.
Αν αθροιστούν τα παραπάνω, μαζί με ορισμένα συναφή προγράμματα, αποδίδουν ένα ποσό περίπου 600 εκατ. που άμεσα και έμμεσα σχετίζεται με την προστασία του δασικού πλούτου. Στην πραγματικότητα, όμως, μόνο τα 224 εκατ. του «σχεδίου αναδασώσεων – Πάρνηθας» και ένα μέρος από τη χρηματοδότηση των 115 εκατ. για εναέρια μέσα και εξοπλισμό αφορούν πράγματι τη δασοπροστασία.
Η ανεπάρκεια και το παρωχημένο αυτών των ποσών υπογραμμίζεται μάλιστα από το γεγονός ότι το κατ’ ευφημισμό «εθνικό σχέδιο αναδάσωσης» αφορά μόλις 165.000 στρέμματα «υποβαθμισμένων δασικών οικοσυστημάτων», όταν ο απολογισμός της καμένης γης μόνο του τελευταίου εξαημέρου υπερβαίνει τα 650.000 στρέμματα.
Ενδιαφέρον έχει ακόμη ότι στο πρόγραμμα των εναέριων μέσων, ύψους 115 εκατ., τη δασοπυρόσβεση άμεσα αφορά μόνο η αγορά 2 ελικοπτέρων Sikorsky, η αναβάθμιση 7 Canadair και η παράδοση 11 πυροσβεστικών αεροσκαφών «αμφίβιου τύπου για τα νησιωτικά συγκροτήματα». Τα λοιπά «εναέρια μέσα», από Super Puma μέχρι drones εναέριας επιτήρησης, αφορούν δράσεις μικρής ή απροσδιόριστης σχέσης με τη δασοπροστασία και την κλιματική κρίση. Κι αυτά, σε βάθος χρόνου, μέχρι το 2025.
Υποθέτει κανείς ότι η ηγεσία της κυβέρνησης, μετά την κόλαση φωτιάς που έκαψε και τα δάση και τις περιουσίες των ανθρώπων και την πολιτική αμεριμνησία της, θα έχει τον στοιχειώδη ορθολογισμό να ξαναδεί από το μηδέν αυτό τον σχεδιασμό χρηματοδότησης. Πολύ περισσότερο αν μπει στον λογαριασμό και η αποζημίωση των περιουσιών χιλιάδων πληγέντων.
