Ε.Ε.-ΗΠΑ: Αμοιβαίες απαγορεύσεις για ταξίδια

Με τις διατλαντικές σχέσεις να βρίσκονται στο ναδίρ μετά την κρίση στο Αφγανιστάν, ένα ιδιαίτερα ευαίσθητο σημείο είναι η συνεχιζόμενη ταξιδιωτική απαγόρευση των Ηνωμένων Πολιτειών για τους Ευρωπαίους. Από τον Μάρτιο του 2020, όσοι έχουν βρεθεί στην Ευρώπη 14 ημέρες πριν ταξιδέψουν στην Αμερική, δεν επιτρέπεται να εισέλθουν στη χώρα (με ορισμένες εξαιρέσεις).

Κι αυτό, παρόλο που οι Αμερικανοί είχαν την άδεια να εισέλθουν στην Γηραιά Ήπειρο για μεγάλο μέρος του φετινού καλοκαιριού. Αυτό ισχύει και για πολλούς υπηκόους της Ευρωπαϊκής Ένωσης που ζουν, εργάζονται και πληρώνουν φόρους στις ΗΠΑ, αλλά δεν μπορούν να φύγουν από τη χώρα, καθώς ενδέχεται να μην γίνουν δεκτοί εκ νέου.

Η Ε.Ε. είχε «ανοίξει» για τις ΗΠΑ χωρίς προϋποθέσεις, ενώ για την Κίνα παραδείγματος χάριν είχε θέσει ζήτημα αμοιβαιότητας. Πρόσφατα, η Ένωση έβγαλε τις ΗΠΑ από την πράσινη λίστα των χωρών που μπορούν να στείλουν τουρίστες και πλέον το μόνο που έχει μείνει είναι η αμοιβαιότητα στις απαγορεύσεις των τουριστών μεταξύ των δύο ηπείρων. Αρκετές χώρες εισήγαγαν νέους περιορισμούς για τους Αμερικανούς.

Ο αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Μαργαρίτης Σχοινάς, ακύρωσε ένα πρόσφατο προγραμματισμένο ταξίδι στην Αμερική σε ένδειξη διαμαρτυρίας για την έλλειψη αμοιβαιότητας. Η Επίτροπος Ίλβα Γιόχανσον έθεσε το θέμα στον υπουργό Εσωτερικής Ασφάλειας, Αλεχάνδρο Μαγιόρκας, κατά τη διάρκεια του ταξιδιού της στην Ουάσιγκτον πριν από δύο εβδομάδες, ενώ ο πρεσβευτής της Ε.Ε. στην Ουάσιγκτον, Σταύρος Λαμπρινίδης, χαρακτήρισε την απαγόρευση «ξεπερασμένη», ιδίως καθώς τα ποσοστά εμβολιασμού της Ευρώπης είναι πολύ υψηλότερα από άλλες χώρες που δεν υπόκεινται στους περιορισμούς.

Αλλά οι αξιωματούχοι της Ε.Ε. είναι απαισιόδοξοι για οποιαδήποτε πιθανή πρόοδο. Ένας λόγος είναι ότι από πολιτική άποψη, ο Μπάιντεν δεν θέλει να θεωρηθεί ότι είναι πολύ χαλαρός όσον αφορά τις προφυλάξεις για την Covid-19, έχοντας κάνει προεκλογική εκστρατεία ως ο υποψήφιος πρόεδρος που θα έπαιρνε σοβαρά υπόψη του την πανδημία.

Ένας άλλος λόγος είναι το υποτυπώδες και κατακερματισμένο σύστημα ενημέρωσης για τον εμβολιασμό στην Αμερική. Η Ευρώπη μπορεί να άργησε να ξεκινήσει με τους εμβολιασμούς, αλλά τώρα έχει ξεπεράσει τις ΗΠΑ και η εξάπλωση του ψηφιακού πιστοποιητικού της ΕΕ ήταν γρήγορη. Αντίθετα, εκατομμύρια Αμερικανοί φέρουν την απόδειξη της εμβολιαστικής κατάστασης, με μόνο ορισμένες πολιτείες να προσφέρουν QR ή ψηφιακούς κωδικούς. Το σύστημα των ΗΠΑ απλώς δεν είναι εξοπλισμένο για να επεξεργαστεί την εισροή Ευρωπαίων ταξιδιωτών, λένε οι αξιωματούχοι.

Η Ε.Ε. ασκεί πιέσεις. Σε μια ένδειξη ότι η προσπάθεια άσκησης πίεσης από τους Ευρωπαίους πρεσβευτές και την αποστολή της Ε.Ε. στην Ουάσιγκτον μπορεί να έχει αντίκτυπο, ο βουλευτής των Δημοκρατικών και επικεφαλής της ομάδας της Ε.Ε. στο Καπιτώλιο Μπρένταν Μπόιλ έγραψε στο Twitter την περασμένη εβδομάδα ότι «η γενική απαγόρευση για τους πολίτες της ΕΕ που έρχονται στις ΗΠΑ δεν έχει νόημα, ιδίως δεδομένου ότι πολλές χώρες της ΕΕ έχουν υψηλότερα ποσοστά εμβολιασμού κατά του Covid και πολύ λιγότερα κρούσματα Covid». Ο ίδιος δήλωσε ότι οι εμβολιασμένοι ταξιδιώτες με αρνητικές εξετάσεις Covid-19 θα πρέπει να γίνονται δεκτοί.

Δεν είναι σαφές αν ο Λευκός Οίκος ακούει. Ενώ το Στέιτ Ντιπάρτμεντ βρίσκεται στην πρώτη γραμμή του θέματος, η αρχική ταξιδιωτική απαγόρευση εισήχθη με προεδρικό διάταγμα, πράγμα που σημαίνει ότι ο ίδιος ο Μπάιντεν, κατόπιν συμβουλής της ομάδας εθνικής του ασφάλειας, θα πρέπει να την ανακαλέσει. Η έλλειψη επείγουσας ανάγκης για το θέμα είναι ίσως άλλη μια ένδειξη ότι η Αμερική υπό τον Μπάιντεν υποχωρεί προς τα μέσα.

Τα συμφέροντα των ΗΠΑ μακριά από την Ευρώπη;

Σε μια άλλη ένδειξη ότι τα συμφέροντα του Μπάιντεν μπορεί να βρίσκονται πέρα από την Ευρώπη, ο Λευκός Οίκος ανακοίνωσε το βράδυ της Δευτέρας τα σχέδια για την πρώτη σύνοδο κορυφής των ηγετών του «Quad». Ο πρόεδρος θα φιλοξενήσει τους ηγέτες της Αυστραλίας, της Ινδίας και της Ιαπωνίας στην Ουάσιγκτον στις 24 Σεπτεμβρίου.

«Η κυβέρνηση Μπάιντεν-Χάρις έχει καταστήσει την ανάδειξη της Τετράδας προτεραιότητα», ανέφερε ο Λευκός Οίκος. «Η φιλοξενία των ηγετών της Τετράδας καταδεικνύει την προτεραιότητα της κυβέρνησης Μπάιντεν-Χάρις να δραστηριοποιηθεί στον Ινδο-Ειρηνικό, μεταξύ άλλων μέσω νέων πολυμερών σχηματισμών για την αντιμετώπιση των προκλήσεων του 21ου αιώνα».

Ένα φωτεινό σημείο στις διατλαντικές σχέσεις είναι το εναρκτήριο Συμβούλιο Εμπορίου και Τεχνολογίας, το οποίο πραγματοποιείται στις 29 Σεπτεμβρίου στο Πίτσμπουργκ. Αλλά ούτε αυτό είναι όλο ρόδινο, καθώς οι πρωτεύουσες προειδοποιούν την Επιτροπή να μην δώσει πολλά. Οι πρεσβευτές της Ε.Ε. θα συζητήσουν την Τετάρτη την επικείμενη συνάντηση – οι χώρες επιθυμούν όχι μόνο να έχουν τον τελευταίο αλλά και τον πρώτο λόγο για το τι ακριβώς συμφωνούν οι Βρυξέλλες με τους Αμερικανούς.

Ορισμένες χώρες υποστηρίζουν ότι θα πρέπει να επισημανθούν σαφείς κόκκινες γραμμές εκ των προτέρων, και έχουν υποστηριχθεί σε αυτό το αίτημα από τις νομικές υπηρεσίες του Συμβουλίου.