Απρόσμενες αποκαλύψεις

Ολο το τουριστικό «πανηγύρι» στήνεται ανάμεσα στη Σκάλα, που είναι το λιμάνι, στο Σπήλαιο της Αποκάλυψης και στο Μοναστήρι του Αγίου Ιωάννη που δεσπόζει στο ψηλότερο σημείο της Χώρας.

Εδώ επάνω σε αυτόν τον άξονα κινούνται τα μηχανάκια που νοικιάζουν οι τουρίστες, τα φορτηγά αυτοκίνητα που τροφοδοτούν τα μαγαζιά και τα δεκάδες πούλμαν που μεταφέρουν τους τουρίστες που αποβιβάζονται από τα κρουαζιερόπλοια, αν και φέτος λόγω της πανδημίας αυτή η δραστηριότητα είναι σαφώς μειωμένη.

Από εκεί και πέρα η Πάτμος αποδεικνύεται ένας τόπος φιλικός για τον επισκέπτη που αποζητά ήπιους ρυθμούς. Το νησί διαθέτει καλό, ασφαλτοστρωμένο οδικό δίκτυο, θαυμάσιες παραλίες που σκιάζονται από αρμυρίκια και πολλές κρυφές γωνιές για εξερευνήσεις.

Αυτό που προκαλεί ιδιαίτερη εντύπωση στην Πάτμο είναι η φροντισμένη ενδοχώρα, όπου πραγματοποιούνται ακόμη πολλές από τις παραδοσιακές, αγροτικές ασχολίες που έχουν εγκαταλειφθεί σε άλλα νησιά, όπως είναι γεωργία, η κτηνοτροφία, η αμπελουργία και η μελισσοκομία.

Τα πρώτα βήματα στο νησί

Το πλοίο θα σας βγάλει στη Σκάλα. Εδώ, στον κόρφο του κλειστού σαν λίμνη όρμου, εκτείνεται ο ομώνυμος οικισμός και βρίσκονται όλες οι δημόσιες υπηρεσίες, τα τουριστικά πρακτορεία, τα μαγαζιά με είδη δώρων και τα σουπερμάρκετ.

Στο πολυσύχναστο λιμάνι δένουν τα πλοία της γραμμής, τα κρουαζιερόπλοια, τα καΐκια των ψαράδων, αρκετά ιστιοφόρα, αλλά και τα πλοιάρια που εκτελούν καθημερινές ημερήσιες εκδρομές για τα κοντινά νησάκια Αρκοί και Μαράθι.

Κατά μήκος της διαμορφωμένης προκυμαίας όπου ξεχωρίζει το ιταλικής αρχιτεκτονικής κτίριο του Επαρχείου αναπτύσσονται άφθονα καφέ και εστιατόρια.

Λίγο πιο πίσω απλώνεται η παλιά αγορά με τα στενά καλντερίμια της, τα νησιώτικα σπίτια της και τις γραφικές ταβέρνες που βάζουν τραπέζια στο λιθόστρωτο.

Οπως προείπαμε, ένας ασφάλτινος, με αρκετές στροφές και ιδιαίτερα πολυσύχναστος δρόμος συνδέει τη Σκάλα με τη Χώρα. Επίσης από τη Σκάλα φεύγουν και οι δύο βασικοί οδικοί άξονες που οδηγούν στο βόρειο και στο νότιο τμήμα και στις παραλίες του νησιού.

Χώρα, μια νησιώτικη αρχόντισσα

Με το αυτοκίνητο είναι εξαιρετικά δύσκολο να μετακινηθείτε στο δαιδαλώδες και στενό οδικό δίκτυο που διασχίζει ένα πολύ μικρό τμήμα της Χώρας. Ετσι το καλύτερο από όλα είναι να αφήσετε το όχημά σας σε κάποιους από τους λιγοστούς -είναι η αλήθεια- χώρους στάθμευσης και να συνεχίσετε με τα πόδια.

Ανηφορίζοντας το κεντρικό καλντερίμι θα καταλήξετε στο διάσημο Μοναστήρι του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου που δεσπόζει στο ύψωμα και επιβάλλεται στην τοπιογραφία με τα επιβλητικά τείχη του.

Χαμηλότερα ξεδιπλώνει τις γειτονιές του ο λευκός οικισμός της Χώρας με τα αρχοντικά του, τα λαϊκά του σπιτάκια, τις μικρές πλατείες με τις ταβέρνες, τα καφέ, τα καλντερίμια και τα σκιερά στεγάδια.

Δεν είναι καθόλου τυχαίο πως το 1999 η Μονή του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου, το Ιερό Σπήλαιο της Αποκάλυψης και ο μεσαιωνικός οικισμός της Χώρας συμπεριλήφθηκαν επισήμως στον κατάλογο των Μνημείων Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO.

Οπωσδήποτε αξίζει να επισκεφθείτε το Αρχοντικό Σημαντήρη, ένα από τα πιο εντυπωσιακά οικήματα της Χώρας, εξοπλισμένο με όλα τα έπιπλα και σκεύη της εποχής και που σήμερα λειτουργεί ως ιδιωτικό μουσείο.

Ενα ακόμη σπουδαίο πατινιώτικο σπίτι είναι το «Αρχοντικό Νικολαΐδη» -διώροφο κτίσμα του 17ου αιώνα- που έχει αναπαλαιωθεί από το υπουργείο Πολιτισμού και επίσης λειτουργεί ως μουσείο. Πληροφορίες για τις ώρες επίσκεψης στο τηλέφωνο 22470 32709.

Μονή Αγίου Ιωάννη Θεολόγου

Καθώς δεσπόζει επάνω από τη Χώρα είναι ορατή σχεδόν από κάθε σημείο του νησιού. Η μονή, βασιλική σταυροπηγιακή, αφιερώθηκε στον Αγιο Ιωάννη τον Θεολόγο ο οποίος εμπνεύστηκε την πολυσυζητημένη «Αποκάλυψη» όταν εξόριστος εγκαταστάθηκε στην Πάτμο.

Στη θέση όπου βρίσκεται σήμερα η μονή, κατά την αρχαιότητα υπήρξε λαμπρός ναός αφιερωμένος στη Σκυθία Αρτεμη. Ιδρυτής του μοναστηριού ήταν ο μοναχός Χριστόδουλος που τον 11ο αιώνα έρχεται στην Πάτμο, έχοντας στα χέρια του χρυσόβουλο του αυτοκράτορα Αλεξίου Α’ για παραχώρηση του νησιού σε αυτόν.

Πρόκειται για ένα από τα πλέον ευνοούμενα από τη βυζαντινή εξουσία μοναστήρια του Αιγαίου, με πολλές παροχές, όπως εξαίρεση από τους φόρους, απαλλαγή των κατοίκων από την υποχρέωση στράτευσης, παραχώρηση κτημάτων και εκτάσεων. Σιγά σιγά, με την πάροδο του χρόνου, κάτω από την προστασία των μοναστικών τειχών ξεκίνησε να στήνεται το χωριό της Πάτμου, αυτό που βλέπουμε σήμερα.

Ακόμη και εν μέσω περιορισμών και πανδημίας η επισκεψιμότητα στο μοναστήρι παραμένει ιδιαίτερα έντονη. Εκτός από τους επιβλητικούς εξωτερικούς χώρους οι επισκέπτες θα θαυμάσουν τα σπάνια εκθέματα στο Εκκλησιαστικό Μουσείο που είναι ένα από τα πλουσιότερα του είδους στη Ελλάδα. Εξαιρετικά σημαντική είναι η βιβλιοθήκη της μονής που επάξια κατατάσσεται στις πλουσιότερες της Ανατολής αφού περιλαμβάνει περίπου 4.000 χειρόγραφα και έντυπα εκκλησιαστικού και ιστορικού περιεχομένου.

Το Σπήλαιο της Αποκάλυψης

Βρίσκεται στο μέσο της απόστασης Σκάλας-Χώρας και φιλοξένησε τον απόστολο Ιωάννη στα χρόνια της απομόνωσής του. Μέσα στη σπηλιά, έχει χτιστεί στη μνήμη του μικρή εκκλησία με εξέχουσες αγιογραφίες του 12ου αιώνα και περίτεχνο ξυλόγλυπτο τέμπλο του 1600. Το καλοκαίρι η κίνηση είναι ασταμάτητη. Χριστιανοί όλων των δογμάτων από κάθε άκρη της Γης σχηματίζουν κυριολεκτικά ουρές έξω από τον μικροσκοπικό σπηλαιώδη ναό.

Οι παραλίες

Πάρα το μικρό της μέγεθος, η Πάτμος, λόγω του ιδιαίτερου σχήματός της και των εξαιρετικά πολυσχιδών ακτών της, διαθέτει πολλές παραλίες, οι οποίες μπορεί να είναι μικρές σε μέγεθος, ξεχωρίζουν όμως για τα διάφανα νερά και τη φυσική σκιά τους.

Αν και σχεδόν όλες οι αξιόλογες ακρογιαλιές είναι αξιοποιημένες και έχουν πρόσβαση στο οδικό δίκτυο, ο επισκέπτης θα παρατηρήσει πως ο δρόμος συνήθως σταματά στην άκρη της ακτής. Ετσι η παραλία δεν χάνει τη φυσική της συνέχεια και οι λουόμενοι δεν ενοχλούνται από την κίνηση των αυτοκίνητων.

Στο βόρειο τμήμα του νησιού ξεχωρίζουν οι εξαιρετικές παραλίες Βάγια, Λιβάδι Γερανού και Λάμπη, αλλά και οι πιο οργανωμένες ακόμα, όπως Κάμπος και Αγριολίβαδο. Ολες με εύκολη πρόσβαση από τη Σκάλα.

Για πιο απόμερες καταστάσεις από τον οδικό άξονα προς το Μοναστήρι της Παναγιάς Γερανού θα δείτε το σύντομο μονοπάτι που οδηγεί στη διπλή παραλία του Λιγγίνου. Οι ντόπιοι τη γνωρίζουν και ως Δίδυμη Παραλία.

Ακόμη περισσότερη ησυχία θα βρείτε στις βορειοδυτικές και απόκρημνες ακτές όπου ξεχωρίζουν οι παραλίες Λεύκες, Μερσίνη και Λιβάδι Καλογήρων, ευπρόσβλητες από τους βορινούς ανέμους.

Γενικά οι αποστάσεις στην Πάτμο είναι μικρές. Ετσι αν δεν θέλετε να καλύψετε έστω και αυτά τα 5-7 χιλιόμετρα, μπορείτε από τη Σκάλα ακόμη και με τα πόδια να πάτε στις ακρογιαλιές Μελόι, Ασπρη και Μέρικας.

Νότια της Χώρας προσεγγίζονται με ασφάλτινο δρόμο οι πολύκοσμες και οργανωμένες ακτές Γροίκος, Καλικατσού και Πέτρα.

Νοτιότερα ακόμα, στον κόλπο του Σταυρού θα συναντήσετε τις παραλίες Κουβάρι, Αλυκές και Διακόφτι. Από το Διακόφτι θα περπατήσετε το μονοπάτι (περίπου 30 λεπτά) για την Ψιλή Αμμο, την ομορφότερη ίσως παραλία του νησιού με φυσική σκιά. Επιλέξτε μια μέρα που δεν φυσούν μελτέμια (πολύ σημαντικό) και απολαύστε το μπάνιο σας σε αυτά τα απίθανα νερά. Αν πεινάσετε υπάρχει και μια ταβέρνα με τραπεζάκια στην άμμο όπου αξίζει να καθίσετε για να απολαύσετε το ηλιοβασίλεμα!

Μονοήμερη «κρουαζιέρα» σε μοναχικούς παραδείσους

Η Πάτμος έχει την τύχη να βρίσκεται πολύ κοντά σε δύο από τα πιο απόμερα και απομονωμένα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου, τους Αρκιούς και το Μαράθι (8 και 9 ν.μ.). Τα εκδρομικά πλοιάρια (ημερόπλοια) που αναχωρούν από τη Σκάλα καθημερινά -καιρού βέβαια επιτρέποντος- προσεγγίζουν τους Αρκιούς, το Μαράθι και τη συστάδα των ακατοίκητων νησιών ανάμεσα στους Λειψούς και τους Αρκιούς. Πράγματι είναι μια μοναδική ευκαιρία από εδώ, χωρίς να δαπανήσετε μεγάλα ποσά, να γνωρίσετε αυτές τις άγνωστες, μικρές και παραδεισένιες πλευρές του Αιγαίου.

Τα πλοιάρια αναχωρούν το πρωί κατά τις 10 από τη Σκάλα και επιστρέφουν νωρίς το απόγευμα. Πληροφορίες στο Λιμεναρχείο Πάτμου, τηλ. 22470 31231.

Πού θα μείνετε

Τα περισσότερα ξενοδοχεία βρίσκονται στη Σκάλα. Ωστόσο υπάρχουν αξιόλογα καταλύματα στον Γροίκο, στον Κάμπο και στη Χώρα. Ενδεικτικά προτείνουμε κάποια από αυτά:

● «Porto Scoutari Romantic Hotel» τηλ. 22470-33123 

● «The balcon» studios τηλ. 22470 32713

● «Petra Hotel & Suites» τηλ. 22470 34020

● «Blue Bay Hotel» τηλ. 22470 31165 

● «Doriza bay» τηλ. 22470 33141 

● «Kalderimi studios» τηλ. 22470 33008 

● «Αρχονταρίκι» τηλ. 22470 29368

● «Patmos Paradise» τηλ. 22470 32624

● «Allotina Houses» τηλ. 22470 32800 

● «Ρέμβη» τηλ. 22470 33060

● «Patmos Eye Villas» τηλ. 694 587 8456 https://www.patmoseye.com/

? Κείμενο – φωτογραφίες: Θοδωρής Αθανασιάδης / www.viewsofgreece.gr