Η τυφλή της Αριζόνας και ο σύγχρονος άνθρωπος

«Αυτά που πιστεύω» είναι ένα σημαντικό πόνημα του Αντρέ Μορουά, στο οποίο μνημονεύει την τυφλή κοπέλα της Αριζόνας, όπου, ως γνωστόν, στην έρημό της έγινε η πρώτη πειραματική έκρηξη ατομικής βόμβας. Εκατό περίπου χιλιόμετρα από το σημείο της έκρηξης, ζούσε σε ένα αγροτικό σπίτι μια νέα τυφλή, από 20 χρόνια. Ζούσε μια αθόρυβη ζωή, βυθισμένη στο αδιάκοπο σκοτάδι.

Μα η σιγανή ελπίδα της ήταν πως κάποτε θα έβρισκε το φως της και η ελπίδα δεν την είχε εγκαταλείψει. Η λάμψη από την έκρηξη ήταν τόσο καταπληκτική, τόσο απίστευτη, τόσο αιφνίδια, μια λάμψη αφύσικη, ως να ξεπήδησε από την Αποκάλυψη, ώστε διαπέρασε και τα ολοσκότεινα τείχη που περιέβαλλαν έως τότε την ύπαρξή της. «Βλέπω φως! Βλέπω φως!», κραύγασε σπαρακτικά η κοπέλα. Διεκόπη αιφνιδίως το σκοτάδι από το παράξενο εκείνο φως της έκρηξης και αναστάτωσε την πονεμένη ύπαρξή της. Ολοι έτρεξαν να δουν, σιωπηλοί, με αγωνία. Την περιστοίχισαν, αλλά δυστυχώς η τυφλή είχε τώρα σκυθρωπιάσει. Εδειχνε βαθύτατη και αμετάκλητη απελπισία. Η σιωπή κάλυψε και πάλι το αγροτικό σπιτάκι της Αριζόνας, που για μια στιγμή γνώρισε τη δόξα, καθώς το φώτισε η έκρηξη.

Η δόξα του ανθρώπου κράτησε μόνο μια στιγμή. Τι να πούμε για τον σύγχρονο άνθρωπο… Τόσες χιλιάδες άνθρωποι, τόσα εκατομμύρια, που δεν είναι τυφλοί, δεν τυχαίνει να δοκιμαστούν έτσι όπως η τυφλή της Αριζόνας. Δεν είναι ηθικολογία αυτό που προσπαθώ να εκφράσω τώρα. Είναι μία αλήθεια χειροπιαστή. Ζούμε ολότελα στο σκοτάδι, παρά τα φωτεινά και εκθαμβωτικά φώτα και τα πλουσιοπάροχα ΜΜΕ.

Μας βασανίζει αυτό το σκοτάδι, μα, όπως όλα τα πράγματα, ακόμα και τα πιο φοβερά, γίνονται στο τέλος μια κατάσταση. Μια κατάσταση λυπητερή, όμως μόνιμη και, όπως όλα τα μόνιμα, στο τέλος φαίνεται κατάσταση σχεδόν ομαλή. Και το φοβερότερο: το ’χουμε συνηθίσει αυτό το σκοτάδι, όπως η κουκουβάγια έχει συνηθίσει να μη βλέπει τον ήλιο, και η ζωή μας κυλάει σιωπηλά σε αυτό το σκοτάδι, με ησυχία ή γαλήνη μέσα στην κατάμαυρη μονοτονία του σκοταδιού. Σε αυτό κινούμεθα και «βλέπουμε» με κάποιον τρόπο, με οδηγό την αφή ή άλλα αναπληρωματικά μέσα.

Το σκοτάδι αυτό όπου αναπνέουμε και «εσμέν», είναι το περιβάλλον, είναι ο κόσμος μας, είναι οι πολιτικοί ταγοί, είναι οι εκπρόσωποι της διοίκησης, είναι οι φορείς κάθε εξουσίας, είναι οι οικονομικά ισχυροί, διαπλεκόμενοι και όχι μόνο, είναι η επιστημονική κοινότητα, περιλαμβανομένων και των ιατρών που έγιναν εσχάτως τηλεοπτικοί αστέρες, είναι, δυστυχώς, η ανεξάρτητη δικαιοσύνη με την αφωνία, την αδράνεια, την προσκόλληση σε σκοπιμότητες, παρά τα τέρατα και σημεία που αναδεικνύονται σχεδόν καθημερινά, ακόμα και σε βάρος λειτουργών της. Μέχρι να προκύψει κάποια έκρηξη, όπως αυτή της Αριζόνας, μεταφορικά και κυριολεκτικά, και τότε η λάμψη θα είναι σεισμός, ώστε να καταλάβουμε ότι τόσο καιρό βρισκόμαστε σε βαθύ σκοτάδι και ότι η χώρα που ζούμε είναι ξένη και ψυχρή, ότι η πατρίδα μας βρίσκεται μακριά, πολύ μακριά και θα μπορούσαμε τότε να φωνάξουμε σπαρακτικά όπως η κόρη εκείνη η τυφλή. Βλέπω φως. Υπάρχει ελπίδα;

* δικηγόρος, τέως γραμματέας του Δικηγορικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης