Το σύνδρομο του Βιετνάμ

Oταν ο Μπάιντεν και οι συνεργάτες του αποφάσισαν την απεμπλοκή-απόσυρση από το Αφγανιστάν προφανώς και δεν έτρεφαν αυταπάτες για την επόμενη μέρα στην Καμπούλ.

Με την επιστροφή των Ταλιμπάν στην εξουσία να είναι ζήτημα χρόνου, το ενδιαφέρον της Ουάσινγκτον περιορίζεται στην επικοινωνιακή διαχείριση της αποχώρησης, που κινδυνεύει με τα σημερινά δεδομένα να είναι μια επανάληψη της εκκένωσης με ελικόπτερα της πρεσβείας των ΗΠΑ στη Σαϊγκόν.

Με τα παραπάνω δεδομένα για να μπορέσει ο Ερντογάν με εργαλείο τη φύλαξη του αεροδρομίου της Καμπούλ να διασφαλίσει μια μεταβατική περίοδο που να σώζει τα προσχήματα, χρειάζεται αποδοχή του ρόλου της Τουρκίας όχι μόνον από τις ΗΠΑ αλλά και από το Πακιστάν και το Ιράν και κυρίως την ηγεσία των Ταλιμπάν.

Ετσι όταν και εάν προκύψει συμφωνία της Ουάσινγκτον με την Αγκυρα για το αεροδρόμιο της Καμπούλ, δεν θα πρόκειται για μια επανεκκίνηση των διμερών σχέσεων αλλά για μια ad hoc βραχυπρόθεσμη σύγκλιση συμφερόντων με ορίζοντα την αποχώρηση των αμερικανικών στρατευμάτων στις αρχές Σεπτεμβρίου.

Εκ των πραγμάτων το μόνο που μπορεί να εξασφαλίσει ο πρόθυμος σύμμαχος Ερντογάν από τον Μπάιντεν είναι ένα ολιγόμηνο πάγωμα των διμερών εκκρεμοτήτων από τους S-400 μέχρι τη στήριξη που παρέχουν οι ΗΠΑ στους Κούρδους της Συρίας.

Τούτων λεχθέντων η εμπλοκή της Τουρκίας στη φύλαξη του αεροδρομίου της Καμπούλ ενέχει έναν σοβαρότατο κίνδυνο τριβών έως ανοιχτής αντιπαράθεσης με το Πακιστάν.

Για τον πολύ απλό λόγο ότι τον ρόλο του ενδιάμεσου ανάμεσα στους Ταλιμπάν και στις ΗΠΑ τον είχε κατοχυρώσει από το 1996 μέχρι και την αμερικανική εισβολή του 2001 το Ισλαμαμπάντ.

Η μέχρι σήμερα εναντίωση των Ταλιμπάν σε ρόλο για την Τουρκία άλλωστε έχει ερμηνευτεί ότι υπαγορεύτηκε από το Πακιστάν.

Είναι αυτονόητο ότι το Πακιστάν ανησυχεί για το πολύ πιθανό ενδεχόμενο η παρουσία της Τουρκίας στην Καμπούλ να προκαλέσει τη χωρίς προσχήματα ανάμειξη τόσο του Ιράν όσο και της Ινδίας.

Με τα μέχρι τώρα δεδομένα η διεκδίκηση ρόλου από την Τουρκία την επόμενη της αποχώρησης των ΗΠΑ από το Αφγανιστάν μέρα όχι μόνο δεν λειτουργεί σταθεροποιητικά, αλλά προβάλλει ως επικίνδυνος παράγοντας περιπλοκής των περιφερειακών γεωπολιτικών ισορροπιών.