Είπαν να σβήσουν τα παλιά, να σκίσουν τα τεφτέρια…

Σε εποικοδομητικό κλίμα πραγματοποιήθηκε χθες η πολυαναμενόμενη συνάντηση κορυφής μεταξύ του Αμερικανού προέδρου και του Ρώσου ομολόγου του. Παρότι τα θέματα που χωρίζουν ΗΠΑ και Ρωσία είναι πολλά, παρ’ όλο που κανένας διπλωμάτης δεν περίμενε θεαματικά αποτελέσματα, και μόνο το γεγονός ότι ο Βλαντίμιρ Πούτιν και ο Τζο Μπάιντεν συναντήθηκαν είναι ένα πρώτο θετικό βήμα.

«Νομίζω ότι είναι πάντα καλύτερο να συναντιόμαστε πρόσωπο με πρόσωπο, να προσπαθούμε να καθορίσουμε πού έχουμε αμοιβαία συμφέροντα, να συνεργαζόμαστε, και πού όχι, να καθορίσουμε μια προβλέψιμη και ορθολογική πορεία προς τα εμπρός», είπε ο Μπάιντεν στον Πούτιν πριν από την έναρξη της συνάντησης. «Είναι καλό αυτό μεταξύ δυο μεγάλων δυνάμεων», πρόσθεσε με νόημα ο πρόεδρος των ΗΠΑ, δείχνοντας τις φιλικές προθέσεις του απέναντι στον ηγέτη που πριν από τρεις μήνες τον είχε χαρακτηρίσει «killer».

Και σαν δυό φίλοι καρδιακοί

Ομως με την Κίνα να αυξάνει τη δύναμή της και τους Αμερικανούς να ανησυχούν, ο Τζο Μπάιντεν αποφάσισε να το… πάρει αλλιώς. Και έτσι, χθες είδαμε μια προσέγγιση στην οποία πάντως ανταποκρίθηκε και η Μόσχα. Και οι δύο πρόεδροι χαρακτήρισαν τη συζήτηση «αρκετά εποικοδομητική» και επιδόθηκαν σε φιλοφρονήσεις ο ένας για τον άλλον. «Μιλάμε την ίδια γλώσσα, αλλά δεν είμαστε φίλοι», παραδέχτηκαν και οι δύο – με άλλα λόγια ο καθένας.

Η συνάντηση κράτησε τελικά λίγο λιγότερο από τέσσερις ώρες, λιγότερο από αυτό που είχε αρχικά ανακοινωθεί. Για περισσότερο από μιάμιση ώρα οι δυο ηγέτες, παρουσία και των ΥΠΕΞ των δύο χωρών, συζήτησαν θέματα εξωτερικής πολιτικής. Ακολούθησε διευρυμένη σύσκεψη μεταξύ των δύο πλευρών παρουσία υπουργών Αμυνας και επικεφαλής των επιτελείων.

Μετά τη συνάντηση, στη συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε ο πρόεδρος Πούτιν δήλωσε ότι στις συνομιλίες δεν υπήρχε καμία εχθρότητα και ότι συμφώνησαν να επιστρέψουν οι πρεσβευτές στις θέσεις τους, σε Μόσχα και Ουάσινγκτον αντίστοιχα. Το ίδιο παραδέχτηκε και ο πρόεδρος Μπάιντεν. «Η ατζέντα μου δεν είναι εναντίον της Ρωσίας ή εναντίον κάποιου άλλου· είναι απλώς υπέρ του αμερικανικού λαού», τόνισε ο Μπάιντεν.

«Κανείς Αμερικανός πρόεδρος δεν μπορεί να αδιαφορήσει για θεμελιώδη ανθρώπινα δικαιώματα», είπε. «Είναι μέρος του DNA της χώρας μας η προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων» είπε, σημειώνοντας ότι γι’ αυτό έθεσε το θέμα της κράτησης του Αλεξέι Ναβάλνι. «Αν πεθάνει, δεν θα είναι καλή εξέλιξη για τη Ρωσία», τόνισε.

Από την πλευρά του ο πρόεδρος Πούτιν συνέκρινε τη δράση του Ιδρύματος και των οργανώσεων του Ναβάλνι με τα γεγονότα που είχαν συμβεί στο αμερικανικό Κογκρέσο με την εισβολή εκατοντάδων Αμερικανών πολιτών τον περασμένο Ιανουάριο, λέγοντας ότι η Μόσχα συναισθάνεται τις τραγικές συνέπειες των ταραχών στο αμερικανικό Κογκρέσο, αλλά δεν θέλει να επαναληφθεί κάτι τέτοιο στη Ρωσία.

Ο Βλαντίμιρ Πούτιν αποκάλυψε ότι μετά τον χαρακτηρισμό του ως «φονιά» εκ μέρους του Αμερικανού προέδρου, ο Μπάιντεν του είχε δώσει εξηγήσεις σε τηλεφωνική συνομιλία, οι οποίες τον ικανοποίησαν. Χαρακτήρισε τον Μπάιντεν ως έναν «εποικοδομητικό και ισορροπημένο, έμπειρο, συνομιλητή», όπως και ανέμενε ότι θα ήταν. Πάντως δήλωσε ότι δεν είχε και δεν θα μπορούσε να έχει οποιεσδήποτε αυταπάτες αναφορικά με τις σχέσεις με τις ΗΠΑ, ούτε πριν ούτε μετά τη συνάντηση με τον Αμερικανό πρόεδρο.

Στο θέμα της Ουκρανίας, τέλος, το ζήτημα της ένταξης της χώρας στο ΝΑΤΟ συζητήθηκε «ακροθιγώς». Πάντως είπε ότι οι Αμερικανοί επιβεβαίωσαν ότι διευθέτηση στην Ανατολική Ουκρανία μπορεί να υπάρξει μόνο στη βάση των συμφωνιών του Μινσκ. Τις συμφωνίες αυτές δεν τις θέλει το Κίεβο γιατί πρέπει να κάνει αλλαγές στο Σύνταγμα, να αποδεχτεί δικαιώματα και αυτονομία στους ρωσόφωνους, πράγμα αδύνατο σε αυτή τη φάση.

…να δώσουνε τα χέρια

Κατά τα άλλα, η χειραψία που καταγράφηκε κατά την άφιξή των δύο προέδρων στη Βίλα Λα Γκραντζ, του 18ου αιώνα, έκλεψε την παράσταση. Ηταν μια κίνηση καθαρά συμβολική. Πρώτος ο πρόεδρος Μπάιντεν στράφηκε προς τον Πούτιν και μετά και οι δύο έτειναν τα χέρια τους. Ορισμένοι Αμερικανοί δημοσιογράφοι παρατήρησαν ότι ο Μπάιντεν κοίταζε τον Πούτιν στα μάτια, αλλά ο Πούτιν κοίταζε αλλού.

Την ώρα που οι δυο μεγάλες δυνάμεις -όπως δήλωσε χαρακτηριστικά ο ίδιος ο Μπάιντεν- συναντιούνταν, λίγα μέτρα πιο πέρα οι δημοσιογράφοι έδιναν τη δική τους μάχη με σπρωξίματα και φωνές. Η μάχη για ένα πλάνο θύμιζε ψυχροπολεμικό κλίμα, ενώ δημοσιογράφοι που ακολουθούν τον πρόεδρο Μπάιντεν συντονισμένα άρχισαν να ρωτούν τον πρόεδρο Πούτιν για τον φυλακισμένο επικεφαλής της αντιπολίτευσης Αλεξέι Ναβάλνι. Φυσικά, ο πρόεδρος Πούτιν δεν απάντησε, ενώ ο Μπάιντεν τους έκανε ένα νόημα κατευνασμού την ώρα που οι δυο πρόεδροι έμπαιναν ξανά στο κτίριο.

Τα μέτρα ασφαλείας παρέμειναν δρακόντεια καθ’ όλη τη διάρκεια της μέρας. Κανείς δεν έχει ξαναδεί τη Γενεύη έτσι. Σε όλα τα ξενοδοχεία υπάρχουν ένοπλοι, ακόμα και στους δρόμους, ενώ στρατιωτικά πλοιάρια με πάνοπλους αστυνομικούς, στρατιωτικούς και μυστικούς αστυνομικούς πραγματοποιούν περιπολίες στη λίμνη Λεμάν.