Το 2016 ο Κόλιν Κέπερνικ έκανε κάτι που ουδείς είχε διανοηθεί μέχρι εκείνη τη στιγμή. Να γονατίσει την ώρα της ανάκρουσης του αμερικανικού εθνικού ύμνου, θέλοντας να διαμαρτυρηθεί για τη ρατσιστική, αστυνομική βία. Ο αθλητής του Αμερικανικού Φούτμπολ (NFL) έγινε σύμβολο εκείνη την εποχή, προκαλώντας μάλιστα και την οργή του Τραμπ.
Οταν πέρυσι τον Μάιο δολοφονήθηκε ο Τζορτζ Φλόιντ, οι αθλητές στις ΗΠΑ κινητοποιήθηκαν. Μέσω των social media αναγκαστικά λόγω πανδημίας, αν και δεν ήταν λίγοι αυτοί που πήγαν σε συγκεντρώσεις διαμαρτυρίας. Οταν το πρωτάθλημα του ΝΒΑ επανάρχισε στη «φούσκα» του Ορλάντο, οι παίκτες γονάτιζαν κάθε μέρα στην ανάκρουση του ύμνου. Αντίστοιχα το ίδιο έκαναν και στην Ευρώπη, απαρεγκλίτως στην Αγγλία.
Εχει περάσει ένας χρόνος από τότε και οι Αγγλοι επιμένουν να τηρούν αυτό το… τελετουργικό. Κι όποιος δεν το ακολουθεί, αυτομάτως χαρακτηρίζεται ρατσιστής. Οπως έγινε τις προάλλες στο φιλικό Αγγλίας – Ρουμανίας, με τον Στάντσιου και τον Νεντελτσεάρου της ΑΕΚ. Ο αρχικός θόρυβος οδήγησε ανθρώπους της ελληνικής ομάδας να επικοινωνήσουν με τον παίκτη. Αλλωστε, η ΑΕΚ σαν προσφυγικό σωματείο έχει ιδιαίτερες ευαισθησίες σε τέτοια θέματα. Ο Νεντελτσεάρου είπε αυτό που πιστεύει πολύς κόσμος. Οτι με ένα γονάτισμα για 10-15 δευτερόλεπτα δεν θα αλλάξει κάτι. Μάλιστα μάθαμε γι’ αυτόν ότι έχει έντονη αντιρατσιστική και αντιφασιστική δράση και συνείδηση.
Μεγαλύτερος ντόρος έγινε όταν σε αυτά τα φιλικά, μεγάλη μερίδα του κόσμου αποδοκίμασε αυτή την ενέργεια. Ολοι αυτοί θεωρήθηκαν «απαίδευτοι, ρατσιστές» και άλλα πολλά. Είναι όντως έτσι; Μάλλον όχι. Μήπως πρόκειται για ανθρώπους που κουράστηκαν να βλέπουν κινήσεις για το θεαθήναι και μόνο; Είναι πολύ πιθανό.
Οπως γνωρίζουμε, όμως, κάθε νόμισμα έχει δύο όψεις. Σε ένα άλλο φιλικό παιχνίδι αυτής της εβδομάδας η Ουγγαρία φιλοξένησε την Ιρλανδία. Οι φιλοξενούμενοι γονάτισαν πριν από το ματς, για να δεχτούν τις αποδοκιμασίες του εγχώριου κοινού. Εδώ, έχουμε να κάνουμε με μια άλλη περίπτωση. Διότι μιλάμε για τη χώρα που έχει πρωθυπουργό τον Ορμπαν. Αρα τα δεδομένα αλλάζουν, αφού πιθανώς εδώ δεν έχουμε να κάνουμε με μια αντίδραση σαν των Αγγλων, αλλά μάλλον για μια ρατσιστική αντίδραση.
Αύριο, η Αγγλία υποδέχεται την Κροατία. Και οι φιλοξενούμενοι ξεκαθάρισαν εδώ και μέρες ότι δεν θα γονατίσουν πριν από το παιχνίδι. Είναι γνωστό πως οι Κροάτες είναι αρκετά πατριώτες/εθνικιστές, σε σημείο που να ξεπερνούν τη λεπτή γραμμή. Ακόμα και μέσα στους κόλπους της εθνικής ομάδας. Οπότε κι αυτή η άρνηση μοιάζει να μην έχει τόσο σκεπτόμενα κίνητρα.
Οπότε, μας γίνεται εμφανές ότι η κίνηση με το γονάτισμα δεν έχει νόημα για δύο λόγους. Πρώτον, δεν βοηθά ουσιαστικά σε τίποτα. Μειώθηκαν τα περιστατικά αστυνομικής βίας ανά τον κόσμο; Οχι. Και για να πάμε σε πιο τοπικό-αθλητικό επίπεδο, σταμάτησαν οι ρατσιστικές (διαδικτυακές) επιθέσεις προς τους μαύρους ποδοσφαιριστές στην Αγγλία; Ούτε καν. Αντίθετα αυξήθηκαν, με τις Αρχές μάλιστα να μην μπορούν να βρουν τους περισσότερους θύτες. Κατά δεύτερον, δίνει πάτημα σε μερικούς φασίστες ανά την Ευρώπη να δείξουν την αντίθεσή τους σε όλο αυτό. Οι Ούγγροι και οι Κροάτες είναι σαφή παραδείγματα, ενώ υπάρχουν και οι Ρώσοι στην Αγία Πετρούπολη, σε ένα γήπεδο που είναι ποδοσφαιρικό… προπύργιο του ρατσισμού.
Κι εδώ φτάνουμε στο καίριο σημείο: ένας ποδοσφαιριστής που θέλει να δείξει ευαισθητοποιημένος, ενώ παράλληλα έχει βήμα έκφρασης σε εκατομμύρια κόσμου, είναι ικανοποιημένος που απλά γονατίζει –από συνήθεια πια– για μερικά δευτερόλεπτα; Θεωρεί ότι έκανε το κοινωνικό καθήκον του; Ο ρατσισμός δεν καταπολεμάται με συμβολισμούς που χρονίζουν, τυποποιούνται και τελικά γυρίζουν «μπούμερανγκ», αλλά με πράξεις.
