Οι σχέσεις Ε.Ε.-Τουρκίας, η διένεξη στην Ανατολική Μεσόγειο και το προσφυγικό κυριάρχησαν στη σημερινή συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών της Γερμανίας και της Τουρκίας στο Βερολίνο, απ’ όπου δεν έλειψαν οι αιχμές κατά της Ελλάδας.
«Μόνο ο δρόμος του διαλόγου υπόσχεται βιώσιμη λύση», τόνισε ο Χάικο Μάας αναφερόμενος στην κατάσταση στην Ανατολική Μεσόγειο, στο πλαίσιο συνέντευξης Τύπου με τον Μεβλούτ Τσαβούσογλου και σημείωσε ότι η γερμανική κυβέρνηση «θέλει να ενθαρρύνει την Τουρκία και βεβαίως τους εταίρους της στην Ευρωπαϊκή Ένωση, Ελλάδα και Κύπρο, να βρουν λύσεις».
Ο Γερμανός ΥΠΕΞ εξέφρασε μάλιστα την πεποίθηση ότι κάτι τέτοιο είναι εφικτό, εφόσον όλες οι πλευρές επιτρέψουν να δημιουργηθεί εμπιστοσύνη και χαιρέτισε ιδιαίτερα το γεγονός ότι «διεξάγεται διάλογος και υπάρχει ανταλλαγή μεταξύ της Τουρκίας και της Ελλάδας». Αυτό «αποτελεί προϋπόθεση για να υπάρξει λύση, την οποία όλοι θέλουμε», επισήμανε.
Αναφερόμενος στη σχέση της χώρας του με την Ευρωπαϊκή Ένωση, ο Τούρκος ΥΠΕΞ ζήτησε από την άλλη πλευρά «να κάνει συγκεκριμένα βήματα». «Δεν πρέπει να καθυστερούμε την υλοποίηση της Τελωνειακής Ένωσης» δήλωσε και πρόσθεσε ότι πρέπει «να μπει συγκεκριμένα στο τραπέζι» και η απευλευθέρωση του καθεστώτος των θεωρήσεων.
«Για τον διάλογο με την ΕΕ, γνωρίζουμε ότι υπάρχει στην Τουρκία προσδοκία. Βλέπουμε ότι για την ώρα η προηγούμενη χρονιά και οι διαμάχες μεταξύ μας έχουν αφήσει σημάδια στο εσωτερικό της ΕΕ. Η Γερμανία ήταν πάντα της άποψης ότι χρειαζόμαστε έναν εποικοδομητικό διάλογο και πρέπει βέβαια σε αυτόν τον δρόμο βήμα βήμα να φτάσουμε σε αποτέλεσμα. Αυτό εξαρτάται πάντα και από τις δύο πλευρές. Αυτή τη στιγμή χαιρόμαστε ιδιαίτερα που βρισκόμαστε σε πολύ εποικοδομητική φάση – σε ό,τι αφορά και την διένεξη στην Ανατολική Μεσόγειο – , ενώ υπάρχουν συνομιλίες για την επίλυση του Κυπριακού, έστω και αν περιμένουμε ακόμη για τα αποτελέσματα. Αυτός είναι ο δρόμος που έχουμε στο νου μας και εάν υπάρξουν αποτελέσματα από τη μία πλευρά, θα υπάρξουν και από την άλλη», απάντησε ο κ. Μάας, ενώ ερωτηθείς τι θα μπορούσε να κάνει περαιτέρω η Γερμανία για την ένταξη της Τουρκίας στην ΕΕ, δήλωσε: «Κυρίως η Τουρκία μπορεί να συνεισφέρει σε αυτό», για να εξηγήσει ότι η προηγούμενη χρονιά ήταν δύσκολη για τις σχέσεις ΕΕ – Τουρκίας και η φετινή δείχνει να είναι καλύτερη, αλλά είναι σημαντικό να συνεχίσουμε να συζητούμε, τόσο για τις προσδοκίες της ‘Αγκυρας όσο και για τις προσδοκίες των κρατών – μελών της ΕΕ.
Κατηγορώ Τσαβούσογλου
Σε συνέντευξή του στη FAZ ο Μεβλούτ Τσαβούσογλου έριξε για άλλη μια φορά την ευθύνη στην Ελλάδα. Ερωτηθείς εάν βλέπει προσέγγιση με την Ελλάδα για διπλωματική λύση, ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών απάντησε ότι «η διπλωματία είναι ο μοναδικός τρόπος για την επίλυση των διμερών προβλημάτων που αφορούν τη θάλασσα», αλλά πρόσθεσε ότι «η Ελλάδα ήταν εκείνη που απέφυγε το τραπέζι των διαπραγματεύσεων».
«Όταν υπάρχει πολιτική βούληση, όλα τα προβλήματα επιλύονται», συμπλήρωσε.
Ο Μ. Τσαβούσογλου υποστηρίζει ακόμη ότι οι «μαξιμαλιστικές» αξιώσεις της Ελλάδας και των Ελληνοκυπρίων δυσκολεύουν τις ευρω-τουρκικές σχέσεις. «Πιστεύουμε ότι υπάρχει ένα τεράστιο δυναμικό (ανάπτυξης) στις σχέσεις ανάμεσα στην Τουρκία και την Ε.Ε. σε όλους τους τομείς, από την ασφάλεια, την άμυνα και τις προσπάθειες για τη σταθερότητα στην περιοχή μέχρι την εκπαίδευση, την επιστήμη και τον πολιτισμό» απάντησε. «Είναι όμως λυπηρό το ότι οι σχέσεις μας έγιναν όμηρος των παράλογων και μαξιμαλιστικών απαιτήσεων των Ελλήνων και των Ελληνοκυπρίων. Αυτό θέτει σε κίνδυνο το τεράστιο δυναμικό της συνεργασίας», συμπλήρωσε ο επικεφαλής της τουρκικής διπλωματίας.
Ο κ. Τσαβούσογλου έθεσε και μέσω της συνέντευξης το θέμα των δεσμεύσεων που απορρέουν απ’ τη συμφωνία του 2016 για το προσφυγικό.
«Η συνεργασία στο προσφυγικό αποτελεί μία σημαντική πτυχή της Δήλωσης της 18ης Μαρτίου 2016, η οποία όμως δεν είναι μόνο ένα ντίλ για το προσφυγικό. Η Δήλωση συνδέει την ενισχυμένη συνεργασία Τουρκίας- ΕΕ στο προσφυγικό με συγκεκριμένες δεσμεύσεις έναντι της Τουρκίας. Σε αυτές ανήκουν η επιτάχυνση των διαπραγματεύσεων ένταξης, ο εκσυγχρονισμός της Τελωνειακής Ένωσης, η κατάργηση της βίζας (για Τούρκους πολίτες), η οργάνωση τακτικών συναντήσεων υψηλού επιπέδου και μια ενισχυμένη συνεργασία για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας.
Η Τουρκία εκπλήρωσε τις υποχρεώσεις της σε ό,τι αφορά το προσφυγικό. Από το 2015 η παράτυπη μετανάστευση προς την ΕΕ μέσω του Αιγαίου έχει μειωθεί κατά 92%. Παρόλα αυτά δεν έχει σημειωθεί πρόοδος σε αυτά που η ΕΕ υποσχέθηκε στην Τουρκία. Η ΕΕ και τα κράτη-μέλη φαίνεται να αγνοούν τις δεσμεύσεις τους και να επικεντρώνονται μόνο στις υποχρεώσεις της Τουρκίας για την ανάσχεση της παράτυπης μετανάστευσης. Η ΕΕ δεν έχει ενεργοποιήσει ούτε το εθελοντικό ανθρωπιστικό σύστημα υποδοχής για τους Σύρους, ούτε έχει στηρίξει την ασφαλή, εθελούσια και αξιοπρεπή επιστροφή Σύρων στις απαλλαγμένες από την τρομοκρατία περιοχές της χώρας τους, όπως προβλέπει το άρθρο 9 της Δήλωσης της 18ης Μαρτίου», είπε σχετικά στη FAZ.
Αιχμές Μάας για ανθρώπινα δικαιώματα
Κατά τη συνέντευξη Τύπου ο κ. Μάας αναφέρθηκε ακόμη στο ζήτημα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της εφαρμογής των σχετικών αποφάσεων του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, σημειώνοντας με νόημα ότι «αυτό είναι σημαντικό στοιχείο της κοινής μας υποχρέωσης ως μελών (ενν. του Συμβουλίου της Ευρώπης) και σίγουρα θα μας απασχολήσει και στη συνέχεια».
Κληθείς να τοποθετηθεί σχετικά με τους περιορισμούς που έχει θέσει το Βερολίνο στις εξαγωγές εξοπλιστικών συστημάτων προς την Τουρκία, ο Χάικο Μάας αναγνώρισε τη σημασία της Τουρκίας ως εταίρου του ΝΑΤΟ, αλλά επανέλαβε ότι η Γερμανία «έχει συνολικά μια πολύ περιοριστική πολιτική εξαγωγής όπλων και έτσι θα παραμείνει».
Απ’ την άλλη πλευρά, σχετικά με την παρουσία τουρκικών στρατευμάτων στη Λιβύη, ο Τσαβούσογλου υποστήριξε πως τα τουρκικά στρατεύματα βρίσκονται εκεί στο πλαίσιο συμφωνίας με την προηγούμενη Κυβέρνηση Εθνικής Συμφωνίας της Λιβύης και δεν πρέπει να συγχέονται με τους ξένους μισθοφόρους που σταθμεύουν εκεί.
Η Τουρκία και η Γερμανία συμφωνούν ότι όλοι οι ξένοι μισθοφόροι πρέπει να φύγουν από τη Λιβύη, όμως η Άγκυρα έχει μια διμερή συμφωνία με τη λιβυκή κυβέρνηση για να σταθμεύουν εκεί τα στρατεύματά της, υποστήριξε ο Τσαβούσογλου.
Με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ, Deutsche Welle
