Πετυχημένος και στην «ανακύκλωση»

Ηταν 16 Δεκεμβρίου 1990, όταν ο Γιόχαν Κρόιφ έβαλε βασικό για πρώτη φορά στον χώρο του κέντρου της Μπαρτσελόνα έναν πιτσιρικά που ακόμα δεν είχε κλείσει τα 20. Εναν τύπο νευρικό, χωρίς ιδιαίτερη ταχύτητα ούτε δύναμη ούτε εκτελεστική δεινότητα. Ομως ο Ολλανδός τεχνικός τον λάτρευε, για ένα προτέρημα: την ευστροφία του. Ο νεαρός Καταλανός ονόματι Πεπ Γουαρδιόλα έβλεπε μακριά, ήξερε να προβλέπει τις φάσεις και να κατανοεί το παιχνίδι γρήγορα, κάτι που τον κατέστησε σημαντικό πιόνι της Dream Team του Κρόιφ.

Με τον καιρό, οι συμπαίκτες του είδαν στον Γουαρδιόλα την προέκταση του προπονητή στο γήπεδο. Ολοι μάντευαν ότι το επόμενο βήμα του θα ήταν η προπονητική – και ότι θα ήταν εξαιρετικός στην άκρη του πάγκου. Οπερ και εγένετο. Ως παίκτης είχε πολλές διακρίσεις, όμως ως τεχνικός έχει αναδειχθεί σε έναν από τους σημαντικότερους στο σύγχρονο ποδόσφαιρο: όχι μόνο λόγω των τροπαίων που έχει μαζέψει, αλλά για την ικανότητά του να πάρει τη φιλοσοφία του Κρόιφ και να την εκσυγχρονίσει με επιτυχία.

Εφτασε την Μπαρτσελόνα στο ζενίθ της ιστορίας της στην τετραετία 2008-2012 (συμπεριλαμβανομένων των 6 τίτλων του 2008-09) και την κατέστησε σημείο αναφοράς στο παγκόσμιο ποδόσφαιρο, κάτι στο οποίο βοήθησε η συνύπαρξη των τριών… μάγων (Τσάβι-Ινιέστα-Μέσι). Με τα διαπιστευτήρια αυτά ανέλαβε την Μπάγερν το 2013 για μία τριετία και τη Μάντσεστερ Σίτι το 2016.

Κυριάρχησε στις εγχώριες διοργανώσεις σε Γερμανία και Αγγλία αντίστοιχα, όμως πάντα… κολλούσε στο Τσάμπιονς Λιγκ. Η τελευταία του επιτυχία στη διοργάνωση χρονολογείται από το 2011. Με την Μπάγερν, σκόνταψε τρεις χρονιές στα ημιτελικά. Και, στη Σίτι, μετά τον αποκλεισμό από τη Μονακό το 2017 στη φάση των «16», σειρά είχαν τρεις σερί αποτυχίες στα προημιτελικά – η περσινή μάλιστα συνοδευόμενη και από την απώλεια του τίτλου στην Αγγλία με «δράστη» τη Λίβερπουλ.

Πέρυσι το φθινόπωρο, μετά την «κουτσουρεμένη» λόγω Covid-19 προετοιμασία, ο Πεπ για πρώτη φορά ακολούθησε τη συμβουλή που του είχε δώσει πριν από μία δεκαετία ο σερ Αλεξ Φέργκιουσον: «Ανακύκλωσε την ομάδα σου, αλλιώς –πριν καν το καταλάβεις– θα σε ανακυκλώσουν!». Βοήθησε σε αυτό βέβαια και ένα ταξίδι στις Μαλδίβες τον περασμένο Οκτώβριο. Εκεί βρισκόταν ο Χαλντούν αλ Μουμπάρακ, ο εκτελεστικός διευθυντής της City Football Group στην οποία ανήκει η Μάντσεστερ Σίτι. Αυτός είπε στον 50χρονο Καταλανό το εξής: «Πρέπει να συνεχίσουμε το πλάνο μας. Θα κάνουμε ό,τι χρειάζεται για να νικάμε και να είμαστε ανταγωνιστικοί στο υψηλότερο επίπεδο. Πρέπει να μείνεις».

Η εμπιστοσύνη των αφεντικών μέτρησε – και έτσι ξεκίνησε η «ανακύκλωση», όπως είχε χαρακτηριστικά πει ο Φέργκιουσον, κυρίως με την άφιξη του Φεράν Τόρες στα άκρα της επίθεσης και του Ρούμπεν Ντίας στο κέντρο της άμυνας. Και τα αποτελέσματα φάνηκαν στη διάρκεια της φετινής σεζόν. Η ομάδα πλέον βρίσκεται 90 λεπτά (ή 120 με ή χωρίς πέναλτι) μακριά από την ανάδειξή της σε πρωταθλήτρια Ευρώπης.

Μπορεί ο Γουαρδιόλα να έχει μάθει να προσαρμόζει τις τακτικές του στη διάρκεια των τελευταίων 13 χρόνων ανάλογα με τους παίκτες που διαθέτει και τον αντίπαλο που αντιμετωπίζει, όμως το στιλ παιχνιδιού του είναι συγκεκριμένο: μεγάλη κατοχή της μπάλας και χτίσιμο της κάθε επίθεσης από την άμυνα, από τους στόπερ, άσχετα αν παρατάσσεται με άμυνα τριών ή τεσσάρων. Και η Σίτι του είναι πολύ δουλεμένη για να έχει την μπάλα στα πόδια της και να κυριαρχεί στο γήπεδο. Κάτι όμως που ίσως λειτουργήσει υπέρ της Τσέλσι απόψε, καθώς οι «μπλε» είναι αποτελεσματικοί στο παιχνίδι αντεπιθέσεων…

Ο Γουαρδιόλα έχει βασιστεί φέτος σε ένα σύστημα με ψευτοεννιάρι, με τους Ριγιάντ Μαχρέζ, Φιλ Φόντεν, Μπερνάρντο Σίλβα, Κέβιν ντε Μπρόινε, ακόμα και τον Ιλκάι Γκιντογκάν, να εναλλάσσονται στην κορυφή της άμυνας και να μπερδεύουν τις αντίπαλες οπισθοφυλακές. Το ανελέητο πρέσινγκ και το κοφτό και γρήγορο πάσινγκ γκέιμ θα είναι και πάλι η συνταγή του Καταλανού προπονητή, που παραδέχθηκε πως «έτσι ξέρουμε να παίζουμε. Δεν μπορούμε διαφορετικά».

Το επιπλέον πρόβλημα για τον Τόμας Τούχελ –και τον κάθε αντίπαλο προπονητή φέτος– είναι ότι ο Γουαρδιόλα διόρθωσε τα κακώς κείμενα στην άμυνά του. Κάτι που φάνηκε από τη φάση των ομίλων κιόλας, όταν η Σίτι δέχτηκε μόλις ένα γκολ. Η άφιξη του Ρούμπεν Ντίας αποδείχθηκε κλειδί όχι μόνο για να σταματήσουν οι παλαιότερες αιμορραγίες, αλλά και για να εμφανιστεί αναγεννημένος ο Τζον Στόουνς. Ο Πορτογάλος έχει επίσης εντυπωσιάσει με την ηγετική του παρουσία και τον τρόπο που εμψυχώνει τους συμπαίκτες του εκτός και εντός αγωνιστικού χώρου. Οχι μόνο τους αμυντικούς, αλλά και τους επιθετικούς, με τη δυνατή φωνή του να ταξιδεύει καθαρή λόγω της απουσίας του κοινού από τα γήπεδα.

Οι αλλαγές του Γουαρδιόλα πέτυχαν και η κυριαρχία στην Αγγλία μπορεί φέτος να συνοδευτεί από την κατάκτηση του «ιερού δισκοπότηρου», του ονείρου των σεΐχηδων του Αμπού Ντάμπι από το 2008 όταν και απέκτησαν το πλειοψηφικό πακέτο της Μάντσεστερ Σίτι. Τότε ήταν απλώς οι «φασαριόζοι γείτονες» –κατά τον σερ Αλεξ Φέργκιουσον–, τώρα βρίσκονται στο κατώφλι της απόλυτης δικαίωσης. «Δεν είναι μόνο τα πολλά χρήματα που επένδυσε ο σεΐχης Μανσούρ. Η πρόκριση στον τελικό του Τσάμπιονς Λιγκ μάς βοήθησε να συνειδητοποιήσουμε την εξαιρετική δουλειά που έχουμε κάνει τα τελευταία τέσσερα χρόνια», διατείνεται ο Γουαρδιόλα.

Οσο για τον ίδιο, αν η Σίτι του απόψε κατακτήσει την κούπα, θα γίνει μόλις ο τέταρτος προπονητής στην ιστορία που έχει κατακτήσει τρεις φορές το τρόπαιο, παρέα με τους Μπομπ Πέισλι (Λίβερπουλ), Κάρλο Αντσελότι (Μίλαν και Ρεάλ Μαδρίτης) και Ζινεντίν Ζιντάν (Ρεάλ Μαδρίτης). Συνεχίζοντας να γράφει Ιστορία…