Αυτή τη φορά η κυβέρνηση δεν μπόρεσε να κρύψει το φιάσκο ούτε να κρυφτεί πίσω από αποφάσεις της Ανεξάρτητης Αρχής Προδικαστικών Προσφυγών ή του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Εκπτωτη κηρύχθηκε από τη Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας η αμφιλεγόμενη εταιρεία Swiss Med που συστήθηκε έξι μήνες πριν από τον διαγωνισμό για την προμήθεια αυτοδιαγνωστικών τεστ.
Η αδυναμία της να παραδώσει εγκαίρως την ποσότητα των 3 εκατ. self tests (αντί 10,8 εκατ. ευρώ) ήταν μια αναμενόμενη εξέλιξη που όχι μόνο εκθέτει την κυβέρνηση, καθώς δημιουργεί ακόμα ένα κενό στις προμήθειες, αλλά προκαλεί και ερωτήματα για το πώς έγινε δεκτή εξ αρχής η συγκεκριμένη εταιρεία, η οποία μάλιστα έχει κερδίσει και τον διαγωνισμό του ΕΟΔΥ για τα rapid tests, έναν διαγωνισμό που έχει παγώσει εξαιτίας προσφυγών δύο εταιρειών.
Η «Εφ.Συν.» στις 6 Απριλίου 2021 («Καρτέλ, ψέματα, αρπαχτές και αυτοδιαγνώσεις») είχε αποκαλύψει πως η έναρξη της εταιρείας Swiss Μed έγινε στο όνομα συγγενούς (πρώτου βαθμού) επιχειρηματία (Παύλος Πιπερίδης) ο οποίος στο παρελθόν έχει αντιμετωπίσει ποινικές διώξεις για σοβαρά οικονομικά εγκλήματα, ενώ δεν διαθέτει την κεφαλαιακή επάρκεια για τέτοιου είδους έργα. Η εταιρεία μπορεί να έχει υπό την ομπρέλα της σειρά πολυτελών εστιατορίων και καφέ, αλλά το όνομα του επιχειρηματία φέρεται να βρίσκεται σε λίστα μεγαλοοφειλετών του Δημοσίου (Inside Story, 8.4.2021).
Αλλαξε χέρια
Η παράδοση των τεστ έπρεπε να γίνει μέσα σε επτά ημέρες από την υπογραφή της σύμβασης, κάτι που δεν πραγματοποιήθηκε με αποτέλεσμα να καταπέσει η εγγυητική επιστολή ύψους 504.000 ευρώ. Την περασμένη Πέμπτη, όπως αποκάλυψε η εφημερίδα «Δημοκρατία», αναρτήθηκε στο ΓΕΜΗ ανακοίνωση, σύμφωνα με την οποία ο έλεγχος της Swiss Med περνά στην εταιρεία ΒΑΣΤΕ ΙΚΕ η οποία σχετίζεται ιδιοκτησιακά με την επιχείρηση φούρνων «Χωριάτικο»!
Για στημένο διαγωνισμό κατηγόρησε την κυβέρνηση ο ΣΥΡΙΖΑ: «Η κυβέρνηση έσπευσε το βράδυ του Σαββάτου -σαν τον κλέφτη και πάλι- να κηρύξει έκπτωτη την εταιρεία στην οποία επιχείρησε μέσα από έναν στημένο διαγωνισμό να δώσει 10 εκατ. ευρώ […] Και όχι μόνο αυτό. Οπως αποκαλύφθηκε χθες, η εταιρεία αυτή λίγο καιρό μετά την εξασφάλιση των 10 εκατ. πουλήθηκε σε άλλη εταιρεία με ανάλογα χαρακτηριστικά. Οι ευθύνες της κυβέρνησης Μητσοτάκη στην εγκληματική διαχείριση της πανδημίας αλλά και στην κατασπατάληση δημόσιου χρήματος είναι τεράστιες».
«Στη διαδικασία τηρήθηκε απαρέγκλιτα η νομιμότητα. Εγινε πλήρης έλεγχος των δικαιολογητικών από το Ελεγκτικό Συνέδριο, το οποίο διαπίστωσε ότι η νομιμότητα τηρήθηκε απολύτως. Αυτός ήταν και ο σκοπός της εγγυητικής επιστολής υπέρ του Δημοσίου σε περίπτωση που κάποιος εκ των αναδόχων δεν τηρούσε στο ακέραιο τις συμβατικές του υποχρεώσεις. Διασφαλίστηκαν πλήρως τα συμφέροντα του Δημοσίου και με την κατάπτωση της εγγυητικής επιστολής το Δημόσιο ωφελήθηκε με ένα σημαντικό ποσό», απάντησε ο υφυπουργός Προ.Πο. Νίκος Χαρδαλιάς.
Η αποτυχία στον διαγωνισμό-παρωδία της Πολιτικής Προστασίας φάνηκε και από την άμεση προκήρυξη από την ίδια δεύτερου διαγωνισμού για 10 εκατ. τεστ με προαίρεση για άλλα 10. Σε αυτόν έλαβαν μέρος πάνω από 50 εταιρείες, εκ των οποίων οι 38-40 πρόσφεραν το ίδιο κινεζικό προϊόν της εταιρείας JoysBio (το οποίο αρχικά προμηθευόταν κατά αποκλειστικότητα η Αmani Swiss συμφερόντων Καρυπίδη), το οποίο πάντως δεν καλύπτει τις προδιαγραφές. Οι εταιρείες κινήθηκαν στη λογική ότι αφού επιλέχθηκε μία φορά, δεν μπορεί να απορριφθεί. Οπως και έγινε.
Σημειώνεται πως τα μεγάλα ονόματα του χώρου (Roche, Abbott, Siemens κ.ά.) απουσιάζουν πλήρως από τον διαγωνισμό γιατί δεν μπορούν να ανταγωνιστούν το κινεζικό προϊόν που έχει πολύ φτηνό κόστος αγοράς (κάτω από 1,5 ευρώ ανά τεστ). Να σημειωθεί ότι η Πολιτική Προστασία ζητούσε το προϊόν να συμπεριλαμβάνεται στη λίστα πιστοποίησης BfArM ή σε κάποια άλλη αντίστοιχη. Το JoysΒio υπάρχει στη λίστα της Ολλανδίας (που δεν διενεργεί έλεγχο στα προϊόντα), αλλά από τη γερμανική (που διενεργεί) δεν έγινε δεκτό και αποκλείστηκε.
Σύμφωνα με διασταυρωμένες πληροφορίες της «Εφ.Συν.», οι διαγωνισμοί για τα rapid και τα self tests έχουν γίνει η αφορμή για χρυσές δουλειές τοκογλύφων. Οι περισσότερες από τις ελληνικές εταιρείες δεν διαθέτουν την απαραίτητη ρευστότητα και δανείζονται στη μαύρη αγορά με επιτόκιο περίπου 15%. Αλλά όσοι δουλεύουν με περιθώριο κέρδους έως και 100% μπορούν να παραχωρήσουν το 15%.
Καθυστερήσεις
Ομως οι πολυεθνικές δεν ανέχονται συνήθως να παίζονται τέτοια παιχνίδια στις πλάτες τους. Αίτηση αναστολής στο Συμβούλιο της Επικρατείας κατά της Αρχής Εξέτασης Προδικαστικών Προσφυγών και κατά του ΙΦΕΤ για τους φωτογραφικούς όρους του διαγωνισμού των 5 εκατ. rapid tests άσκησε η Siemens κάνοντας λόγο για «φαλκίδευση υπερνομοθετικης ισχύος διατάξεων και για θέσπιση μέτρων που περιορίζουν μη νόμιμα τον υγιή ανταγωνισμό». Η εξέλιξη αυτή παγώνει τη διαδικασία προμηθειών, ενώ στις 26 Απριλίου συζητείται η υπόθεση στο ΣτΕ.
