Το διήμερο 8-9 Απριλίου στη Διεθνή Επετειακή Συνδιάσκεψη Ρομά που διοργάνωσαν η Πανελλαδική Συνομοσπονδία Ελλήνων Ρομά «Ελλάν Πασσέ» και ο Φάρος του Κόσμου φιλοξενήθηκαν κορυφαίοι πολιτειακοί, πολιτικοί και θρησκευτικοί παράγοντες της χώρας.
Κάνοντας μια αρχική αποτίμηση του πρώτου μέρους του συνεδρίου (θα ακολουθήσουν δύο ακόμη διημερίδες τον Ιούνιο και τον Σεπτέμβριο), οι διοργανωτές μίλησαν στην «Εφ.Συν.» για μια πολύ χρήσιμη διεθνή συνάντηση στην οποία τέθηκαν οι βασικοί άξονες για την ένταξη των Ρομά αλλά και θέματα όπως η στέγαση, η παιδεία, η απασχόληση, η υγεία, η πολιτική συμμετοχή, η αντιμετώπιση του αντιτσιγγανισμού και της ρητορικής του μίσους.
Για ιδιαίτερα ενθαρρυντικά μηνύματα έκανε λόγο στην εφημερίδα μας ο πρόεδρος της Ελλάν Πασσέ Βασίλης Πάντζος, που ζητά σταθερή συνέπεια και συνέχεια στις πολιτικές ένταξης για μία ομάδα του πληθυσμού που όπως εκτιμά μπορεί και να ξεπερνά τους 500.000 ανθρώπους, την ώρα που στη χώρα μας δεν υπάρχει κάποια επίσημη και ακριβής καταγραφή για τον αριθμό των Ρομά και το μορφωτικό τους επίπεδο.
Οι εργασίες του συνεδρίου άνοιξαν με χαιρετισμό της Προέδρου της Δημοκρατίας, Κατερίνας Σακελλαροπούλου, που αναγνώρισε τις ιδιαίτερα δυσμενείς επιπτώσεις της πανδημίας στους πληθυσμούς Ρομά και σημείωσε ότι τέτοιου τύπου πρωτοβουλίες ωθούν την Πολιτεία να επιταχύνει τις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις για την επίτευξη της κοινωνικής ένταξης, της ισότητας, της ενδυνάμωσης της συμμετοχής των Ρομά στη ζωή του τόπου μας.
Την προσπάθεια ενός πολυδιάστατου ανοίγματος των Ρομά και του πολιτισμού τους στην ελληνική κοινωνία χαιρέτισε στο μήνυμά του ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος, μιλώντας για την ανάγκη ενός κοινού μέλλοντος, όπως και την ανάγκη καταπολέμησης του ρατσισμού και της μισανθρωπίας.
Τόσο η ΠτΔ όσο και ο Οικουμενικός Πατριάρχης προχώρησαν σε μία δημόσια προτροπή για μεταρρυθμίσεις από την Πολιτεία προκειμένου να επιταχυνθεί η διαδικασία ομαλής κοινωνικής ένταξης των Ελλήνων Τσιγγάνων.
Την κυβέρνηση εκπροσώπησε ο Γιώργος Σταμάτης, γ.γ. Κοινωνικής Αλληλεγγύης και Καταπολέμησης της Φτώχειας. Ο κ. Σταμάτης μίλησε για τη νέα Εθνική Στρατηγική για την Κοινωνική Ενταξη των Ρομά της περιόδου 2021-2030 που περιλαμβάνει οριζόντια και τομεακά μέτρα για την ανάπτυξη δράσεων κοινωνικής ένταξης, ισότητας, ενδυνάμωσης και συμμετοχής.
«Εντείνουμε τις προσπάθειές μας για τη συμπερίληψη, ομαλή συνύπαρξη, δημιουργία αμοιβαίας εμπιστοσύνης και ένταξης των Ρομά στον οικονομικό και κοινωνικό ιστό της χώρας», τόνισε.
Ακολούθησαν στρογγυλές τράπεζες με τη συμμετοχή Ελλήνων και διεθνών πανεπιστημιακών και μελών οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών όπου συζητήθηκαν εκτενέστερα πολιτικές για τη στέγαση, την εκπαίδευση και την απασχόληση, όπως και την ισότιμη και ουσιαστική πρόσβαση στις δομές υγείας ειδικά σε καιρό πανδημίας.
Οι θέσεις των κομμάτων
Τη δεύτερη μέρα πραγματοποιήθηκε πολιτικό πάνελ με τη συμμετοχή εκπροσώπων των πολιτικών κομμάτων, όπου ακούστηκαν αρκετές δεσμεύσεις για ένα εθνικό και διακομματικό σχέδιο ένταξης με τη συμμετοχή των ίδιων των Ρομά, ενώ αναδείχτηκε η ανάγκη για άμεση θεσμική θωράκιση του τριτοβάθμιου οργάνου εκπροσώπησης των Ελλήνων Τσιγγάνων.
Η Σία Αναγνωστοπούλου από τον ΣΥΡΙΖΑ ζήτησε την επαναθέσπιση αυτοτελούς Ειδικής Γραμματείας για την Κοινωνική Ενταξη των Ρομά. Η Νάντια Γιαννακοπούλου του ΚΙΝ.ΑΛΛ. ζήτησε αποφασιστικές πολιτικές ένταξης με τη βοήθεια της Ελλάν Πασσέ ειδικά για τις γυναίκες που βρίσκονται διπλά αποκλεισμένες.
Ο ευρωβουλευτής του ΚΚΕ Λευτέρης Νικολάου Αλαβάνος αναρωτήθηκε πώς τα προβλήματα της ένταξης των Τσιγγάνων είχαν αντιμετωπιστεί σε σημαντικό βαθμό στην ΕΣΣΔ και σε πρώην σοσιαλιστικές χώρες, επιρρίπτοντας ευθύνες στο ελληνικό κράτος και στην Ε.Ε. και καλώντας τους Ρομά να δυναμώσουν τις διεκδικήσεις τους.
Από πλευράς ΜέΡΑ25 ο Κρίτων Αρσένης επισήμανε την ανάγκη εκπαίδευσης και οικονομικής ενίσχυσης των Ρομά, ιδιαίτερα σε τομείς όπου έχουν μακρά παράδοση, όπως το εμπόριο, η ανακύκλωση και ο πολιτισμός.
Πολύ σημαντική, τέλος, ήταν η τοποθέτηση του διακεκριμένου συνταγματολόγου Νίκου Αλιβιζάτου, που μίλησε για αρκετές περιπτώσεις όπου το ευρωπαϊκό δίκαιο και τα ευρωπαϊκά δικαστήρια δείχνουν τον δρόμο της ισότητας για τους Ρομά, προστατεύοντάς τους από παράνομες εξώσεις από καταυλισμούς όπως και δυσμενείς διακρίσεις στην εργασία. Ακόμη, επισήμανε τη δυνατότητα εφαρμογής πολιτικών θετικών διακρίσεων, όπως π.χ. για την είσοδο των Ρομά σε πανεπιστημιακά ιδρύματα, ώστε να υπάρχουν μεγαλύτερα κίνητρα συμμετοχής στην εκπαίδευση.
Η διημερίδα έκλεισε με την παρουσίαση της πρωτοβουλίας για τη «Λειτουργία Παρατηρητηρίου Προάσπισης των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων των Ρομά», το οποίο θα λειτουργεί στο πεδίο σε 4 πιλοτικές κοινότητες. Μέσω του παρατηρητηρίου θα μπορούν να ενημερώνονται από εξειδικευμένο προσωπικό και να υποβάλλουν προς τους αρμόδιους καταγγελίες για την παραβίαση των δικαιωμάτων τους.
