Tο βλέμμα στην κοινωνία και τη μεσαία τάξη

Μια σειρά μέτρων που συγκροτούν το πρόγραμμα του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. αναφορικά με την επανεκκίνηση της οικονομίας μετά την πανδημία παρουσίασε σε ειδική διαδικτυακή εκδήλωση χθες ο πρόεδρος της αξιωματικής αντιπολίτευσης Αλέξης Τσίπρας. Παρουσία κορυφαίων εκπροσώπων της αγοράς, ακαδημαϊκών αναγνωρισμένης αξίας, της Λούκας Κατσέλη που είχε συνθέσει την αρχική νομοθεσία για την προστασία της πρώτης κατοικίας, αλλά και των τομεαρχών Οικονομίας και Ανταγωνιστικότητας, ο Αλέξης Τσίπρας παρουσίασε την εναλλακτική πρόταση που συνθέτει το όραμα του ΣΥΡΙΖΑ για μια «δυνατή οικονομία και ισχυρή κοινωνία».

Ειδικότερα, ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ παρουσίασε ένα σχέδιο που αφορά ολόκληρη την κοινωνία, δίνοντας έμφαση στη λεγόμενη «μεσαία τάξη» και στη διαχείριση του ιδιωτικού χρέους που δημιουργήθηκε κατά τη διάρκεια της πανδημίας. Βέβαια, ακούγοντας κανείς τους ομιλητές και ειδικότερα την καθηγήτρια του ΕΚΠΑ, Λούκα Κατσέλη, θα διαπίστωνε ότι το ιδιωτικό χρέος της πανδημίας, σε συνδυασμό με εκείνο που προϋπήρχε από τα χρόνια των μνημονίων, δημιουργεί μια εφιαλτική εκτίμηση για το άμεσο μέλλον, καθώς φτάνει σε δυσθεώρητα ύψη.

Αναλυτικά η πρόταση του ΣΥΡΙΖΑ καταγράφεται στους πίνακες, ωστόσο τα κύρια σημεία του σχεδίου είναι τα κάτωθι: γενναία ρύθμιση σε 120 δόσεις με κούρεμα έως 60% του χρέους της πανδημίας για τους δικαιούχους, μέτρα ρευστότητας σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις και νέο πτωχευτικό κώδικα που θα αντικαταστήσει το πρόσφατο νομοθέτημα της Ν.Δ. και θα παρέχει προστασία της πρώτης κατοικίας. Για τον πρόεδρο της αξιωματικής αντιπολίτευσης –και όχι μόνο– αν δεν αντιμετωπιστεί η «ωρολογιακή βόμβα» του ιδιωτικού χρέους, οι συνέπειες θα είναι ολέθριες.

Τοποθετήσεις

Σε αυτό αναφέρθηκαν εκτενώς και όλοι οι συμμετέχοντες στην εκδήλωση, με τον πρόεδρο της ΓΣΕΒΕΕ Γιώργο Καββαθά να κάνει λόγο για «εκτόξευση του ιδιωτικού χρέους ανάμεσα σε επιχειρήσεις που αυτή τη στιγμή φτάνει τα 30 δισ. ευρώ». Οπως είπε, την παρούσα στιγμή το 79% των επιχειρήσεων παρουσιάζει μείωση τζίρου, έλλειψη ρευστότητας, ενώ τα ταμειακά διαθέσιμά τους φτάνουν το πολύ για ένα μήνα.

Οσον αφορά τον κλάδο της εστίασης, το 50% των επιχειρήσεων έχει, όπως είπε, «μηδενικά ταμειακά διαθέσιμα». Επικαλούμενος, μάλιστα, σχετική έρευνα που έγινε πρόσφατα σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, ανέφερε πως «το 40% των μικρομεσαίων επιχειρήσεων είναι αντιμέτωπο με το φάσμα του λουκέτου»! Οσον αφορά τον πτωχευτικό κώδικα που ψηφίστηκε από τη Ν.Δ., τον χαρακτήρισε «ψευδεπίγραφο» και συμπλήρωσε με νόημα πως αυτό που καταφέρνει είναι «να δημιουργούμε νεόπτωχους ή εν δυνάμει φτωχούς»!

Στον πτωχευτικό κώδικα αναφέρθηκε μεταξύ άλλων και ο καθηγητής Εμπορικού Δικαίου στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Δημήτρης Αυγητίδης, σημειώνοντας πως «υπήρχε πλήρως προστατευτικό πλαίσιο στην Ελλάδα» και το οποίο αντικαταστάθηκε με κάτι που δεν είναι «επαρκές».

Η κυρία Κατσέλη, από την πλευρά της, παρουσίασε με στοιχεία την εκτίμηση ότι το χρέος (δημόσιο και ιδιωτικό) θα φτάσει τα 639 δισ. ευρώ εντός του έτους, την ώρα που το χρέος έφτανε τα 130 δισ. ευρώ όταν μπήκαμε στην κρίση το 2010 και η χώρα είχε καταφύγει στα μνημόνια. Αναφέρθηκε στην «αλληλοτροφοδότηση» του δημόσιου με το ιδιωτικό χρέος και έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου, λέγοντας πως δεν φτάνουν τα μέτρα στήριξης της οικονομίας, αλλά πρέπει να υπάρξουν παρεμβάσεις με στόχο συνολικά την παραγωγική ανασυγκρότηση της χώρας, ώστε να υπάρχει αγορά την επόμενη μέρα.

Στο ίδιο πλαίσιο και με ορίζοντα την επόμενη μέρα αναφέρθηκε και σε έτερες αλλαγές που πρέπει να γίνουν, μεταξύ άλλων την αξιοποίηση των πόρων των ασφαλιστικών ταμείων, ενώ τάχθηκε υπέρ και μιας αναμόρφωσης του εκπαιδευτικού συστήματος. Τέλος, αναφέρθηκε και στις παθογένειες του τραπεζικού συστήματος και, απευθυνόμενη στον Αλέξη Τσίπρα, έκανε λόγο για «αναγκαία ρήξη» που πρέπει να γίνει.

Το τραπεζικό σύστημα

Στη στάση του τραπεζικού συστήματος αναφέρθηκε και ο πρόεδρος του ΕΒΕΑ Κωνσταντίνος Μίχαλος. Οπως είπε, επικαλούμενος σχετικά στοιχεία, «άμεση πρόσβαση στο τραπεζικό σύστημα της χώρας έχουν αυτή τη στιγμή 15 με 20 χιλιάδες επιχειρήσεις έναντι 850.000 στο σύνολο».

«Το συστημικό τραπεζικό σύστημα δεν έχει αρθεί στο ύψος των περιστάσεων», συμπλήρωσε, ενώ παράλληλα αναφέρθηκε και στην καθυστέρηση έλευσης των ευρωπαϊκών πόρων που αποφασίστηκε να δοθούν στην Ελλάδα, το περιβόητο Ταμείο Ανάκαμψης. Αναφέρθηκε επίσης με στοιχεία στη δυσκολία μεσαίων, μικρομεσαίων, μικρών επιχειρήσεων αλλά και ελεύθερων επαγγελματιών να πληρώνουν τις δόσεις τους στις τράπεζες. Ταυτόχρονα χαρακτήρισε «πολύ σημαντική» την πρόταση του Αλέξη Τσίπρα για το ιδιωτικό χρέος.

«Η πραγματικότητα είναι ακόμα πιο δύσκολη», σημείωσε ο πρόεδρος του ΕΕΑ, Γιάννης Χατζηθεοδοσίου. «Το 50%-60% των επιχειρήσεων δεν πρόκειται να αποπληρώσει ποτέ τα χρέη του. Με ποια λογική ένας μικρομεσαίος επιχειρηματίας θα μπορέσει να πληρώσει τα χρέη των μνημονίων σε συνδυασμό με εκείνα που φορτώθηκε κατά τη διάρκεια της πανδημίας;» αναρωτήθηκε. Εξέφρασε την αντίθεσή του και πάλι για τη μέθοδο του click away, καθώς, όπως είπε, με αυτόν τον τρόπο εξυπηρετήθηκαν οι «μεγάλες αλυσίδες και μόνο».

Ο καθηγητής Διεθνούς Τραπεζικού Δικαίου και Χρηματοοικονομικών στο Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου, Αιμίλιος Αυγουλέας, στην τοποθέτησή του αναφέρθηκε στις προκλήσεις εκτός της πανδημίας. Οπως είπε, έχουμε «αλλαγή του επιχειρηματικού μοντέλου λόγω των ψηφιακών μετασχηματισμών». Συμφώνησε με τα μέτρα του ΣΥΡΙΖΑ, ωστόσο τόνισε πως πρέπει να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των μικρομεσαίων και μεσαίων επιχειρήσεων ώστε να περάσουν στην ψηφιακή εποχή, εκτιμώντας ότι σε διαφορετική περίπτωση θα «αντιμετωπίσουν σοβαρό πρόβλημα στο μέλλον».

Η αντίδραση της κυβέρνησης

Επιχειρώντας να υποβαθμίσει τις ανακοινώσεις του αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης η κυβερνητική εκπρόσωπος Αριστοτελία Πελώνη επιτέθηκε στον Αλέξη Τσίπρα, λέγοντας ότι «μετά το σκίσιμο των μνημονίων με έναν νόμο κι ένα άρθρο, την κατάργηση του ΕΝΦΙΑ και τη “σεισάχθεια” του προγράμματος της Θεσσαλονίκης που οι Ελληνες πίστεψαν και είδαν πού κατέληξαν, ο Αλέξης Τσίπρας υπόσχεται δόσεις, διαγραφές χρεών και ευρώ από το λεφτόδεντρο της Κουμουνδούρου».

Υποστήριξε ακόμα ότι αν η κυβέρνηση είχε ακολουθήσει τις προτάσεις του ΣΥΡΙΖΑ «δεν θα υπήρχε σήμερα περιθώριο στήριξης εργαζομένων και επιχειρήσεων» και κατηγόρησε τον Αλ. Τσίπρα και τον ΣΥΡΙΖΑ ότι «δεν προέρχεται από παρθενογένεση. Ευτυχώς για τους Ελληνες έχει δοκιμαστεί. Εχει αποδειχθεί η συνέπεια λόγων και πράξεων και κανένας δεν τον πιστεύει».