Σε οξεία αντιπαράθεση εξελίχθηκαν τα πασχαλινά μηνύματα ανάμεσα στην κυβέρνηση της Κύπρου και την ηγεσία των Τουρκοκυπρίων, στον απόηχο της άτυπης πενταμερούς διάσκεψης του ΟΗΕ για το Κυπριακό. Στο μήνυμά του ο πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Ν. Αναστασιάδης, ζήτησε και από τους Τουρκοκύπριους να δώσουν τη μάχη ενωμένοι για την Κύπρο, κόντρα στη λογική του Ερ. Τατάρ και της Τουρκίας για δύο κράτη, κάτι που προκάλεσε την οργισμένη αντίδραση του ηγέτη των Τουρκοκυπρίων, με απειλές από το οθωμανικό παρελθόν της Τουρκίας.
Στη δήλωσή του ο Ν. Αναστασιάδης επισήμανε απευθυνόμενος προς τους Τουρκοκύπριους ότι το σημερινό «status quo δεν είναι μόνο απαράδεκτο, και για τις δύο κοινότητες, το χείριστο είναι πως δεν οδηγεί σε μια λύση που όλοι μαζί, ως Ευρωπαίοι πολίτες, θα μπορούμε να απολαύσουμε τα αγαθά της ειρήνης, της ασφάλειας και της ευημερίας» και πρόσθεσε: «Γι’ αυτό, και με όλο τον σεβασμό, σας καλώ ενωμένοι να δώσουμε τη μάχη για τη δική μας πατρίδα, την Κύπρο, που αγαπήσαμε και αγαπούμε».
Ο πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας προανήγγειλε ότι την ερχόμενη Παρασκευή και το Σάββατο, στο άτυπο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στην Πορτογαλία θα ενημερώσει τους Ευρωπαίους ηγέτες για τις τουρκικές προκλήσεις και τις επόμενες εβδομάδες η Λευκωσία θα αρχίσει διεθνή διπλωματική εκστρατεία για την «ανάγκη σεβασμού και υλοποίησης των αποφάσεων του Συμβουλίου Ασφαλείας τους ΟΗΕ και των όρων εντολής του γ.γ. του ΟΗΕ». Ηδη, από τη Μ. Τετάρτη και ενώ ήταν σε εξέλιξη η άτυπη πενταμερής διάσκεψη στη Γενεύη, ο υπουργός Εξωτερικών της Κύπρου Ν. Χριστοδουλίδης είχε τηλεφωνικές επαφές με τα υπουργεία Εξωτερικών των μόνιμων χωρών-μελών του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ για την εξέλιξη των συνομιλιών.
«Τα όσα απαράδεκτα κατέθεσε γραπτώς ο Τουρκοκύπριος ηγέτης αποδεικνύουν για άλλη μία φορά τους πραγματικούς στόχους της Τουρκίας, στόχοι που είναι διαχρονικοί και σκοπό έχουν είτε τη διχοτόμηση της Κύπρου είτε τη μετατροπή της Κυπριακής Δημοκρατίας σε προτεκτοράτο της Τουρκίας», δήλωσε ο Ν. Αναστασιάδης και πρόσθεσε τα εξής: «Θέλω με έμφαση να καταστήσω σαφές προς κάθε κατεύθυνση πως όσο επιθυμούμε έναν έντιμο συμβιβασμό, άλλο τόσο είμαστε αποφασισμένοι να απορρίψουμε κάθε πρόταση ή προσπάθεια νομιμοποίησης των νέων εκνόμων ενεργειών της Τουρκίας», δείχνοντας προς την επιχείρηση ανοίγματος των Βαρωσίων και τις απειλές για νέες γεωτρήσεις στην ΑΟΖ της Κύπρου από τουρκικά πλοία.
Απαντώντας στη δήλωση του Ν. Αναστασιάδη ο Ερ. Τατάρ έκανε λόγο για αναχρονιστική και απολυταρχική νοοτροπία και πρόσθεσε ότι ο πρόεδρος Αναστασιάδης προσέβαλε τους Τουρκοκύπριους αποκαλώντας τους «πολίτες μας». Είπε ακόμη πως η πρόταση δύο κρατών που έχει βάλει είναι προς όφελος της Κύπρου και πρόσθεσε ότι «είμαστε περήφανοι που είμαστε Τούρκοι, τα εγγόνια των Οθωμανών που κατέκτησαν την Κύπρο το 1571 και την έκαναν μια τουρκική πατρίδα». Περαιτέρω ισχυρίστηκε ότι η πρόταση που κατέθεσε στη Γενεύη αντιπροσωπεύει τη θέληση της πλειοψηφίας των Τουρκοκυπρίων, σημειώνοντας πως υποστηρίζεται επίσης από την Τουρκία, τη μεγαλύτερη και πιο ισχυρή χώρα στην περιοχή, όπως είπε.
«Ενώ εμείς, η τουρκική πλευρά, απαιτήσαμε σεβασμό και ισότιμο καθεστώς και κυριαρχία, που είναι το κεκτημένο δικαίωμα στη Γενεύη, ο Ν. Αναστασιάδης υπερασπίστηκε τον Ελληνισμό της Κύπρου και επαίνεσε την τρομοκρατική οργάνωση ΕΟΚΑ και εισηγήθηκε να γίνουμε μέρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, που έχει μετατραπεί σε ελληνικό κράτος, ως μειοψηφία. Εάν υπάρχει υπεροψία, αυτό είναι», πρόσθεσε. Ανέφερε ακόμα πως οι Τουρκοκύπριοι τον εξέλεξαν πρόεδρό τους, κατά την έκφρασή του, επειδή αυτός έφερε στο προσκήνιο το μοντέλο λύσης που βασίζεται σε δύο κυρίαρχα ισότιμα κράτη και κάλεσε την Ε.Ε. να τηρήσει, όπως είπε, τις υποσχέσεις που έδωσε μετά το δημοψήφισμα για το Σχέδιο Ανάν και να τερματίσει τη στάση της υπέρ των Ελληνοκυπρίων.
Διεθνείς αντιδράσεις
Σήμερα και αύριο αναμένονται οι επίσημες τοποθετήσεις των κομμάτων της αντιπολίτευσης στη Λευκωσία αλλά και στα κατεχόμενα. Οι πρώτες διεθνείς αντιδράσεις για την άτυπη πενταμερή στη Γενεύη δεν αφήνουν περιθώρια για πανηγυρισμούς στον Ερ. Τατάρ και την Αγκυρα. Οι ΗΠΑ με την ανακοίνωση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ έκαναν σαφές ότι η πρόταση των δύο κρατών που προβάλλεται από την Τουρκία και τα κατεχόμενα δεν γίνεται αποδεκτή, ενώ το ίδιο διεμήνυσε και η Ε.Ε. και αυτή η θέση αναμένεται να επαναληφθεί στην άτυπη σύνοδο κορυφής στο τέλος της εβδομάδας και στη συνέχεια τη Δευτέρα στο Συμβούλιο Εξωτερικών της Ε.Ε., που θα συζητήσει εκτενώς και πάλι την πορεία των ευρωτουρκικών σχέσεων. Εντός των ημερών αναμένεται και η δήλωση του γ.γ. του ΟΗΕ Αντ. Γκουτέρες προς τους εκπροσώπους των χωρών-μελών του Συμβουλίου Ασφαλείας για την άτυπη διάσκεψη και τη συνέχιση των προσπαθειών.
Στην Αθήνα, αναμένεται τώρα η πρόσκληση από την Αγκυρα για τον νέο γύρο των διερευνητικών επαφών και των πολιτικών διαβουλεύσεων και παράλληλα η συνέχεια των συνομιλιών για τα ΜΟΕ σε επίπεδο στρατιωτικών αντιπροσωπειών. Το ερώτημα είναι εάν η τουρκική πλευρά θα επιμείνει και στην πρόταση συνάντησης κορυφής Μητσοτάκη-Ερντογάν, με την ευκαιρία της συνόδου του ΝΑΤΟ στα μέσα Ιουνίου στις Βρυξέλλες, ή θα αφήσει να κυλήσει χρόνος για την προετοιμασία αυτής της συνάντησης μετά την αποτύπωση των συμπερασμάτων της Ε.Ε. για τις ευρωτουρκικές σχέσεις στη σύνοδο κορυφής στα τέλη Ιουνίου.
Σήμερα το ενδιαφέρον μεταφέρεται στις ΗΠΑ, όπου είναι προγραμματισμένη η έναρξη της δίκης για το σκάνδαλο της τουρκικής τράπεζας Halkbank και τις συναλλαγές της κυβέρνησης Ερντογάν με την Τεχεράνη, κατά παράβαση του διεθνούς εμπάργκο εις βάρος του Ιράν.
