Την πρώτη του επίσημη επίσκεψη στη μαρτυρική Ρουάντα, θέατρο μιας από τις χειρότερες γενοκτονίες της μεταπολεμικής εποχής, πραγματοποίησε χτες ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν, σε μια προσπάθεια βελτίωσης των σχέσεων με το παλιό της προτεκτοράτο, το οποίο «κληρονόμησε» μετά την κατ’ όνομα ανεξαρτητοποίησή του από τους Βέλγους.
Φτάνοντας λοιπόν στην πρωτεύουσα Κιγκάλι, και συγκεκριμένα στο μνημείο της γενοκτονίας του 1994, ο Μακρόν εκφώνησε ομιλία στην οποία, κατά τη συνήθεια των… πολιτισμένων αποικιοκρατικών δυνάμεων, αναγνώρισε μεν με πολυετή καθυστέρηση τις «βαριές ευθύνες» της χώρας του για τη σφαγή 800.000 αμάχων της φυλής Τούτσι από το καθεστώς των Χούτου, αλλά απέφυγε προσεκτικά να ζητήσει συγγνώμη για τις ευθύνες αυτές, και βέβαια αγνόησε παντελώς τα αιτήματα των επιζώντων για οικονομικές αποζημιώσεις – έστω και 27 χρόνια μετά.
Ο Μακρόν παραδέχτηκε πως η Γαλλία, αν και «δεν υπήρξε συνεργός» των φονιάδων, έθεσε «για πάρα πολύ καιρό τη σιωπή πάνω από την αναζήτηση της αλήθειας»: «Θέλοντας να εμποδίσει μία τοπική σύρραξη ή έναν εμφύλιο πόλεμο, [η Γαλλία] παρέμενε ντε φάκτο στο πλευρό ενός γενοκτονικού καθεστώτος […] Η Γαλλία έχει σήμερα ένα χρέος: να κοιτάξει την Ιστορία κατά πρόσωπο και να αναγνωρίσει το μερίδιό της για τα δεινά στα οποία υπέβαλε τον λαό της Ρουάντας», είπε ο Μακρόν, προσθέτοντας ότι «αυτό που μπορώ να δώσω είναι η αναγνώριση [της ευθύνης μας], δεν είναι δική μου δουλειά να ζητήσω συγγνώμη»…
Τι θράσος! Στην πραγματικότητα οι πάντες γνώριζαν ήδη από τη δεκαετία του 1990 ότι η γενοκτονία των Τούτσι, αλλά και όσων Χούτου αποπειράθηκαν να τους υπερασπιστούν, κράτησε τρεις ολόκληρους μήνες, και φυσικά δεν θα μπορούσε να ολοκληρωθεί χωρίς τις «πλάτες» και την ένοχη σιωπή του Παρισιού, και προσωπικά του Σοσιαλιστή και προοδευτικού, κατά τα άλλα, τότε προέδρου της Γαλλίας, Φρανσουά Μιτεράν.
Πρόσφατα, μόλις τον περασμένο Μάρτιο, ενδελεχής έρευνα Γάλλων ιστορικών –γνωστή και ως Εκθεση Duclert, από τον επικεφαλής της– υπογράμμιζε τις «συντριπτικές» ευθύνες της Γαλλίας και την «επιλεκτική τύφλωση» του Μιτεράν και της «αυλής» του απέναντι στον «ρατσιστικό και γενοκτονικό» χαρακτήρα της κυβέρνησης των Χούτου, που εκείνη την εποχή ήταν εκλεκτοί του γαλλικού κράτους και των γαλλικών εταιρειών, οι οποίες εκμεταλλεύονταν τις λιγοστές πρώτες ύλες της χώρας.
Βέβαια η Γαλλία δεν είναι η μόνη ξένη δύναμη που φέρει ευθύνη για τη σφαγή –οι ΗΠΑ του Μπιλ Κλίντον και η τότε ηγεσία του ΟΗΕ έχουν επίσης σοβαρό μερίδιο– όμως είναι αδιαμφισβήτητο γεγονός ότι μία ισχυρή παρέμβαση από το Παρίσι στην ηγεσία των Χούτου τον Απρίλιο του 1994 θα μπορούσε να είχε σώσει εκατοντάδες χιλιάδες ζωές. Οπως είναι γνωστό ότι οι γαλλικές ένοπλες δυνάμεις εκπαίδευσαν και εξόπλισαν τις παραστρατιωτικές ομάδες των Χούτου που πραγματοποίησαν τη γενοκτονία… Ενας από τους χιλιάδες επιζώντες της γενοκτονίας, ο Νταν Καρένζι, είπε στο Associated Press: «Δεν θέλουμε από τον Μακρόν να μας πει για την ευθύνη και για τον ρόλο που έπαιξε η Γαλλία, αυτά τα ξέραμε. Εμείς οι επιζώντες θέλαμε μια επίσημη απολογία. Αληθινά με απογοήτευσε».
Σε ποιον όμως τα είπε όλα αυτά ο Μακρόν; Μα φυσικά στον ισόβιο «πρόεδρο»-δικτάτορα της μικρής κεντροαφρικανικής χώρας, Πολ Καγκάμε, που ευχαρίστησε τον Μακρόν για το «τρομερό θάρρος και την ειλικρίνειά του, που είναι πιο πολύτιμη από μια συγγνώμη» και φυσικά για τις «μεγάλες επενδύσεις» που υποσχέθηκε να φέρει, όπως και για το «δωράκι» των 100.000 δόσεων αντι-Covid εμβολίων, που μετέφερε με το προεδρικό αεροσκάφος του.
Ο απολυταρχικός ηγέτης Καγκάμε κυβερνά τη… «δημοκρατία» του με σιδερένια μπότα από το 1994 έως σήμερα, και το μονοκομματικό ουσιαστικά καθεστώς του είναι διαβόητο για τη βίαιη καταστολή όσων αντιτίθενται σε αυτό, αλλά και για τη φιλική στάση του απέναντι στις ξένες επιχειρήσεις που διαγουμίζουν τον πλούτο της πάμφτωχης χώρας: το πραγματικό πρόβλημα του Μακρόν είναι πως τα τελευταία χρόνια –και ειδικά μετά την ποινική δίωξη για διαφθορά που άσκησαν Γάλλοι δικαστές σε ντόπιους αξιωματούχους το 2006, η οποία οδήγησε σε πενταετές «πάγωμα» των διπλωματικών σχέσεων– ο Καγκάμε ευνοεί τις αμερικανικές, γερμανικές και κινεζικές εταιρείες, σε βάρος των… πατροπαράδοτων γαλλικών!
