Η σφαγή του Λάντλοου

Κολοράντο, 27 Απριλίου 1914. Χιλιάδες άνθρωποι ακολουθούν τη νεκρική πομπή με το σκήνωμα ενός 24χρονου. Τον έλεγαν Λούη Τίκα.

Την εποχή που ο Τίκας έφτασε στο Ντένβερ, στα ορυχεία υπήρχαν συνθήκες δουλείας. Το μεγάλο αφεντικό και εταιρικός μεσάζων ήταν ο Σκλήρης. Οι «Ελληνες του Σκλήρη» εργάζονταν για 1,75 δολάριο την ημέρα ενώ οι υπόλοιπες εθνότητες έπαιρναν 2,50 δολάρια. Τα ημερομίσθια όλων βέβαια ήταν τόσο χαμηλά ώστε πολλές οικογένειες ικανοποιούνταν με τις «αποζημιώσεις θανάτου» στα πάμπολλα εργατικά ατυχήματα. Σπίτια και καταστήματα ανήκαν στην εταιρεία των ορυχείων, η οποία κοστολογούσε τη χρήση και τα ψώνια 25% ακριβότερα από την «ελεύθερη αγορά». Οι εργάτες «έπρεπε» να κατοικούν και να ψωνίζουν από την εταιρεία, η οποία τους πλήρωνε σε κουπόνια ανταλλάξιμα μόνο στα ταμεία των δικών της καταστημάτων.

Ο Τίκας εγκατέλειψε το καφενείο και σε επαφή με την Ενωση Ανθρακωρύχων Αμερικής άρχισε να οργανώνει τους εργάτες εν μέσω απίστευτων εκφοβισμών. Ο «Λούης ο Ελληνας» ή ο «Λίο ο Κρητικός», όπως τον αποκαλούσαν, γίνεται θρύλος της «άλλης» (κρυφής και κυνηγημένης) Αμερικής.

Η εταιρεία, για να καταπνίξει την απεργία, προέβη σε όποια τρομοκρατία μπορεί να φανταστεί κανείς αλλά οι απεργοί δεν πτοήθηκαν. Ο καταυλισμός αυτών των «αμόρφωτων κι ανίκανων να λειτουργήσουν άνευ μαστιγίου» λειτουργούσε σαν μια ειρηνική και πρώτη φορά απελεύθερη από το «γραβατωμένο» έγκλημα πόλη: πεντακόσιοι άνδρες, τριακόσιες πενήντα γυναίκες, τετρακόσια πενήντα παιδιά, φούρνος κι ελληνικό καφενείο, «ψωμί» για τα παιδιά και τους μεγάλους δίχως τις τερατώδεις υπερτιμολογήσεις.

Οταν ο Ροκφέλερ έστειλε με στολές της Εθνοφρουράς «δικούς της μισθοφόρους» κι ένα θωρακισμένο αυτοκίνητο με πολυβόλο Death Special, ακολούθησε αυτό που ο Zinn αποκάλεσε τη χειρότερη σφαγή της εργοδοσίας στην ιστορία της Αμερικής. Σύμφωνα με τη μαρτυρία της θρυλικής Mother Jones, «πάνω από σαράντα άτομα σκοτώθηκαν από σφαίρες και από ασφυξία, ενώ ένα αγοράκι δέχτηκε μια σφαίρα στο κεφάλι καθώς προσπαθούσε να σώσει το γατάκι του».

Ο Τίκας θέλησε να παρέμβει και ζήτησε να δει τον επικεφαλής της Εθνοφρουράς, λοχαγό Karl Linderfeld, κρατώντας λευκή σημαία: οι αυτόπτες μάρτυρες είπαν ότι ο αξιωματούχος έσπασε με την καραμπίνα το κρανίο του Τίκα. Οι εθνοφρουροί βάλθηκαν να πυροβολούν το άψυχο σώμα. Επειτα εισέβαλαν στον καταυλισμό, ρίχνοντας αδιακρίτως… Ανάμεσα στους νεκρούς ήταν παιδιά από τριών μηνών ώς 11 ετών. Η μνήμη του κρατήθηκε ζωντανή με αγώνες και τραγούδια που θυμίζουν μία από τις πιο μαύρες σελίδες στην αποσιωπημένη ιστορία της Αμερικής και του κόσμου. «Χρειάζονται περισσότερα από σφαίρες για να σκοτώσεις έναν άνθρωπο».