Με μεγάλο μέρος της χώρας να έχει κηρυχτεί σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης λόγω της πανδημίας του κορονοϊού, θα διεξαχθεί στις 11 Απριλίου ο δεύτερος γύρος των προεδρικών εκλογών στο Εκουαδόρ.
Ο Αντρές Αράους, ο υποψήφιος της επανάστασης των πολιτών και δελφίνος του πρώην προέδρου Ραφαέλ Κορέα, φέρεται από τις περισσότερες δημοσκοπήσεις να προηγείται του συντηρητικού πρώην τραπεζίτη Γκιγέρμο Λάσο, που ωστόσο τις τελευταίες ημέρες αυξάνει το ποσοστό του χάρη και στη βρόμικη καμπάνια λάσπης και στα fake news που έχει εξαπολύσει.
Οι δημοσκοπήσεις μέχρι τις τελευταίες ημέρες έδιναν προβάδισμα τουλάχιστον δέκα ποσοστιαίων μονάδων στον Αράους, με μέσο όρο ένα 55,7% έναντι ενός 44,3% του Λάσο. Αλλά δύο πρόσφατες δημοσκοπήσεις διαφοροποιούνται: εκείνη της εταιρείας Click Report δίνει νίκη στον συντηρητικό υποψήφιο με 51,49% έναντι 48,51% του 38χρονου οικονομολόγου, ενώ αυτή της εταιρείας Market προβλέπει μια τεχνική ισοπαλία ανάμεσα στους δύο υποψηφίους με μια διαφορά μικρότερη της μιας μονάδας.
Το θρίλερ του α΄ γύρου
Ο Λάσο, που ήρθε δεύτερος στις εκλογές του Φεβρουαρίου με μόλις 0,35 μονάδες μπροστά από τον ιθαγενή Γιάκου Πέρες, ηγέτη του κόμματος Pachakutik, δεν κατάφερε να διαμορφώσει ένα κοινό μέτωπο εναντίον του Αράους και του «κορεϊσμού».
Η Συνομοσπονδία Ιθαγενών Εθνοτήτων του Εκουαδόρ (CONAI), της οποίας πολιτική πτέρυγα αποτελεί το Pachakutik, αποφάσισε να υιοθετήσει την «ιδεολογική άκυρη ψήφο» για τον δεύτερο γύρο. Επειτα από έντονες εσωτερικές διεργασίες, η ηγεσία της απέρριψε την τάση εκείνων που -όπως ο Γιάκου Πέρες- απαιτούσαν τη συμμαχία του ιθαγενικού κινήματος με τη δεξιά προδίδοντας την ουσία της αγωνιστικής ιστορίας του.
Ενώ ο Χαβιέρ Ερβας, της Δημοκρατικής Αριστεράς που αναδείχτηκε τέταρτος στον πρώτο γύρο με ένα 16%, αρνήθηκε επίσης να στηρίξει -δημόσια τουλάχιστον- τον συντηρητικό υποψήφιο, προτιμώντας να διατηρήσει την εικόνα του ηγέτη μιας προοδευτικής σοσιαλδημοκρατικής δύναμης.
Ανάλογη και η στάση της «Συμμαχίας Χώρα», του κυβερνώντος κόμματος, που δήλωσε ότι δεν πρόκειται σε καμία περίπτωση να στηρίξει τη Δεξιά: έπειτα από μια τραυματική διαδικασία πολιτικής κάθαρσης με την αποπομπή από την ηγεσία του τού προέδρου Λενίν Μορένο και τον χαρακτηρισμό της διακυβέρνησής του ως «ανεύθυνης προδοσίας του λαού», το κόμμα αναζητά να αποστασιοποιηθεί από τον νεοφιλελευθερισμό που ασπάστηκε αυτή την τετραετία.
Σύμφωνα με τον αναλυτή Σαντιάγο Μπαμπάσε της Λατινοαμερικανικής Σχολής Κοινωνικών Επιστημών (Flacso), ελλείψει αυτού του κοινού μετώπου και με δεδομένη τη διαφορά των 13 μονάδων με τις οποίες ο Αράους κέρδισε τον πρώτο γύρο, «παρότι κι οι δυο υποψήφιοι μπορεί να κερδίσουν με βάση τις δημοσκοπικές προβολές, νομίζω ότι οι πιθανότητες του Λάσο, που θεωρείται και εκπρόσωπος των ελίτ, είναι λιγότερες γιατί δύσκολα μπορεί να καλύψει αυτή τη διαφορά».
Οταν μάλιστα η χώρα έχει πληγεί βαθιά από την πανδημία, με τους νεκρούς να έχουν ξεπεράσει τους 17.000, μόλις 204.000 να έχουν εμβολιαστεί έστω με μία δόση (το 1,2% των 17 εκατομμυρίων του πληθυσμού), την οικονομία να έχει συρρικνωθεί κατά 7,8% το 2020 και τη φτώχεια να έχει εκτοξευθεί, ο κόσμος αυτό που επιθυμεί είναι μια αλλαγή από τις καταστροφικές πολιτικές που ακολούθησε η κυβέρνηση του Λενίν Μορένο.
Νεοφιλελεύθερες πολιτικές που στην πράξη ενσαρκώνει και ο Γκιγέρμο Λάσο με το κυβερνητικό του πρόγραμμα.
Στην πραγματικότητα στο Εκουαδόρ η αναμέτρηση, συνεχίζει ο αναλυτής, είναι ανάμεσα σε δυο διαφορετικά πολιτικά και οικονομικά μοντέλα: από τη μία είναι η επιστροφή της Αριστεράς στην εξουσία με έμφαση στα κοινωνικά και οικονομικά δικαιώματα της πλειοψηφίας, και από την άλλη είναι η εδραίωση της Δεξιάς μετά τη στροφή που έκανε ο Μορένο και τη στήριξη που πλέον χαίρει ανάμεσα σε επιχειρηματίες, ελίτ και ΔΝΤ.
Βρόμικη εκστρατεία προκλήσεων
Ο Αράους επισημαίνει πως αυξάνουν οι φήμες για προσπάθειες χειραγώγησης των εκλογών, φόβος που εντείνεται με την κήρυξη της κατάστασης έκτακτης ανάγκης, η οποία δίνει στον πρόεδρο Λενίν Μορένο ευρείες εξουσίες: από το να ματαιώσει «κάθε εκδήλωση που συνεπάγεται μαζική συμμετοχή και συγκέντρωση ατόμων» μέχρι και να αλλάξει τα πρωτόκολλα των εκλογών ή να καλέσει τις Ενοπλες Δυνάμεις να αποκαταστήσουν τη δημόσια τάξη, όπως καταγγέλλει ο προοδευτικός υποψήφιος ζητώντας από τη διεθνή κοινότητα να είναι σε επιφυλακή.
Παράλληλα ο ίδιος έγινε στόχος μιας βρόμικης καμπάνιας λάσπης και συκοφαντίας, που έφτασε ακόμη και να επιχειρήσει να τον εμφανίσει ως «κηφήνα» που αμειβόταν επί χρόνια από την Κεντρική Τράπεζα ενώ δεν εργαζόταν.
«Είναι μια άθλια κυνική βρόμικη καμπάνια που επιδιώκει μια δολοφονία χαρακτήρα, μπερδεύοντας τους πολίτες σχετικά με τη διαδρομή μου στην υπηρεσία του τόπου», έλεγε σε συνέντευξή του στην εφημερίδα Pagina12, προσθέτοντας πως αυτή η καμπάνια δεν διεξάγεται μόνο από τις ντόπιες συντηρητικές δυνάμεις αλλά και από τις περιφερειακές.
Λίγο μετά τον πρώτο γύρο των προεδρικών εκλογών, σε μια πρωτοφανή παρέμβαση στα εσωτερικά της χώρας, ο γενικός εισαγγελέας της Κολομβίας έφτασε στο Εκουαδόρ για να «προσφέρει» στον ομόλογό του πληροφορίες για υποτιθέμενη χρηματοδότηση της καμπάνιας του Αράους από το κολομβιανό αντάρτικο ELN (Εθνικοαπελευθερωτικός Στρατός). Μια ψευδή είδηση που όπως καταγγέλλει ο προοδευτικός υποψήφιος είχε στόχο να τον αποκλείσει από τον δεύτερο γύρο με την πρόφαση της παραβίασης της εκλογικής νομοθεσίας.
Ενώ ακόμη μία επίθεση ήρθε και από την Αργεντινή, με τη συντηρητική εφημερίδα Clarín να γράφει πως εμβολιάστηκε κατά την επίσκεψή του στην Αργεντινή: κάτι αδύνατο γιατί ο Αράους ήταν στην Αργεντινή ώς τις 5 Δεκεμβρίου, ενώ το εμβόλιο έφτασε στις 24 Δεκεμβρίου. «Ποτέ δεν απέδειξαν τίποτα, πλαστές ειδήσεις που αναπαράχθηκαν και μέσα στο Εκουαδόρ για να χτίσουν ένα αφήγημα εναντίον μου…».
