Πολιτιστικές Διαδρομές στην επικράτεια

Σχεδόν σαράντα χρόνια μετά τη χάραξη των πρώτων πολιτιστικών διαδρομών από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, το υπουργείο Πολιτισμού στοχεύει στην ανάπτυξη του πολιτιστικού τουρισμού και επιστρατεύει αυτόν τον τρόπο για να συνδέσει δεκάδες μνημεία και φυσικά τοπία, να φτιάξει αφηγήσεις μέσα από ιστορικά μονοπάτια, να τονώσει τον πολιτιστικό πλούτο της περιφέρειας, να ενισχύσει τους λιγότερο ευνοημένους από πλευράς επισκεψιμότητας αρχαιολογικούς χώρους και φυσικά να συμβάλει οικονομικά στην ανάδειξη και συντήρησή τους.

Εδώ και τουλάχιστον οκτώ μήνες σχεδιάζονται πέντε πολιτιστικές διαδρομές που συνδέουν εμβληματικούς αρχαιολογικούς χώρους και μνημεία και σχεδιάστηκαν πάνω σε θεματικές αφηγήσεις που καλύπτουν όλες τις περιόδους της ελληνικής ιστορίας.

Πρόκειται για τις εξής: «Στα Βήματα του Αποστόλου Παύλου», «Πολιτιστική Εγνατία Οδός», «Ο δρόμος προς τη Δύση. Από τον Ομηρο στον Θερβάντες», «Μνημειακά έργα κυκλώπων και ανθρώπων κατά τη μυκηναϊκή εποχή (2η χιλιετία π.Χ.)», «Δίκτυο κάστρων: από το Βυζάντιο έως την οθωμανοκρατία». Γεωγραφικά καλύπτουν σχεδόν ολόκληρη την ελληνική επικράτεια και διεκδικούν 32 εκατομμύρια ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης.

Τι σημαίνει όμως πολιτιστική διαδρομή; «Είναι διαδρομές με κοινά χαρακτηριστικά. Διαθέτουν ένα κεντρικό θέμα το οποίο λειτουργεί σαν συνεκτικό στοιχείο. Καλύπτουν μία προσδιοριζόμενη περιοχή και διαθέτουν αναγνωρίσιμη ταυτότητα και ιδιαίτερη επωνυμία. Εχουν επίσης κοινούς στόχους όπως την προσέλκυση επισκεπτών στη συγκεκριμένη περιοχή, την επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου, τη δημιουργία αναπτυξιακών προϋποθέσεων και ευκαιριών για το τοπικό εμπόριο, την τόνωση της τοπικής κοινωνίας και οικονομίας, την εξασφάλιση πόρων για τη συντήρηση των πολιτιστικών υποδομών που συνδέονται με αυτές», ανέφερε η υπουργός Πολιτισμού και Αθλητισμού Λίνα Μενδώνη, παρουσιάζοντας τα σχέδιά τους.

Οι θεματικές πολιτιστικές διαδρομές σχεδιάζονται κατά μήκος σύγχρονων αυτοκινητόδρομων που διασχίζουν όλη τη χώρα και συνδέουν περιφέρειες, πόλεις, αγροτικές περιοχές, αρχαιολογικούς χώρους, ιστορικούς τόπους, μνημεία, τουριστικά αξιοθέατα και φυσικά τοπία. Σύμφωνα, δε, με τους υπολογισμούς, μέσα από το πρόγραμμα των Πολιτιστικών Διαδρομών θα εκτελεστούν περισσότερα από 33 έργα σε 18 νομούς σε όλη τη χώρα.

Στην ανάλυση των κονδυλίων, κάθε διαδρομή διεκδικεί ένα ποσό 500.000 ευρώ προκειμένου να ευπρεπιστούν χώροι οι οποίοι ήδη έχουν αναδειχθεί αλλά χρειάζονται κάτι περισσότερο. Επίσης, 1 εκατ. ευρώ αφιερώνονται στην ανάπτυξη των ψηφιακών εφαρμογών καθώς κάθε διαδρομή πρέπει να έχει δικό της δίκτυο ψηφιακής επικοινωνίας. Ενώ το μεγαλύτερο ποσό (27 εκατ. ευρώ) πηγαίνει στη συντήρηση, αποκατάσταση και ανάδειξη αρχαιολογικών χώρων και μνημείων. Ο συνολικός προϋπολογισμός της πρότασης είναι 32 εκατ. ευρώ στα οποία θα πρέπει να συνυπολογίσουμε 24% ΦΠΑ που επωμίζεται η ελληνική πλευρά, καθώς το Ταμείο Ανάκαμψης δεν τον καλύπτει.

Σίγουρη για τη σοβαρή προετοιμασία που έχουν κάνει προκειμένου να διεκδικήσουν τα χρήματα, η υπουργός ανέλυσε τους δύο γεωγραφικούς άξονες των πέντε Πολιτιστικών Διαδρομών:

● Ο πρώτος διασχίζει τη Βόρεια Ελλάδα και συνδέει αρχαιολογικούς χώρους και μουσεία στις Περιφέρειες Ανατολικής Μακεδονίας-Θράκης, Δυτικής Μακεδονίας και Ηπείρου (η Θεσσαλονίκη κρατά σημαίνοντα ρόλο στο όλο εγχείρημα).

● Ο δεύτερος ξεκινά από την Ηπειρο και κινείται προς τον Νότο καλύπτοντας τις Περιφέρειες Ιονίων Νήσων, Στερεάς Ελλάδας και Δυτικής Ελλάδας. Ιδιαίτερο ρόλο διαδραματίζει η Περιφέρεια Πελοποννήσου (συμμετέχει στις τέσσερις από τις πέντε Διαδρομές).

Βασικός στόχος του έργου είναι να αναπτυχθεί ο πολιτιστικός τουρισμός. Οπως τόνισε η Λ. Μενδώνη, «έγινε ένα ισορροπημένο μείγμα θέσεων σε κάθε διαδρομή με σκοπό να ενισχυθούν οι λιγότερο ευνοημένοι από πλευράς επισκεψιμότητας αρχαιολογικοί χώροι, ενώ η ενοποίηση μεμονωμένων θέσεων σε ολοκληρωμένες Διαδρομές δίνει τη δυνατότητα να επικοινωνηθούν σε δυνητικούς επισκέπτες αρχαιολογικοί χώροι και μνημεία που θα ήταν πρακτικά αδύνατο να γίνουν γνωστά πέρα από τα στενά όρια της περιοχής τους.

Για τον λόγο αυτό έχει εν πολλοίς εξαιρεθεί η Αττική, η οποία συγκεντρώνει το 44,7% των επισκεπτών αρχαιολογικών χώρων και το 46,5% των επισκεπτών μουσείων». Σημαντικό επίσης κριτήριο για την επιλογή των θέσεων ήταν η κατάσταση και «ετοιμότητά» τους, καθώς το 70% των έργων πρέπει να έχει συμβασιοποιηθεί ώς το 2022 και το υπόλοιπο 30% μέσα στο 2023.