Το «προξενιό» των εμβολίων

Το «πάντρεμα» περιφερειακών εταιρειών παραγωγής φαρμάκων σε όλη την Ευρώπη με τις μεγάλες φαρμακευτικές εταιρείες που παράγουν τα εμβόλια κατά του κορονοϊού επιχειρεί η Κομισιόν, προκειμένου να αυξήσει την παραγωγή στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Είναι μία από τις βασικές προτεραιότητες της Επιτροπής για να προετοιμαστούν τα 27 κράτη-μέλη απέναντι στην αυξημένη απειλή των μεταλλάξεων του κορονοϊού.

Στο πλαίσιο αυτό, η Κομισιόν διοργάνωσε μια διαδικτυακή εκδήλωση, όπου οι «big pharma», οι εταιρείες δηλαδή που συμπεριλαμβάνονται στο χαρτοφυλάκιο των Βρυξελλών για τα εμβόλια, είχαν μια πρώτη επαφή με τις εταιρείες από τα κράτη-μέλη που θα μπορούσαν να συμβάλουν σε όλα τα στάδια της μαζικής παραγωγής των εμβολίων. Πέντε ελληνικές εταιρείες ήταν ανάμεσα στις ενδιαφερόμενες. Από τις επαφές αυτές μπορεί να προκύψουν συμβόλαια συμπαραγωγής των πολυπόθητων εμβολίων.

Φανταστείτε το σαν ένα γραφείο συνοικεσίων ή -για τους πιο προχωρημένους- σαν μια εφαρμογή στο κινητό για ερωτικές γνωριμίες (speed dating). Η Κομισιόν απλώς προσέφερε την πλατφόρμα, προκειμένου οι ενδιαφερόμενοι και από τις δύο πλευρές να συναντηθούν μεταξύ τους.

Στην ολιγόλεπτη επαφή, η πλευρά των περιφερειακών εταιρειών έπρεπε να παρουσιάσει όλη την… προίκα της: τον αριθμό των εμβολίων που θα μπορούσε να παράξει, την εμπειρία της, τις εγκαταστάσεις της και άλλα δεδομένα που θα μπορούσαν να ενδιαφέρουν τις μεγάλες φαρμακευτικές. Και πλέον, οι πολυεθνικές εταιρείες έχουν να εξετάσουν τις προσφορές, προκειμένου να αποφασίσουν με ποιες εταιρείες και πού τελικά θα συνάψουν σχέσεις και να προχωρήσουν στην αντίστοιχη προσφορά.

Η συνεργασία αφορά όλα τα στάδια της παραγωγής: από τις πρώτες ύλες του εμβολίου, τα βασικά συστατικά, μέχρι και τη συσκευασία. Σε περίπτωση συμμετοχής στην καθαυτό παραγωγή του εμβολίου, θα υπάρξει ουσιαστικά αυτό που η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποκαλεί «εθελοντικό διαμοιρασμό της πατέντας των εμβολίων».Παρ’ όλο που τα κριτήρια για την επιλογή συγκεκριμένων εργοστασίων δεν είναι σαφή, αφού και οι ανάγκες των μεγάλων εταιρειών δεν είναι δεδομένες, αυτό που θα έχει σημασία θα είναι η δυνατότητα παραγωγής και η εμπειρία των εταιρειών. Φυσικά, όπως και σε πολλά άλλα πράγματα σε αυτή τη ζωή, το μέγεθος μετράει, όπως επίσης και το γεωγραφικό σημείο στο οποίο βρίσκεται κάθε μονάδα παραγωγής.

Το σημερινό δίκτυο παραγωγής δεν περιλαμβάνει την Ελλάδα

Καθόλου τυχαίο δεν είναι που στον χάρτη που παρουσίασε ο επικεφαλής της «ομάδας κρούσης» για τα εμβόλια, επίτροπος Εσωτερικής Αγοράς και Βιομηχανίας Τιερί Μπρετόν, η συντριπτική πλειονότητα των φαρμακευτικών εταιρειών που εμπλέκονται ήδη στην παραγωγή των εμβολίων κατά του COVID-19 βρίσκεται στην Κεντρική Ευρώπη. «Η Ευρώπη αναμένεται ότι μέχρι το τέλος του χρόνου θα γίνει ο παγκόσμιος ηγέτης στην παραγωγή εμβολίων κατά του κορονοϊού, καθώς 52 εργοστάσια σε όλη την ήπειρο θα συμμετέχουν στη διαδικασία αυτή», έχει δηλώσει ο Τ. Μπρετόν.

Πρόκειται για τον ίδιο χάρτη που η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν παρουσίασε στην τηλεδιάσκεψη των ηγετών πριν από δύο εβδομάδες, εξηγώντας ότι μέχρι το τέλος της χρονιάς, η Ευρώπη αναμένεται ότι θα έχει την ικανότητα να παράγει από δύο έως τρία δισεκατομμύρια δόσεις. Σύμφωνα με πηγές της Επιτροπής, προτεραιότητα μέχρι τώρα είχαν οι εταιρείες που έχουν ήδη εμπειρία με παραγωγή εμβολίων – και όχι γενικά φαρμάκων.

Ο χάρτης που παρουσίασε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στους ηγέτες κατά την τελευταία τηλεδιάσκεψη κορυφής. Αποτυπώνει το δίκτυο των 52 εργοστασίων σε όλη την Ευρώπη, που συμμετέχουν αυτή τη στιγμή στην παραγωγή των εμβολίων κατά του κορονοϊού. Η Ελλάδα δεν συμμετέχει στο δίκτυο αυτό. Κι αυτό δεν είναι καθόλου τυχαίο. Η συντριπτική πλειονότητα των εταιρειών βρίσκεται στην Κεντρική Ευρώπη. Σύμφωνα με πηγές της Κομισιόν, προτεραιότητα μέχρι τώρα είχαν οι εταιρείες που έχουν ήδη εμπειρία στην παραγωγή εμβολίων και όχι γενικά φαρμάκων. Ομως τώρα τα σχέδια της Ε.Ε. διευρύνονται. Για συμπαραγωγή εμβολίων ενδιαφέρθηκαν 5 ελληνικές εταιρείες

Ο χάρτης, που παρουσιάζει σήμερα η «Εφ.Συν.», εμφανίζει την Ελλάδα εκτός του υπάρχοντος δικτύου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το εμβόλιο. Σύμφωνα με πηγές της Κομισιόν, αυτό οφείλεται κυρίως στο γεγονός ότι οι ελληνικές εταιρείες δεν έχουν μεγάλη εμπειρία με τα εμβόλια. Επίσης, είναι μικρότερες γενικά από αυτές που βρίσκονται σε Βέλγιο, Ολλανδία -που είναι στο γεωγραφικό κέντρο της Ευρώπης- ή σε άλλες, μεγαλύτερες χώρες. Και επιπλέον, σε αυτή τη φάση της παραγωγής, βολεύουν περισσότερο οι χώρες που βρίσκονται πιο κοντά στην καρδιά της ηπείρου.

«Δεδομένου ότι οι ελλείψεις εμβολίων σχετίζονται με ελλείψεις στην παραγωγική ικανότητα, αυτό που βοηθά καλύτερα είναι η συνεργασία με επιχειρήσεις για τη διασφάλιση νέων συνεργειών, γεγονός που θα επιτρέψει και την ταχύτερη επέκταση της παραγωγής», μας εξήγησε πηγή της Κομισιόν. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η Επιτροπή, τώρα, μέσω της ειδικής ομάδας του Μπρετόν, συνεργάζεται με τα κράτη-μέλη και τις εταιρείες για να διερευνήσει όλες τις οδούς για την αύξηση της παραγωγικής ικανότητας. Η ιδέα είναι να προωθηθεί η δια-βιομηχανική συνεργασία, φέρνοντας νέους παίκτες. Στο πλαίσιο αυτής της βιομηχανικής συνεργασίας, θα πρέπει να συνάπτονται συμφωνίες για τις μεταβιβάσεις σχετικής εμπειρίας και τεχνογνωσίας, όπου απαιτείται.

Τα νέα σχέδια της Κομισιόν

Τα νέα σχέδια της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στοχεύουν να διευρύνουν το δίκτυο. «Αυτές οι μονάδες που θα επιλεγούν θα είναι σε εγρήγορση συνεχώς, που σημαίνει ότι θα διατηρούνται ενημερωμένες και θα προορίζονται για χρήση από την Ε.Ε. σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης. Θα μπορέσουν να κινητοποιηθούν σε σύντομο χρονικό διάστημα για να απαντήσουν σε μια κρίση υγείας», μας είπε η ίδια πηγή.

Το συνοικέσιο λοιπόν έγινε, αλλά τα αποτελέσματα δεν θα τα μάθουμε σύντομα. Η Επιτροπή αξιολογεί επί του παρόντος διαφορετικές επιλογές και δυνατότητες με τους κατασκευαστές εμβολίων, συντονίζοντας και τις προσπάθειες των κρατών-μελών. Ωστόσο, η τελική επιλογή είναι των εταιρειών. Αυτό που λέμε «σαν θέλει η νύφη κι ο γαμπρός…».