Η μετάβαση στην πράσινη οικονομία δεν αποτελεί μόνο μία περιβαλλοντική ανάγκη που επιβάλλεται από την κλιματική αλλαγή και το μέλλον του πλανήτη μας. Η πράσινη ανάπτυξη είναι το νέο μοντέλο που επιβάλλεται από τα νέα δεδομένα στην οικονομία και την καταναλωτική συμπεριφορά. Εξασφαλίζει επενδύσεις, καινοτομία, ανταγωνιστικότητα και προστασία του περιβάλλοντος. Ικανοποιεί τις σημερινές ανάγκες της οικονομίας και των καταναλωτών χωρίς να δεσμεύει τις επόμενες γενιές.
Σε αυτό το νέο μοντέλο ανάπτυξης, η προστασία του περιβάλλοντος αποτελεί τον κεντρικό άξονα, ο οποίος αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο οι οικονομίες και οι επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν τις στοχοθεσίες και τον στρατηγικό σχεδιασμό. Για παράδειγμα, ο στόχος για ένα ποιοτικό προϊόν, το οποίο μόλις χαλάσει θα πρέπει να πεταχτεί και να αντικατασταθεί από ένα νέο, αλλάζει. Τώρα, το προϊόν αυτό θα πρέπει να είναι σχεδιασμένο με τρόπο που να είναι επισκευάσιμο, κάθε εξάρτημα να μπορεί να αλλάζει και να αντικαθίσταται με ένα ανακυκλώσιμο. Στόχος πλέον δεν είναι να αλλάζουμε τα προϊόντα συχνότερα, αλλά να τα κρατάμε περισσότερο χρόνο.
Αυτά είναι μερικά μόνο από τα συμπεράσματα του 6ου Ελληνο-Σουηδικού Επιχειρηματικού Συνεδρίου με θέμα τη μετάβαση της Ελλάδας σε ένα βιώσιμο μέλλον που πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη, 18 Μαρτίου. Η έναρξη των εργασιών έγινε από την πρόεδρο του Ελληνο-Σουηδικού Εμπορικού Επιμελητηρίου, κυρία Ράνια Πατσιοπούλου, η οποία ανέδειξε την αναγκαιότητα της μετάβασης αυτής και τη χρησιμότητα της συνεργασίας μεταξύ Ελλάδος και Σουηδίας για ανταλλαγή τεχνογνωσίας και βέλτιστων πρακτικών.
Τη στήριξη της Ελλάδας με επενδύσεις, τεχνογνωσία και συνεργασία με ελληνικές επιχειρήσεις και πανεπιστήμια επιβεβαίωσε η Πρέσβης της Σουηδίας στην Ελλάδα Charlotte Sammelin. Η Πρέσβης τόνισε ότι οι σουηδικές επιχειρήσεις και επενδύσεις στην Ελλάδα αυξάνονται και ότι η Σουηδία βρίσκεται στο πλευρό της ελληνικής κυβέρνησης σε ό,τι αφορά τον στρατηγικό σχεδιασμό για το περιβάλλον και την πράσινη ανάπτυξη, τόσο σε διμερές επίπεδο όσο και εντός Ευρώπης και διεθνώς.
Ο επικεφαλής σύμβουλος του Έλληνα Πρωθυπουργού σε θέματα ενέργειας, κλιματικής αλλαγής και περιβάλλοντος, κ. Γεώργιος Κρεμλής, ανέπτυξε το στρατηγικό πλάνο της κυβέρνησης και ζήτησε τη στήριξη στη “κλιματική διπλωματία” από τη Σουηδία. Ο κ. Κρεμλής αναφέρθηκε στους τέσσερις βασικούς άξονες του σχεδίου για την πράσινη ανάπτυξη. Ο πρώτος άξονας προβλέπει τη σταδιακή μείωση του λιγνίτη μέχρι το 2028.
Ο δεύτερος άξονας είναι ο στόχος για μείωση των εκπομπών ρύπων κατά 55% μέχρι το 2050. Ο τρίτος στόχος είναι η αποτελεσματική ανακύκλωση, με στόχο την επαναχρησιμοποίηση, μειώνοντας έτσι το αρνητικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα, σημαντικά κόστη και βελτιώνοντας το εξωτερικό ισοζύγιο. Ο τέταρτος στόχος είναι η ενίσχυση της ηλεκτροκίνησης. Ο κ. Κρεμλής μίλησε για ένα ολιστικό πρόγραμμα το οποίο θα εφαρμοστεί όχι μόνο σε δήμους και περιφέρειες, αλλά σε όλους τους κλάδους της οικονομίας και τις επιχειρήσεις. Το σχέδιο της κυβέρνησης, όπως είπε, είναι φιλόδοξο καθώς θέτει αυστηρότερους όρους και στόχους από ό,τι η Ευρωπαϊκή Ένωση. Όμως, αυτό είναι απαραίτητο για τη μετάβαση της ελληνικής οικονομίας στη βιώσιμη και πράσινη ανάπτυξη. Είναι και ευκαιρία λόγω των κονδυλίων από το Ταμείο Ανάπτυξης, τα οποία αφορούν στη χρηματοδότηση έργων και μεταρρυθμίσεων με στόχο το θετικό αποτύπωμα στο περιβάλλον, την κοινωνία και τη διακυβέρνηση. Ταυτόχρονα, θα αλλάξει το οικονομικό και επιχειρηματικό μοντέλο, ενισχύοντας την καινοτομία και αυξάνοντας τις επενδύσεις, την απασχόληση και την ανταγωνιστικότητα.
Η χρήση και επαναχρησιμοποίηση, όπως και η μετάβαση στην πράσινη ανάπτυξη προϋποθέτει ψηφιακό μετασχηματισμό και καινοτομία, υπογραμμίστηκε και από τη συντονίστρια της συζήτησης, καθηγήτρια Χημικός Μηχανικός του ΕΜΠ, κυρία Μαρία Λοϊζίδου. Όπως εξήγησε, οι παραπάνω παράγοντες οδηγούν σε επανασχεδιασμό των προϊόντων και της παραγωγής που οδηγούν, με τη σειρά τους, στη βιώσιμη ανάπτυξη. Δίνοντας το λόγο σε εκπροσώπους κορυφαίων επιχειρήσεων από διαφορετικούς κλάδους, η κυρία Λοϊζίδου τόνισε ότι η νέα στοχοθεσία έχει οδηγήσει τις εταιρείες αυτές σε καινοτομίες που ενισχύουν την ανταγωνιστικότητα και τον κύκλο ζωής των προϊόντων τους.
Ενδεικτική ήταν η παρουσίαση από τον κ. Αντώνη Χλουβεράκη, επικεφαλής της Oriflame στην Ελλάδα, ο οποίος αναφέρθηκε σε νέους, συγκεκριμένους και αυστηρούς στόχους της εταιρείας σε ό,τι αφορά στη χρήση πρώτων υλών, τις ανακυκλώσιμες συσκευασίες, τη μείωση χρήσης νερού στα καλλυντικά, αλλά και στην επαναχρησιμοποίηση των ρύπων ως πρώτη ύλη. Στο σημείο αυτό εξήγησε τη σημασία του επανασχεδιασμού των προϊόντων και της γραμμής παραγωγής, όπου, για παράδειγμα, η εκπομπή διοξειδίου του άνθρακα, αντί να αφεθεί στην ατμόσφαιρα, μπορεί, με τις κατάλληλες διεργασίες, να επαναχρησιμοποιηθεί ως πρώτη ύλη. Παράλληλα, η πράσινη οικονομία ενσωματώνεται στην κουλτούρα της επιχείρησης. Για παράδειγμα, αντισταθμίζει ό,τι ρυπαίνει με αντίστοιχες αναδασώσεις ή διοργανώνει συνέδρια με μηδενικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα, λαμβάνοντας υπόψη όλους τους παράγοντες, από τα μεταφορικά μέσα μέχρι το φαγητό.
Ο κ. Hannes Leopoldseder, Business Unit Manager στο Industrial Service Centre της SKF στην Αυστρία ανέλυσε το σλόγκαν της εταιρείας που ενσωματώνει όλη τη φιλοσοφία και τη στρατηγική της. “Μην αγοράζεις νέο. Ξαναχρησιμοποίησέ το”. Η στρατηγική αυτή έχει οδηγήσει την SKF στον σχεδιασμό μηχανών με μεγαλύτερο χρόνο ζωής αλλά και αλλαγή στην παραγωγική διαδικασία, ώστε κάθε κομμάτι της να είναι επισκευάσιμο ή να αντικαθίσταται με κάποιο ήδη ανακυκλωμένο. Ταυτόχρονα, έχει αναπτυχθεί ένας μηχανισμός που προειδοποιεί εγκαίρως για επερχόμενη αστοχία υλικού. Η έγκαιρη προειδοποίηση μειώνει κατακόρυφα το κόστος συντήρησης αλλά και την πιθανότητα να οδηγηθεί στα σκουπίδια όλο το μηχάνημα. Επιπλέον, αυξάνεται ο κύκλος ζωής της μηχανής. Όπως είπε ο ίδιος, τέτοια μηχανήματα είναι διαθέσιμα και στην Ελλάδα.
Ένα άλλο, επίσης, εντυπωσιακό παράδειγμα ήταν η νέα ρομποτική ηλεκτρική σκούπα της Electrolux. Όπως εξήγησε ο κ. Karl Edsjö, Director Circular Solutions – Environmental & EU Affairs της Electrolux, πέραν του ότι η σκούπα αυτή έχει σχεδιαστεί μόνο από ανακυκλώσιμα υλικά και κάθε εξάρτημα μπορεί να επιδιορθωθεί και να αντικατασταθεί από νέο ανακυκλώσιμο, έχει ενσωματώσει και μία ακόμα καινοτομία. Ο καταναλωτής δεν αγοράζει τη σκούπα αλλά τη νοικιάζει, πληρώνοντας ένα μηνιαίο ποσό ανάλογα με τη χρήση, δηλαδή ανάλογα με τα τετραγωνικά μέτρα που σκουπίζει. Ταυτόχρονα, η σκούπα είναι συνδεδεμένη με το ίντερνετ. Έτσι, το 80% των προβλημάτων αντιμετωπίζονται online χωρίς να υπάρχει ανάγκη για μετακινήσεις, ενώ η συσκευή ειδοποιεί εγκαίρως όταν χρειάζεται αντικατάσταση ένα ανταλλακτικό.
Έτσι, μαζί με τα νέα προϊόντα δημιουργούνται νέες υπηρεσίες που αλλάζουν το επιχειρηματικό και το οικονομικό μοντέλο. Ο κ. Ηλίας Λέφας, διευθύνων σύμβουλος της Thermovent, παρουσίασε τον τρόπο με τον οποίο η εταιρεία παρέχει λύσεις για ενεργειακή αναβάθμιση κτιρίων, τόσο εμπορικών όσο και εργοστασιακών, με καινοτόμες μηχανής θέρμανσης, ψύξης, κλπ. Ταυτόχρονα, η εταιρεία προσφέρει υπηρεσίες που σχετίζονται με την περιβαλλοντική προστασία και την αποτελεσματικότερη συντήρηση κτιρίων. Για παράδειγμα, αναλαμβάνει συγκροτήματα κατοικιών, τα οποία νοικιάζει, συντηρεί, επιτηρεί και αναβαθμίζει, και, στην πραγματικότητα τα αξιοποιεί, χωρίς να ασχολείται ο ιδιοκτήτης τους.
