Κόμματα αρχών, ρεύματα ιδεών

Στα 47 χρόνια κομματικής μου στράτευσης έχω συνυπάρξει και έχω συμμετάσχει σε όλες τις μορφές ομαδοποιήσεων που υπάρχουν στους κομματικούς σχηματισμούς. Σε φράξιες, τάσεις, ρεύματα και σε όλα τα επίπεδα της οργανωτικής δομής. Από τη βάση μέχρι την κορυφή. Δεν είμαι εγώ περίεργος αλλά αυτό συμβαίνει στην πλειονότητα των στρατευμένων κομματικών μελών. Εκτός από την ανθρώπινη ανάγκη να μοιράζεσαι τις ιδέες σου σε επάλληλους κύκλους «εμπιστοσύνης», ρόλο στην ύπαρξη αυτών των ομαδοποιήσεων έχει και η καθιερωμένη οργανωτική διάταξη όλων των ελληνικών κομμάτων.

Το κυρίαρχο μοντέλο είναι και παραμένει ισχυρό και στις μέρες μας, αυτό του λενινιστικού προτύπου κομματικής οργάνωσης. Αυτό προϋποθέτει κάθετη οργανωτική διάταξη, συγκεντρωτισμό και μονολιθικότητα. Εκεί έρχονται όλες αυτές οι ομαδοποιήσεις που θέλουν να θεραπεύσουν αυτά τα δημοκρατικά ελλείμματα. Δυστυχώς όμως στο τέλος της ημέρας όλα αυτά τις περισσότερες φορές γίνονται μηχανισμοί που απλά αναπαράγουν γνωστές παθογένειες στα συλλογικά υποκείμενα που υπηρετούν. Τελικά αντί να θεραπεύσουν δημοκρατικά ελλείμματα, κάνουν ελλειμματική την εσωκομματική δημοκρατική λειτουργία.

Στη Μεταπολίτευση ο χώρος της Ανανεωτικής Αριστεράς υπήρξε φυτώριο τάσεων και ρευμάτων. Λειτούργησαν υποδειγματικά για κάποιο διάστημα. Τελικά έγιναν οχήματα για ξεκαθάρισμα «λογαριασμών» και σήμερα κατέληξαν σε μεγάλες ασπόνδυλες ομάδες.

Το Κίνημα Αλλαγής καταστατικά έχει αρκετές πρόνοιες για να αντιμετωπίσει αυτά τα προβλήματα. Είναι το πρώτο που στη χώρα καταστατικά καθιέρωσε το ψηφιακό κόμμα. Η ηλεκτρονική δημοκρατία, η ηλεκτρονική ψήφος και τα ηλεκτρονικά δημοψηφίσματα είναι εργαλεία που διευκολύνουν την επικοινωνία του «κέντρου» με την «περιφέρεια», της βάσης με την ηγεσία. Μπαίνουν σιγά σιγά στην κομματική ζωή και βελτιώνουν τη συμμετοχή των φίλων και των μελών του κόμματος.

Το ψηφιακό κόμμα είναι μια παράμετρος που βοηθά στη λειτουργία του κόμματος αλλά αδυνατεί και δεν πρέπει να αντικαταστήσει την ενσώματη λειτουργία. Ο διάλογος είναι διαδικασία που δεν μπορεί με τις σημερινές ψηφιακές δυνατότητες να υποκατασταθεί και υπάρχει κίνδυνος πληθώρα υποσυστημάτων που λειτουργούν στην πολιτική διαδικασία να αυτονομηθούν.

Επίσης το Κίνημα Αλλαγής διαθέτει Δίκτυα Πολιτών που αποτελούν σημεία συνάντησης του φορέα με τους κοινωνικούς φορείς και την κοινωνία των πολιτών. Πρόκειται για αυτόβουλες συμπράξεις και συνεργασίες μελών, φίλων, κοινωνικών συλλογικοτήτων που έρχονται να διευρύνουν τη δημοκρατική λειτουργία του κόμματος. Το Κίνημα Αλλαγής επίσης καταστατικά κατοχυρώνει την ύπαρξη τάσεων και ρευμάτων ιδεών. Αλλωστε είναι λογικό και εύλογο με κάποιο τρόπο να απεικονίζονται η ιδιαίτερη ιδεολογικοπολιτική αντίληψη και η ιστορική, πολιτική καταγωγή των μελών του.

Ολα αυτά προϋποθέτουν ιδεολογικές συγκλίσεις και όχι προσωποποιημένες ομαδοποιήσεις. Η διακριτή και οργανωμένη διακίνηση ιδεών και απόψεων δεν δίνει ειδικά προνόμια στους συμμετέχοντες και κατ’ ουδένα τρόπο δεν υπονομεύει την ενότητα του κόμματος. Τα ρεύματα ιδεών νομοτελειακά δεν καταλήγουν να γίνονται μηχανισμοί και εργαλεία προσωπικών επιδιώξεων. Μπορούν να γίνουν δημοκρατικοί πολλαπλασιαστές της εσωκομματικής λειτουργίας. Μπορούν να γίνουν εργαλεία προγραμματικής ενότητας, σύνθεσης και μοχλοί ανάκτησης της ηγεμονίας στον κεντροαριστερό χώρο.

Ετσι θα μπορέσουμε ξανά να εκφράσουμε μια νέα συμμαχία της μεσαίας τάξης με τους μη προνομιούχους. Εχουμε επιλέξει στρατόπεδο. Το Κίνημα Αλλαγής έχοντας στον πυρήνα των αρχών του τη σύγχρονη σοσιαλδημοκρατία και τον πολιτικό φιλελευθερισμό ήταν, είναι και θα είναι πάντοτε απέναντι στην οπισθοδρόμηση και τη συντήρηση.

* Μέλος του Π.Σ. του Κινήματος Αλλαγής και Γραμματείας Ανανεωτικής Αριστεράς