Από τα κόμικς, τις γελοιογραφίες, τα σκίτσα, τα κείμενα του Γιάννη Καλαϊτζή είναι πολύ δύσκολο να ξεχωρίσεις κάποιο γιατί όλες οι δουλειές του ήταν ξεχωριστές. Η καθεμιά είχε τη δική της γοητεία και ερχόταν να συμπληρώσει τις προηγούμενες και, ίσως, να προαναγγείλει τις επόμενες. Υπάρχουν όμως μερικά έργα του που για δικούς μου λόγους τα έχω κρατήσει σε ξεχωριστά αρχεία και συχνά-πυκνά τα επισκέπτομαι για να (ξανα)απολαύσω το χιούμορ του και τη σχεδιαστική του δεινότητα. Αλλά και να θυμηθώ την εποχή κατά την οποία τα αντίκρισα πρώτη φορά. Ενα από αυτά μου ήρθε στο μυαλό αυτές τις μέρες που η «εθνική ομοψυχία» (λέγεται και μουγκαμάρα λόγω συνενοχής, ανικανότητας ή αμηχανίας) λόγω Covid βρίσκεται στα ύψη.
Την ώρα που με πρόφαση τον ιό χιλιάδες άνθρωποι μένουν άνεργοι, η οικονομία καταστρέφεται, η κατάθλιψη χτυπάει κόκκινο, τα παιδιά δεν πάνε σχολείο, τα Πανεπιστήμια είναι κλειστά, οι μισθοί ολισθαίνουν, ο αυταρχισμός οργιάζει και με χουντικού τύπου απαγορεύσεις οι άνθρωποι δεν επιτρέπεται να βγουν από τα σπίτια τους παρά μόνο για να εργαστούν, η αντιπολίτευση επιλέγει να τραγουδά τον «εθνικό ύμνο» της «υπεύθυνης στάσης» και της «ομοψυχίας» κατά του Covid, αφήνοντας στο απυρόβλητο την κυβέρνηση και το ιατρικό ιερατείο της.
Ετσι τραγουδούσαν τον «Εθνικό Υμνο» και τα μέλη μιας οικογένειας στην ιστορία του Γιάννη Καλαϊτζή με τίτλο «Και διαλυθήκαμε ησύχως» (περιοδικό Εψιλον, 18 Σεπτεμβρίου 1994). Προηγουμένως είχαν σκοτωθεί για τα πολιτικά, για τον αθλητισμό, είχαν βριστεί, είχαν εκτοξεύσει απειλές. «Απόψε πεθαίνει ο φα-σι-σμός» φώναζε ο ένας. «Κουμμούνια, κουμμούνια θα γίνετε σαπούνια» κραύγαζε ο άλλος. «Ετσι γ… ο Πειραιάς» συμπλήρωνε ο τρίτος.
Αλλά την κρίσιμη στιγμή, στο προτελευταίο σκίτσο, κάνουν στην άκρη τις «διαφορές» τους, στέκονται όλοι προσοχή και ευθυτενείς και ψάλλουν τον εθνικό μας ύμνο. «Ποιον εθνικό ύμνο; Τη “Συννεφιασμένη Κυριακή”; Τη “Φραγκοσυριανή”;» ρωτάει η μητέρα.
Και ο πιο ψύχραιμος απ’ όλους βλέποντας το αδιέξοδο να μετατρέπεται σε «εθνική ομοψυχία», επαναλαμβάνει σαρκαστικά αυτό που σχολίαζε σε όλα τα προηγούμενα καρέ: «Τη βάψαμε!»
