Ο C. P. Scott (1846-1932) (1) ήταν Βρετανός δημοσιογράφος, εκδότης και πολιτικός. Διετέλεσε εκδότης της «Manchester Guardian» (του Μαγχεστριανού Φύλακα όπως ονομαζόταν η εφημερίδα αυτή στη χώρα μας τον περασμένο αιώνα) από το 1872 μέχρι το 1929 και ως μέλος του Κοινοβουλίου προώθησε μια προοδευτική φιλελεύθερη ατζέντα, η οποία απεικονίστηκε και στην εφημερίδα που εξέδιδε.
Παρακάτω παρουσιάζω σε μετάφραση ένα κείμενο που είχε γράψει τον Μάιο του 1921, εδώ και εκατό χρόνια, και που παραμένει επίκαιρο σε πολλά σημεία του στις μέρες μας: (2)
«Υπάρχουν άνθρωποι που νομίζουν πως μπορούν να διοικούν μια εφημερίδα περίπου τόσο εύκολα όσο το να ανασκαλεύουν μια φωτιά και ότι η γνώση, η εκπαίδευση και οι ικανότητες αποτελούν περιττά ταλέντα. Και έχουν υπάρξει και πειράματα με βάση αυτή την παραδοχή και (οι έρευνες αυτές) δεν έχουν αντικρίσει την επιτυχία. Για να ξεκινήσουμε θα πρέπει να υπάρχει η ικανότητα από την επιχειρηματική πλευρά, όπως ακριβώς θα πρέπει να υπάρχει σε οποιοδήποτε μεγάλο εγχείρημα, μα είναι λάθος να υποθέτουμε ότι η επιχειρηματική πλευρά μιας εφημερίδας θα πρέπει να κυριαρχεί, όπως συμβαίνει μερικές φορές, όχι χωρίς απελπιστικές συνέπειες. Για να έχει αξία μια εφημερίδα θα πρέπει να αποτελεί μια ενότητα και κάθε μέρος της θα πρέπει εξίσου να αντιλαμβάνεται και να ανταποκρίνεται στους σκοπούς και στα ιδανικά που την εμψυχώνουν.
Ανάμεσα στις δύο πλευρές της θα πρέπει να υπάρχει ένας ευτυχισμένος γάμος και ο εκδότης και ο διευθυντής των εμπορικών υποθέσεων (business manager) θα πρέπει να προχωρούν χέρι χέρι, με τον πρώτο, εύλογα κατανοητό, να προχωρά πιο μπροστά μία ή δύο ίντσες. Το ίδιο ισχύει και για το προσωπικό. Θα πρέπει να αποτελούν μια φιλική συντροφιά. Δεν χρειάζεται βέβαια να συμφωνούν στο καθετί, αλλά θα πρέπει να συμμετέχουν στον γενικό σκοπό και στην κληρονομιά. Η εφημερίδα οικοδομείται με βάση την κοινή και αλλεπάλληλη εργασία και η εργασία τους δεν θα πρέπει να είναι δουλειά με το ζόρι, ούτε απλώς να υπαγορεύεται. Θα πρέπει να είναι σαν το πλήρωμα μιας βάρκας κωπηλασίας, που όλοι τους συντονίζονται μεταξύ τους, με τον καθένα/την καθεμιά να κάνει το καλύτερό του/της επειδή αυτό του/της αρέσει και με έναν κοινό και λαμπρό στόχο.
Αυτός είναι ο δρόμος της αυτοεκτίμησης και της απόλαυσης· είναι επίσης και ο δρόμος προς την επιτυχία. Και αυτή η δουλειά είναι τόσο πολύμορφη, πόσο ανταποκρίνεται σε κάθε ανάγκη και σε κάθε συμβάν της ζωής! Πόσες απεριόριστες δυνατότητες επιτευγμάτων και αρετής! Ο κόσμος μιλά για τα «δημοσιογραφίστικα» (journalese) σαν ο δημοσιογράφος να ήταν κάτι το αναγκαίο, κάποιος φαντασμένος και τσαπατσούλικος γραφιάς, ενώ θα μπορούσε να είναι, αντιθέτως, και πολύ συχνά συμβαίνει αυτός να είναι ένας από τους καλύτερους στον κόσμο. Τουλάχιστον δεν θα έπρεπε να είναι πρόθυμος να είναι κάτι αρκετά λιγότερο.
Και στη συνέχεια ακολουθούν οι εξελίξεις. Κάθε χρόνο, σχεδόν κάθε μέρα, μπορεί να βλέπει ανάπτυξη και νέα κατορθώματα και με μια εφημερίδα που ζει πραγματικά, δεν είναι ότι μπορεί να είναι πιθανό, αλλά πραγματοποιήσιμο. Αφήστε τον οποιονδήποτε να πάρει μια αράδα αυτής της εφημερίδας ή για τον ίδιο λόγο οποιαδήποτε από μισή ντουζίνα άλλων εφημερίδων και να συγκρίνει τη συνολική της διάρθρωση (στήσιμο) και τα σημερινά κύρια άρθρα με τα αντίστοιχα πριν από μια πενταετία, πριν από μια δεκαετία ή πριν από μια εικοσαετία και θα καταλάβει πόσο μεγάλη ήταν η εξέλιξη, πόσο σημαντικό είναι το κατόρθωμα και αυτό είναι που κάνει το έργο μιας εφημερίδας να ενδιαφέρει και να αξίζει.
(Η εφημερίδα) διαθέτει τόσες πολλές πλευρές, αγγίζει τη ζωή σε τόσο πολλά σημεία και στο καθένα τους υπάρχει τέτοια πιθανότητα βελτίωσης και αρτιότητας. Στον εργαζόμενο, όποια και αν είναι η θέση του στην εφημερίδα, είτε στη σύνταξη ή στον επιχειρηματικό (τομέα) ή σε αυτό που θα αποκαλούσαμε μηχανολογικό τομέα -και αυτό είναι ζωτικά σημαντικό σε κάθε θέση- τίποτα δεν θα πρέπει να ικανοποιεί εκτός από το καλύτερο και το καλύτερο πρέπει πάντοτε να φαίνεται λίγο πιο μπροστά από το τωρινό. Είναι εδώ όπου μετρά η ικανότητα και ο χαρακτήρας και πάνω σε αυτά μια εφημερίδα, όπως κάθε μεγάλο εγχείρημα, πρέπει να εξαρτάται, αν είναι να αξίζει το καθήκον και η εξουσία της».
*Ομότιμος καθηγητής Τμήματος ΕΜΜΕ Πανεπιστημίου Αθηνών
(1): Βλέπε https://en.wikipedia.org/wiki/C_P_Scott
(2): Βλέπε https://www.theguardian.com/sustainability/cp-scott-centenary-essay
