Με τον γενικό τίτλο «Από την Κλασσική Αθήνα στη Νεοελληνική γλώσσα με το Mathesis», ξεκινούν σήμερα, Δευτέρα 14 Δεκεμβρίου, δύο νέα, πολύ ενδιαφέροντα μαθήματα στο Κέντρο Ανοικτών Διαδικτυακών Μαθημάτων «Mathesis» των Πανεπιστημιακών Εκδόσεων Κρήτης. Τους κύκλους μαθημάτων του Mathesis, που είναι στο επίπεδο των καλύτερων διεθνών προτύπων, τους έχουν παρακολουθήσει με επιτυχία πολλές χιλιάδες φιλομαθών Ελλήνων.
Ο νέος κύκλος δωρεάν μαθημάτων του Mathesis φιλοδοξεί να διαφωτίσει δύο αποφασιστικής σημασίας θέματα, του χρόνου και της γλώσσας, τα οποία, εσφαλμένα, θεωρούνται είτε αυτονόητα είτε δεδομένα. Εχοντας, όπως πάντα, ως διδακτική αρχή την αμφισβήτηση και την κριτική σκέψη, τα νέα μαθήματα του Mathesis συνεχίζουν την προσφορά ελεύθερης, ποιοτικής εκπαίδευσης σε κάθε ανήσυχο πολίτη.
O χρόνος στην Κλασσική Αθήνα
Το πρώτο από τα δύο νέα μαθήματα έχει τίτλο «O χρόνος στην Κλασσική Αθήνα» και διδάσκων είναι ο καθηγητής στη Φιλοσοφική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης Βασίλης Κάλφας, κορυφαίος Ελληνας μελετητής της αρχαιοελληνικής φιλοσοφίας και επιστήμης.
Είτε ως ποτάμι που ρέει ατέρμονα είτε ως ακίνητος, αιώνιος και άρα άχρονος σκοτεινός ωκεανός μέσα στον οποίο ταξιδεύει το Σύμπαν, ο χρόνος ήταν -από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα- η πιο ασαφής και αινιγματική κατηγορία της ανθρώπινης σκέψης. Διόλου περίεργο, λοιπόν, ότι η σύλληψη της έννοιας του χρόνου αποτελούσε ένα από τα μεγαλύτερα επιστημονικά και μεταφυσικά προβλήματα της αρχαιοελληνικής σκέψης (φυσικής και μεταφυσικής).
Ιδού πώς περιγράφει ο Β. Κάλφας, στο σχετικό δελτίο Τύπου, τον νέο κύκλο μαθημάτων: «Στο μάθημα αυτό θα παρακολουθήσουμε την παράλληλη ανάπτυξη της κοσμολογικής, φιλοσοφικής και ποιητικής σύλληψης του χρόνου κατά τον 5ο και τον 4ο αιώνα π.Χ.
Η έννοια του χρόνου εισάγεται σχετικά αργά στην αρχαία φιλοσοφική σκέψη. Δεν απασχολεί τους Προσωκρατικούς, τους Σοφιστές και τον Σωκράτη, ο Πλάτων τής αφιερώνει ένα σύντομο κείμενο στον Τίμαιο, και μόνο με τον Αριστοτέλη αποκτά κεντρική σημασία στη φυσική φιλοσοφία.
Αλλά και η πολιτική και θρησκευτική ζωή στην κλασσική Αθήνα εξελίσσεται χωρίς άμεση αναφορά σε ένα ορθολογικό ημερολόγιο, που θα καθόριζε με σχετική ακρίβεια τα μέτρα των ωρών, των μηνών και των εποχών. Ακόμη και η ιστορία αναπτύσσεται την ίδια εποχή ως επιστημονικός κλάδος χωρίς τα μέτρα του χρόνου. Από την άλλη η υποκειμενική βίωση του χρόνου, δηλαδή ο χρόνος της ζωής του ατόμου, η θνητότητα, η ατομική μοίρα και η τύχη, βρίσκονται στο επίκεντρο της ποίησης του 5ου αιώνα π.Χ., ειδικά της αρχαίας ελληνικής τραγωδίας. Ο χρόνος λοιπόν προσφέρει μια ευκαιρία να εξετάσουμε στην αλληλεπίδρασή τους πλευρές της ζωής και της σκέψης στην κλασσική Ελλάδα, τις οποίες κατά κανόνα δεν συνδέουμε».
«Πρακτικά ζητήματα της Νεοελληνικής»
Στον κύκλο μαθημάτων για τη νεοελληνική γλώσσα πρωταγωνιστεί ο διαπρεπής πανεπιστημιακός δάσκαλος και πολυπράγμων ερευνητής Θεοδόσης Τάσιος, ο οποίος ως εξέχουσα μορφή στην επιστημονική, πνευματική και επαγγελματική ζωή της χώρας δεν χρειάζεται συστάσεις.
Οσο για τον νέο κύκλο διαλέξεων στο «Mathesis», αυτές, σύμφωνα με τον δημιουργό τους: «Ξεκινάν με μιαν ανάλυση του γλωσσικού ενεργήματος, προκειμένου να φανεί ο βαθύς υπαρξιακός χαρακτήρας του, εκτός απ’ την εργαλειακή του λειτουργία.
Κατόπιν, ασχολούμαστε με μερικά πρακτικά γλωσσικά θέματα και με τον Επιτονισμό, πριν να θίξομε ορισμένα κοινωνιολογικά ζητήματα που σχετίζονται με τη γλώσσα. Υστερα συζητούνται γλωσσικά αντικείμενα αρχαίας και βυζαντινής περιόδου.
Μεγάλη σημασία δίνεται κατόπιν στο εθνικό πρόβλημα της σύγχρονης ορολογίας για την επιστήμη και την καθημερινότητα. Εξ άλλου, στις διαλέξεις αυτές αναλύεται η φύση των γλωσσικών Κανονιστικών Κειμένων (της Γραμματικής δηλαδή), και υπογραμμίζεται η ανεπάρκεια μιας σχολικής Γραμματικής να καλύψει τις ανάγκες του ευρύτερου Νεοελληνικού λόγου.
Ειδικότερα, θ’ ασχοληθούμε και με την εμφανώς αδόκιμη μορφή του μονοτονικού που έχει επιβληθεί προ τεσσαρακονταετίας. Το μάθημα τελειώνει με σχόλια σε διάφορους συρμούς προχειρογλωσσίας κατά τα τελευταία τριάντα χρόνια», όπως αναφέρει στο σχετικό δελτίο Τύπου ο Θεοδόσης Τάσιος.
Τέλος, σε επανάληψη προσφέρονται τα μαθήματα «Η Επανάσταση του 1821: Ενα δύσκολο εγχείρημα μιας περίπλοκης κοινωνίας» (Μαρία Ευθυμίου, Πανεπιστήμιο Αθηνών), «Εισαγωγή στην ανάπτυξη ιστοσελίδων με HTML5, CSS3, Javascript» (Νίκος Αβούρης, Πανεπιστήμιο Πατρών), «Εισαγωγή στη Σχετικότητα και την Κοσμολογία» (Θεόδωρος Τομαράς, Πανεπιστήμιο Κρήτης) και «Πιθανότητες 1» (Μιχάλης Κολουντζάκης, Πανεπιστήμιο Κρήτης).
● Για εγγραφές στο mathesis.cup.gr
-320x213.jpg)
