Τα «ρέστα» τους στον γεωπολιτικό τζόγο που ολοένα και χοντραίνει στα ασταθή εδάφη της Λιβύης εμφανίζονται τώρα πρόθυμοι να ποντάρουν περιφερειακοί και μη παίκτες, εν αναμονή του νέου γύρου πολιτικών διαβουλεύσεων, υπό την αιγίδα του ΟΗΕ. Πρόδηλα πιο νευρική απ’ όλους είναι η Τουρκία…
Επικαλούμενη το ενδεχόμενο επίθεσης των δυνάμεων του ισχυρού άνδρα της ανατολικής Λιβύης, στρατάρχη Χαλίφα Χάφταρ, το Κοινοβούλιο στην Αγκυρα ενέκρινε… με το έτσι θέλω την περασμένη εβδομάδα τη 18μηνη παράταση της τουρκικής στρατιωτικής παρουσίας στη χώρα αυτή της βόρειας Αφρικής, την οποία η γειτονική χώρα μας δεδηλωμένα πια φιλοδοξεί να μετατρέψει σε προτεκτοράτο της και βάση της για τις παράνομες εξορμήσεις της στην Ανατολική Μεσόγειο.
Τρίζοντας τα δόντια, ο Τούρκος υπουργός Αμυνας, Χουλουσί Ακάρ, έκανε μάλιστα προχθές αιφνιδιαστική επίσκεψη στην Τρίπολη, εκτοξεύοντας απειλές κατά του Χάφταρ, μετά το άτυπο –και γενικόλογο– τελεσίγραφο που ο τελευταίος απηύθυνε στην Αγκυρα για την αποχώρηση των δυνάμεών της (μισθοφορικών και μη) από τα λιβυκά εδάφη.
Η στόχευση της επίσκεψης Ακάρ φαίνεται, πάντως, ότι ήταν άλλη. Συνέπεσε χρονικά με την προγραμματισμένη εδώ και καιρό επίσκεψη υψηλόβαθμου κλιμακίου από την Αίγυπτο στην Τρίπολη –την πρώτη από το 2014– για συνομιλίες με τη διεθνώς αναγνωρισμένη Κυβέρνηση Εθνική Συμφωνίας (GNA) του… υπ’ ατμόν πρωθυπουργού Αλ Σαράζ.
Μεταξύ άλλων, οι Αιγύπτιοι είχαν συνάντηση με τον Λίβυο υπουργό Εσωτερικών, Φάτχι Μπασάγα, ο οποίος αφενός θεωρείται σήμερα ο ισχυρός άνδρας στα δυτικά της χώρας, αφετέρου έχει πυκνώσει τον τελευταίο μήνα τις επαφές και τις επισκέψεις του στο Κάιρο και στο Παρίσι προκαλώντας μεγάλο εκνευρισμό στην Αγκυρα.
Επαφές με Αίγυπτο
Στην ατζέντα των αιγυπτο-λιβυκών διαβουλεύσεων βρέθηκε ευρεία γκάμα θεμάτων. Η συμφωνία εκεχειρίας μεταξύ των αντίπαλων λιβυκών παρατάξεων (όπου το Κάιρο στηρίζει επί μακρόν την πλευρά Χάφταρ) και η πορεία του ενδολυβικού διαλόγου. Η προοπτική επαναλειτουργίας της αιγυπτιακής πρεσβείας στην Τρίπολη. Αλλά και «η ανάγκη τερματισμού των εισαγωγών τουρκικών όπλων, άμεσης διάλυσης των πολιτοφυλακών και πλήρους απόρριψης τουρκικών βάσεων επί λιβυκού εδάφους», όπως γράφει –επικαλούμενο πηγές– το Arab Weekly.
«Η επίσκεψη Ακάρ στην Τρίπολη είχε στόχο να αποτρέψει την αποχώρηση των μισθοφόρων», λέει στην παναραβική εφημερίδα ο Μοχάμεντ αλ Ζουμπέιντι, καθηγητής Διεθνούς Δικαίου στο Πανεπιστήμιο της Τρίπολης, «να αναμοχλεύσει τις εντάσεις και να φέρει την κατάσταση πάλι πίσω στο σημείο μηδέν».
Το έδαφος φαντάζει προφανώς πρόσφορο για την Αγκυρα, καθώς η πολιτική ρευστότητα εντείνεται στην Τρίπολη εν όψει του νέου γύρου πολιτικού διαλόγου και της προοπτικής των εκλογών. Σε ορισμένους κύκλους, γράφει το Arab Weekly, οι φήμες οργιάζουν ότι «η επιρροή του Μπασάγκα φθίνει στη δυτική Λιβύη, σε αντίθεση με αυτήν του Σαλαχεντίν αλ Ναμρούς, νεοδιορισθέντος υπουργού Αμυνας, ο οποίος είναι γνωστός για τη φιλοτουρκική στάση του». Προς επίρρωση, με το πέρας της συνάντησης που είχε την Κυριακή με τον Τούρκο ομόλογό του, ο Λίβυος ΥΠΑΜ ευχαρίστησε δημόσια την Αγκυρα για τη στήριξή της στην GNA. «Στόχος μας τώρα –τόνισε– είναι να αναδιοργανώσουμε τον λιβυκό στρατό και να τον ενισχύσουμε με νέο αίμα»…
Τούτων όλων λεχθέντων, το Παρίσι ζήτησε χθες από τον στρατάρχη Χάφταρ «να αποφύγει τυχόν επανέναρξη των εχθροπραξιών» και «να επικεντρωθεί» στην εξεύρεση πολιτικής λύσης. «Προτεραιότητα είναι η εφαρμογή της συμφωνίας εκεχειρίας της 23ης Οκτωβρίου 2020, που προβλέπει την αποχώρηση ξένων δυνάμεων και μισθοφόρων, καθώς και τη συνέχιση της πολιτικής διαδικασίας υπό την αιγίδα του ΟΗΕ», διαμήνυσε το γαλλικό ΥΠΕΞ. «Καλούμε όλες τις πλευρές στη Λιβύη –πρόσθεσε– να επικεντρωθούν στη συγκρότηση νέας εκτελεστικής εξουσίας και στη διεξαγωγή εκλογών, που έχουν προγραμματιστεί για τις 24 Δεκεμβρίου του 2021».
