Η σημερινή όγδοη γενιά του Golf GTI οφείλει μεγάλο ποσοστό της λάμψης της σε ένα εξίσου ένδοξο παρελθόν. Η έκδοση GTI έχει γράψει το δικό της κεφάλαιο στην ιστορία της αυτοκίνησης, αντίστοιχο με αυτό του απλού Golf που δημιούργησε μια ολόκληρη κατηγορία.
Σχεδόν ταυτόχρονα με την παρουσίαση του Golf πρώτης γενιάς το 1974, κάποιοι εργαζόμενοι της Volkswagen στο Wolfsburg, συμπεριλαμβανομένου του Anton Konrad, τότε επικεφαλής Τύπου της μάρκας, συνέταξαν ένα μυστικό σχέδιο για την ανάπτυξη μιας σπορ έκδοσης του Golf. Δεν υπήρχε επίσημη εντολή για την ανάπτυξη ενός «Sport Golf», αλλά ο Hermann Hablitzel, μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου για την Τεχνολογία, εξασφάλισε ότι το έργο πήρε αρχική έγκριση. Εμφανίστηκαν κάποια πρωτότυπα, ανάμεσά τους ένα Golf με κινητήρα με καρμπιρατέρ με ισχύ 100 PS.
Στις αρχές Μαρτίου 1975 ο Hablitzel παρουσίασε επίσημα το πρόγραμμα Sport Golf στον Toni Schmücker, πρόεδρο του Διοικητικού Συμβουλίου, ο οποίος έδωσε το πράσινο φως. Ως αποτέλεσμα το Sport Golf απέκτησε κωδικό ανάπτυξης μοντέλου EA195. Πλέον υπήρχε ένα πρόγραμμα – και φιλόδοξο μάλιστα! Το όχημα προγραμματίστηκε να κάνει την παγκόσμια πρεμιέρα του στο Διεθνές Σαλόνι Αυτοκινήτου (IAA) στη Φρανκφούρτη τον Σεπτέμβριο και έτσι το έργο επιταχύνθηκε. Το EA195 έκανε ένα κρίσιμο βήμα προς τα εμπρός, όταν τελικά συνδυάστηκε με τη σωστή μονάδα ισχύος – έναν κινητήρα ψεκασμού με ισχύ 110 PS.
Ωστόσο το Sport Golf δεν είχε καν όνομα. Οι προτάσεις που συζητήθηκαν περιλάμβαναν τα TS και GTS. Αλλά επικράτησε η ονομασία GTI. Ταυτόχρονα ο επικεφαλής σχεδιαστής Herbert Schäfer -ένας φανατικός παίκτης γκολφ- επανεφηύρε τη λαβή του μοχλού ταχυτήτων του μοντέλου με την απλή τοποθέτηση μιας μπάλας γκολφ στον μοχλό ταχυτήτων του GTI.
Η Volkswagen παρουσίασε το Golf GTI το 1975 με ενθουσιώδη υποδοχή από τα MME. Τον Ιούνιο του 1976 το Golf GTI Mk1, με τιμή 13.850 γερμανικών μάρκων (περίπου 7.100 ευρώ σήμερα), κυκλοφόρησε στη Γερμανία. Το αρχικό σχέδιο ήταν η κατασκευή 5.000 μονάδων αυτής της ειδικής σειράς για τουλάχιστον την κάλυψη του κόστους ανάπτυξης και της επένδυσης σε εξοπλισμό παραγωγής.
Ωστόσο τα πράγματα αποδείχθηκαν αρκετά διαφορετικά, καθώς κανείς από τους Konrad, Hablitzel και Schmücker είχε προβλέψει το επίπεδο δημοτικότητας αυτού του Golf GTI με τελική ταχύτητα 182 χλμ./ώρα, μαύρες επεκτάσεις στους θόλους των τροχών, μαύρο πλαίσιο γύρω από το πίσω παράθυρο, κόκκινο διακοσμητικό σιρίτι να περικλείει τη μάσκα ψυγείου, τα σπορ καθίσματα με καρό μοτίβο, μια μπάλα του γκολφ στον μοχλό ταχυτήτων και ένα σπορ τιμόνι με ειδικό σχεδιασμό. Οι 5.000 μονάδες του Golf GTI Mk1 τελικά κατέληξαν στις 461.690 μονάδες!
