Στερνή μου γνώση να σ’ είχα πρώτα; Την ώρα που η Ε.Ε. γκαζώνει για να ξεκινήσουν από τις 27 Δεκεμβρίου οι πολυαναμενόμενοι εμβολιασμοί κατά της λοίμωξης Covid-19, το πρακτορείο Reuters αποκαλύπτει ότι το ευρωπαϊκό μπλοκ θα κάνει χρήση της οψιόν να αγοράσει έως και 100 εκατομμύρια επιπλέον δόσεις του εμβολίου των Pfizer/BioNTech λόγω «μεγάλης ζήτησης», έχοντας απορρίψει τον Ιούλιο την «προσφορά» των εταιρειών να αγοράσει συνολικά 500 εκατομμύρια δόσεις «επειδή ήταν υπερβολικά ακριβές». Αυτό τουλάχιστον προκύπτει από εσωτερικά έγγραφα της Ε.Ε. που επικαλείται το ειδησεογραφικό πρακτορείο, αλλά κι από δηλώσεις αξιωματούχων της.
Το σχέδιο συμπληρωματικής αγοράς έρχεται «μετά από αναπάντεχες καθυστερήσεις στις κλινικές δοκιμές ορισμένων υποψήφιων εμβολίων που έχουν παραγγελθεί από την Ε.Ε., οι οποίες ανάγκασαν το μπλοκ και άλλα πλούσια κράτη να βασιστούν προσώρας σε δόσεις από λιγότερους παρασκευαστές σε σχέση με τον αρχικό προγραμματισμό» έγραφε το Reuters. «Οι συζητήσεις», συνέχιζε, «για παραγγελία πρόσθετων δόσεων του εμβολίου των Pfizer/BioNTech, πριν να έχουν καν φτάσει τα πρώτα φορτία, καταδεικνύουν την πίεση προς την Ε.Ε. να εξασφαλίσει περισσότερες προμήθειες για να αντιμετωπίσει μια πανδημία που έχει ήδη σκοτώσει 470.000 Ευρωπαίους και εντείνεται μέσα στον χειμώνα. Αυτό έρχεται σε αντίθεση με την πιο χαλαρή στάση των διαπραγματευτών της Ε.Ε. το καλοκαίρι, όταν η πανδημία έφθινε και το μπλοκ σφράγιζε συμφωνίες προμηθειών με πολλαπλούς παρασκευαστές εμβολίων».
Το συγκεκριμένο εμβόλιο αναμένεται να λάβει την αρχική έγκριση από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων (EMA) στις 21 Δεκεμβρίου και την τελική από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 23 του μηνός εν μέσω επικρίσεων για χρονοτριβή συγκριτικά με άλλες χώρες της Δύσης. «Στις 27, 28 και 29 Δεκεμβρίου ο εμβολιασμός θα ξεκινήσει σε ολόκληρη την Ε.Ε.» τουίταρε χθες η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, παρότι μόλις την προηγούμενη μέρα έκανε λόγο για συντονισμένη έναρξη του εγχειρήματος «την ίδια μέρα» και για τις 27 χώρες της Ενωσης.
«Ασφαλείς και αποτελεσματικοί εμβολιασμοί θα είναι διαθέσιμοι για όλα τα κράτη-μέλη την ίδια ώρα και υπό τους ίδιους όρους. Καμία χώρα δεν θα έχει προτεραιότητα έναντι άλλης και κάθε χώρα θα λάβει αριθμό δόσεων ανάλογα με τον πληθυσμό της» επισήμανε από την πλευρά της στη γερμανική εφημερίδα «Die Welt» η Ευρωπαία επίτροπος Υγείας, Στέλλα Κυριακίδου, αποκαλώντας το εμβόλιο «το καλύτερο χριστουγεννιάτικο δώρο».
Χρονοδιάγραμμα
Η χρήση της δυνατότητας πρόσθετης αγοράς 100 εκατομμύριων δόσεων του εμβολίου των Pfizer/BioNTech, στο πλαίσιο του υπάρχοντος συμβολαίου με τις δύο εταιρείες, αποφασίστηκε από την Κομισιόν την Τρίτη, όπως ανέφερε χθες εκπρόσωπός της στο Reuters, λέγοντας χαρακτηριστικά: «Θέλουμε να εξασφαλίσουμε περισσότερες δόσεις επειδή υπάρχει μεγάλη ζήτηση».
Με βάση το υπάρχον συμβόλαιο η Ε.Ε. έχει ήδη παραγγείλει 200 εκατομμύρια δόσεις τού εν λόγω εμβολίου προς 15,5 ευρώ έκαστη, όπως είχαν πει Ευρωπαίοι αξιωματούχοι στο πρακτορείο τον περασμένο μήνα. Οι επιπλέον δόσεις αναμένεται να αγοραστούν στην ίδια τιμή, με το χρονοδιάγραμμα παράδοσής τους να βρίσκεται ακόμα υπό διαπραγμάτευση, καθώς το εργοστάσιο της Pfizer στο Βέλγιο προμηθεύει ταυτόχρονα Βρετανία, ΗΠΑ και Καναδά.
Εν αναμονή της έγκρισης και του εμβολίου της Moderna στις αρχές του νέου χρόνου, αφού ο EMA ανακοίνωσε χθες ότι επισπεύδει για τις 6 Ιανουαρίου τη γνωμοδότησή του (αντί για τις 12 του ίδιου μήνα), η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφάσισε επίσης αυτή την εβδομάδα να αξιοποιήσει άμεσα την οψιόν για αγορά 80 εκατομμυρίων επιπλέον δόσεων του εν λόγω σκευάσματος, πέραν των άλλων 80 εκατομμυρίων που έχει ήδη παραγγείλει.
Πάντως, όσο κι αν το Reuters αποκαλεί χαμένη «ευκαιρία» τη μη εξασφάλιση 500 εκατομμυρίων δόσεων του εμβολίου των Pfizer/BioNTech τον Ιούλιο «επειδή ήταν υπερβολικά ακριβές», όπως αναφέρει εσωτερικό έγγραφο της Ε.Ε., προκύπτει το αντεπιχείρημα πως κάτι τέτοιο θα ήταν παρακινδυνευμένο, δεδομένου πως το καλοκαίρι δεν υπήρχε βεβαιότητα πως κάποιο ασφαλές και αποτελεσματικό εμβόλιο θα αναπτυσσόταν με τόση ταχύτητα, με αποτέλεσμα οι όποιες προπαραγγελίες και συμφωνίες να γίνονται πρακτικά στα τυφλά (σαν να αγοράζει κάποιος «γουρούνι στο σακί»). Πόσο μάλλον αν ληφθούν υπόψη τα πάρα πολλά λεφτά που παίζονται αλλά κι οι μαζικές, πανάκριβες, πλην περιττές τελικά προμήθειες φαρμάκων για την αντιμετώπιση υγειονομικών κρίσεων του πρόσφατου παρελθόντος.
Ελλείψεις
Σε κάθε περίπτωση οι επικείμενοι εμβολιασμοί κατά της Covid-19 θα ξεκινήσουν κυλιόμενα, με Γερμανία, Ιταλία και Αυστρία να αναγγέλλουν την έναρξή τους στις 27 Δεκεμβρίου. Αλλες χώρες ωστόσο, όπως η Ολλανδία, επιφυλάσσονται, καθώς δεν είναι ακόμα επαρκώς προετοιμασμένες και αναμένεται να αρχίσουν τα εμβολιαστικά τους προγράμματα τον Ιανουάριο. Δεδομένων δε των ελλείψεων στις δόσεις του εμβολίου των Pfizer/BioNTech και στις Ηνωμένες Πολιτείες, ο αμερικανικός Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) έδωσε χθες άδεια να χρησιμοποιούνται για λόγους εξοικονόμησης οι επιπλέον μία ή δύο δόσεις, αντί των πέντε θεωρητικά, που εμπεριέχονται σε κάθε φιαλίδιο και μπορούν δυνητικά να αυξήσουν τις διαθέσιμες ποσότητες κατά 40%.
