Ανοιξε και με τη βούλα πια ο δρόμος για την πρεμιέρα των εμβολιασμών κατά της Covid-19 και στα κράτη-μέλη της Ε.Ε., αρχής γενομένης την 27η Δεκεμβρίου, μετά το -διπλό τελικά- πράσινο φως που έλαβε χθες με διαδικασίες-εξπρές το εμβόλιο που ανέπτυξαν η αμερικανική Pfizer και η γερμανική BioNTech.
Υπό το βάρος των πολιτικών πιέσεων να επισπεύσει την (προειλημμένη ουσιαστικά) απόφασή του, ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων (EMA) γνωμοδότησε χθες υπέρ της κυκλοφορίας υπό όρους του συγκεκριμένου εμβολίου, επιβεβαιώνοντας πως είναι ασφαλές και αποτελεσματικό.
Την τελική έγκρισή του σφράγισε χθες βράδυ η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, όπως είχε σπεύσει να προαναγγείλει η πρόεδρός της, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν. Απώτερος στόχος να φανεί από τη μια ότι τα πράγματα κινούνται πλέον ταχύτατα και να αμβλυνθούν από την άλλη οι αλγεινές εντυπώσεις για τις λειψές ποσότητες εμβολίων που έχει παραγγείλει η Ε.Ε., καθώς η πανδημία εξακολουθεί να θερίζει ζωές και το μεταλλαγμένο στέλεχος του νέου κορονοϊού, που εντοπίστηκε στη Βρετανία, γεννά φόβους πως η υγειονομική κρίση περιπλέκεται ακόμα πιο επικίνδυνα.
Ψυχραιμία για τη μετάλλαξη
«Αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει καμία απόδειξη που να υποδηλώνει ότι το εμβόλιο αυτό δεν είναι αποτελεσματικό κατά του νέου στελέχους του ιού», δήλωσε καθησυχαστικά η γενική διευθύντρια του EMA, Εμερ Κουκ, καθώς τόσο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή όσο και οι περισσότερες κυβερνήσεις της Ε.Ε. αδημονούν να ξεκινήσουν οι εμβολιασμοί, ποντάροντας στο όλο εγχείρημα για να ξελασπώσουν επικοινωνιακά και να κρύψουν την τραγική αποτυχία τους στην αντιμετώπιση της κρίσης.
Οπως αποκάλυψε χθες το Reuters με νέο ρεπορτάζ που επαληθεύει εκείνο της περασμένης εβδομάδας, εσωτερικό έγγραφο της Ε.Ε. με ημερομηνία 18 Νοεμβρίου δείχνει ότι το ευρωπαϊκό μπλοκ συμφώνησε πράγματι να πληρώσει 15,5 ευρώ ανά δόση για το εμβόλιο των Pfizer/BioNTech.
Η τιμή -που είναι εμπιστευτική και αποτέλεσε αντικείμενο διαπραγμάτευσης για συνολικά 300 εκατομμύρια δόσεις (200 εκατ. με οψιόν για άλλα 100 εκατ.)- είναι λίγο χαμηλότερη από τα 19,5 δολάρια, τα οποία συμφώνησαν να καταβάλουν οι Ηνωμένες Πολιτείες για την πρώτη παρτίδα 100 εκατ. δόσεων του ίδιου εμβολίου.
Θυμίζουμε πως το ειδησεογραφικό πρακτορείο είχε αποκαλύψει πως η Ε.Ε. θα κάνει τελικά χρήση της οψιόν για επιπλέον παραγγελία έως και 100 εκατ. δόσεων λόγω «μεγάλης ζήτησης», έχοντας απορρίψει τον Ιούλιο την «προσφορά» να αγοράσει συνολικά 500 εκατομμύρια δόσεις «επειδή ήταν υπερβολικά ακριβές».
Τώρα όμως που οι προβλέψεις για μετριασμό της πανδημίας έπεσαν καταφανώς έξω, καθώς παράλληλα γίνεται σαφές ότι τα άλλα υποψήφια εμβόλια -εξαιρουμένου εκείνου της αμερικανικής Moderna- σκοντάφτουν σε διάφορα εμπόδια και θα καθυστερήσουν, το ευρωπαϊκό μπλοκ έχει βρεθεί ξεκρέμαστο, με ορατό τον κίνδυνο να μην μπορέσει να εξασφαλίσει επαρκείς ποσότητες εμβολίων (συνήθως δύο δόσεων) για να ανοσοποιήσει μεγάλο μέρος του πληθυσμού του των σχεδόν 450 εκατομμυρίων μέχρι το επόμενο καλοκαίρι, όπως ελπίζει, ούτως ώστε να επανέλθει μια κάποια οικονομική και κοινωνική «κανονικότητα» το συντομότερο δυνατόν.
Τα προσύμφωνα
Βάσει των ευρωπαϊκών συμφωνιών προαγοράς εμβολίων, η Ε.Ε. συμφωνεί σε προκαταβολικές πληρωμές με τις παρασκευάστριες εταιρείες προκειμένου να εξασφαλίσει δόσεις πριν αυτά εγκριθούν. Μετά τις σχετικές εγκρίσεις, οι εθνικές κυβερνήσεις μπορούν να καταβάλουν το υπόλοιπο ποσό για να αγοράσουν τις δόσεις για τις οποίες έχει γίνει κράτηση.
Το μπλοκ δεν έχει δημοσιοποιήσει την προκαταβολή που συμφώνησε με την Pfizer, ανέφερε ωστόσο τον Οκτώβριο πως πλήρωσε περίπου 1 δισεκατομμύριο ευρώ σε προκαταβολές στη βρετανο-σουηδική AstraZeneca, τη γαλλική Sanofi και την αμερικανική Johnson & Johnson για τα υποψήφια εμβόλιά τους, ενώ επιπλέον ποσό 1,45 δισ. ευρώ προϋπολογίστηκε για προκαταβολικές πληρωμές προς τις Pfizer-BioNTech, τη Moderna και τη γερμανική CureVac.
Εκτοτε, όπως αναφέρει το Reuters, κατέληξε σε συμφωνίες προμήθειας και με τις έξι εταιρείες, ενώ διαπραγματεύεται μια έβδομη με την αμερικανική Novavax.
Φως στην πονεμένη ιστορία των ανεπαρκών παραγγελιών εμβολίων από την Ε.Ε. ρίχνει και πρόσφατο εκτενές ρεπορτάζ του γερμανικού περιοδικού Der Spiegel. Αναδεικνύει αφενός τον ανταγωνισμό όχι μόνο μεταξύ εταιρειών αλλά και επιμέρους ευρωπαϊκών χωρών (κυρίως Γερμανίας και Γαλλίας), καθώς και τα προβλήματα που έχουν προκύψει στις κλινικές δοκιμές των πειραματικών εμβολίων κατά της Covid-19.
Στηλιτεύει αφετέρου (σε αρκετά… πατριωτικούς τόνους, ομολογουμένως) το γεγονός πως γυρίζει πλέον μπούμερανγκ η απόφαση της Γερμανίας να μην κινηθεί μονομερώς στις αγορές εμβολίων αλλά να φανεί πιστή στην ευρωπαϊκή «αλληλεγγύη», με αποτέλεσμα τώρα να απειλείται να μην επιτευχθεί συλλογική ανοσία στον πληθυσμό της χώρας ούτε καν εντός του 2021, με ό,τι μπορεί να συνεπάγεται αυτό για τις προοπτικές ανάκαμψης της γερμανικής οικονομίας.
Το περιοδικό εκτιμά πως σημαντικές ποσότητες εμβολίων δεν αναμένονται πρακτικά πριν από το επόμενο καλοκαίρι. Επισημαίνει ακόμη πως, ενώ ο Γερμανός υπουργός Υγείας Γενς Σπαν πίεζε για αγορά άνω των 300 εκατ. δόσεων του εμβολίου των Pfizer/BioNTech (που έχει παρασκευαστεί κατά το ήμισυ από γερμανική εταιρεία), δεν κατάφερε να επιβάλει τη γνώμη του «εν μέρει, προφανώς, επειδή η Ε.Ε. είχε παραγγείλει μόνο 300 εκατ. δόσεις από τη γαλλική Sanofi» και ήθελε να τηρήσει τις ισορροπίες.
To Spiegel διευκρινίζει πως αυτή η εκδοχή των γεγονότων διαψεύστηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, που υποστήριξε πως είναι αναληθές ότι το Παρίσι είχε κινηθεί για να προστατεύσει τη γαλλική εταιρεία. Εκτός απ’ τις δυσεύρετες -όπως αποδεικνύονται- δόσεις εμβολίων, αναζητείται επειγόντως και μια δόση αλήθειας για όσα γίνονται πάνω σε και πίσω από τις πλάτες μας για το καλό μας…
