Αυτές τις μέρες συμπληρώνονται 145 χρόνια από τη γέννηση του Τζακ Λόντον, ο οποίος, στα 40 χρόνια της ζωής του, πρόλαβε και έγινε ένας από τους πιο εμπορικούς συγγραφείς παγκοσμίως με πλούσιο έργο. Η αναγνωρισιμότητά του, η οικονομική του άνεση που βασιζόταν στη μεγάλη επιτυχία των έργων του, δεν στάθηκαν εμπόδιο στο να έχει μια σαφή πολιτική θέση αλλά και σε πράξεις οι οποίες συνόδευαν αυτή τη θέση, υπέρ του σοσιαλισμού στην Αμερική και όχι μόνο. Εγραφε πολιτικά, περιόδευε σε όλη τη χώρα δίνοντας ομιλίες (συνελήφθη για αυτές), ενώ κατέβηκε και υποψήφιος με σοσιαλιστική ατζέντα για την πόλη όπου ζούσε. Το ενδιαφέρον είναι ότι μεταστάλαξε τις πολιτικές του ιδέες στα εμπορικά του μυθιστορήματα χωρίς να επηρεαστεί καθόλου η εμπορικότητά τους. Δεν αρκέστηκε στην ασφάλεια που του πρόσφερε η «αλήθεια» του, αλλά προσπάθησε να προσεγγίσει ευρύ κοινό, χρησιμοποιώντας καινοτόμους τρόπους. Δεν αρκέστηκε δηλαδή μόνο σε μια συγκεκριμένη μορφή πολιτικής δήλωσης καταδίκης της ολιγαρχικής τυραννίας στις ΗΠΑ, αλλά έγραψε ένα μυθιστόρημα περιγράφοντας την κατάσταση αυτή, το οποίο αγοράστηκε από πολύ κόσμο. Μίλησε με τον ίδιο τρόπο για τον ταξικό πόλεμο, την εκμετάλλευση, τους φτωχούς τα πρώτα χρόνια του 20ού αιώνα, σε δύσκολες συνθήκες και το έκανε όχι καλυμμένος πίσω από τη θέση του σε μια «πολιτική πρωτοπορία» αλλά δημόσια και με σκοπό το μήνυμα να πάει στους πολλούς.
Η έννοια της Αριστεράς έτσι όπως καταγράφηκε από αγώνες και επαναστάσεις τους προηγούμενους αιώνες, δεν είναι σφραγίδα την οποία κατέχουν λίγοι και εκλεκτοί. Είναι αξίες, πράξεις, είναι μια προσπάθεια ευρύτερης απεύθυνσης και συνειδητοποίησης. Είναι μια διαδικασία με εμπόδια τόσο εξωτερικά κατασταλτικά όσο και εσωτερικά. Είναι μια διαδικασία τόσο αυτοκριτική όσο και ευρύτερης δημοσιοποίησης, μια διαδικασία που στο πεδίο της ιδεολογίας οφείλει να εξελιχθεί όπως εξελίσσεται η βάση της κοινωνίας, μια διαδικασία που οφείλει να «πεθάνει» και να ξαναγεννηθεί από τις στάχτες της, με νέα μορφή συμβατή με τα κοινωνικά δρώμενα. Η «νεκροφιλία» των συμβόλων δεν είναι Αριστερά, όπως Αριστερά δεν είναι η χρησιμοποίηση των συμβόλων αυτών για σκοπούς που εξυπηρετούν συγκεκριμένα συμφέροντα. Μια «Αριστερά» που υπόκειται σε αυτά τα συμφέροντα όχι μόνο δεν είναι Αριστερά αλλά είναι και εμπόδιο στην αναγέννησή της.
Και όπως έγραφε ο Τζακ Λόντον στο βιβλίο του «Το κάλεσμα της άγριας φύσης», όταν οι συνθήκες αλλάζουν και φτάνουμε στην αρχέγονη κατάσταση της επιβίωσης, το δίλημμα προκύπτει άμεσα. Μένουμε στην ασφάλεια και ζεστασιά του χώρου όπου έχουμε μεγαλώσει (όσο μικρός και να είναι) ή ανταποκρινόμαστε στο κάλεσμα για να μπορέσουμε να επιβιώσουμε και να ξαναγεννηθούμε στο μέλλον;
* καθηγητής Πανεπιστημίου Αιγαίου, περιφερειακός συμβούλου Β. Αιγαίου
